:: زروان: پژوهشگاه هنر و معماری ::

دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۸۳

معرفی معمار

زاها حدید2

زاها حدید با شرکت در مسابقات متعدد طراحی معماری، ایدهها و افکار نوینی را به معرض نمایش گذاشته است که این امر نشاندهنده رویکرد آوانگارد و پیشروی وی در طراحی معماری میباشد. اکثریت پروژههای مختلف او که تاکنون اجرا شدهاند و یا در حال حاضر در دفتر وی بر روی آنها کار میشود، حاصل شرکت در این مسابقات هستند.

طرحهای بديع او برای ايجاد فضاهای معماری سالها با تحسينی توأم با ترديد روبرو بود. اما امروزه که جهان آمادگی بيشتری برای پذيرش و ايجاد بناهای پيچيده دارد، اين طرحها نیز با استقبال بیشتری روبرو شده است. او در کار خود از حرکت، ايجاد فضاهای خالی و فرمهای کشيده افقی استفاده میکند و در زمینه طراحی مبلمان و معماری داخلی، طرحهای نمایشگاهی و تجهیزات و لوازم صحنه نمایش نیز کارهای زیادی را انجام داده است.

زاها حدید تا به حال بخاطر طراحی پروژههای مختلف، چندین جایزه معماری دریافت نموده است و امسال نیز به عنوان برنده جایزه معماری پریتزکر، مهمترين جايزه جهان در زمينه معماری، انتخاب گردید. او نخستینی زنی است که طی 26 سال برگزاری جایزه پریتزکر، موفق به دریافت این جایزه معتبر بینالمللی شده است. جايزه صدهزار دلاری پريتزکر طی مراسمی در روز ٣١ ماه مه در موزه آرميتاژ در شهر سنپترزبورگ روسيه به این معمار عراقی ـ انگليسي، اعطا خواهد شد.

مشهورترین پروژههای ساختهشده زاها حدید عبارتند از:

ـ ایستگاه آتشنشانی Vitra، Weil am Rhein، آلمان (1993)

ـ ساختمان نمایشگاهی Lfone، Weil am Rhein، آلمان (1999)

ـ منطقه ذهن (Mind Zone) در گنبد هزاره، گرینویچ، لندن، انگلستان (1999)

ـ پارکسوار هونهایم شمالی، استراسبورگ، فرانسه (2001)

ـ جایگاه اسکی پرش Bergisel، Innsbruck، اتریش (2002)

ـ مرکز هنرهای معاصر Rosenthal، سینسیناتی، اوهایو، ایالات متحده (2003)

در حال حاضر نیز در دفتر زاها حدید بر روی پروژههای متنوعی کار میشود:

ـ مرکز ملی هنرهای معاصر (MAXXI)، رم، ایتالیا

ـ موزه گوگنهایم، Taichung، تایوان

ـ مرکز علمی Phaeno، ولفسبورگ، آلمان

ـ ایستگاه قطار سریعالسیر Napoli-Afragola، ناپل، ایتالیا

ـ طرح کلی ناحیه Zorrozaurre، بیلبائو، اسپانیا

ـ ساختمان مرکزی BMW، Leipzig، آلمان

ـ توسعه مرکز هنرهای Price Tower، Bartlesville، ایالات متحده

ـ مرکز فرهنگی ـ ورزشی Herault، مونپلیه، فرانسه

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

جمعه ٢۸ فروردین ۱۳۸۳

معرفی معمار

زاها حدید1

زاها حدید (Zaha Hadid) که در حال حاضر شهروند انگلستان میباشد، در سال 1950 در بغداد، عراق، به دنیا آمد. او از سال 1972 در انجمن معماری لندن (Architectural Association in London) به تحصیل در رشته معماری پرداخت و در سال 1977 موفق به دریافت مدرک خود گردید. او پس از اتمام تحصیلات، به دفتر معماری متروپولیتن (Office for Metropolitan Architecture) پیوست و به همراه همکاران خود در OMA، رم کولهاس (Rem Koolhaas) و الیا زنگلیس (Elia Zenghelis)، به تدریس در مدرسه معماری AA پرداخت و بعدها تا سال 1987، آتلیه شخصیاش را در مدرسه AA سرپرستی نمود.

زاها حدید اخیراً عهدهدار کرسی استادی کنزو تانگه (Kenzo Tange) در مدرسه طراحی دانشگاه هاروارد، و کرسی استادی سالیوان در دانشگاه ایلینویز (Illinois)، مدرسه معماری شیکاگو، گردید و قبلاً نیز به عنوان استاد میهمان در دانشگاه هنر هامبورگ (Hochschule für Bildende Künste)، مدرسه معماری نولتن (Knolton)، استودیوی اوهایو و کارشناسان ارشد (Ohio and the Masters) در دانشگاه کلمبیا، نیویورک، تدریس نموده است. علاوه بر این، او عضو افتخاری آکادمی هنر و ادبیات آمریکا و همکار انستیتوی معماری آمریکا میباشد. وی در حال حاضر استاد دانشگاه هنرهای کاربردی وین در اتریش و دستیار درس طراحی معماری ائرو ساآرینن (Eero Saarinen) در ترم بهار 2004 دانشگاه ییل (Yale)، نیوهون (New Haven)، است.

حدید معماری است که پیوسته مرزهای معماری و طراحی شهری را گسترش میدهد. او در کارهایش با بهرهگیری از مفاهیم فضایی جدیدی که تقویتکننده مناظر شهری موجود هستند، زیباییشناسی نظریای (غیرعملی) را پیگیری و تجربه میکند که تمام زمینههای طراحی از طراحی شهری تا طراحی داخلی و مبلمان را در برمیگیرد. با اینکه شهرت زاها حدید بیشتر بخاطر اصلیترین کارهای ساختهشدهاش میباشد، اما علایق و دلمشغولیهای عمده او مستلزم اشتغال همزمان وی به فعالیت حرفهای، تدریس و پژوهش است.

حديد اساس معماری را در نحوه فکر کردن به آن میداند. طرح های ساختمانی حديد که به صورت نقاشی عرضه میشوند، در ٢٥ سال گذشته، نقش مهمی در تحول معماری معاصر داشتهاند. اين آثار در موزهها و گالریهای معروف جهان از جمله موزه گوگنهايم و موزه هنرهای مدرن نيويورک به نمايش درآمده و بخشی از کلکسيون دائمی آنهاست.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

سه‌شنبه ٢٥ فروردین ۱۳۸۳

برندگان جایزه معماری پریتزکر

اسامی برندگان جایزه معماری پریتزکر طی 26 سال برگزاری این جایزه، به شرح زیر است:

1. سال 1979: فیلیپ جانسون (Philip Johnson) از ایالات متحده

2. سال 1980: لوئیس باراگان (Luis Barragan) از مکزیک

3. سال 1981: جیمز استرلینگ (James Stirling) از انگلستان

4. سال 1982: کوین روشه (Kevin Roche) از ایالات متحده

5. سال 1983: یو مینگ پی (Ieoh Ming Pei) از ایالات متحده

6. سال 1984: ریچارد مهیر (Richard Meier) از ایالات متحده

7. سال 1985: هانس هولاین (Hans Hollein) از استرالیا

8. سال 1986: گاتفرید بوهم (Gottfried Boehm) از آلمان

9. سال 1987: کنزو تانگه (Kenzo Tange) از ژاپن

10. سال 1988: گوردن بونشافت (Gordon Bunshaft) از ایالات متحده و اسکار نیمهیر (Oscar Niemeyer) از برزیل

11. سال 1989: فرانک گری (Frank O. Gehry) از ایالات متحده

12. سال 1990: آلدو روسی (Aldo Rossi) از ایتالیا

13. سال 1991: رابرت ونتوری (Robert Venturi) از ایالات متحده

14. سال 1992: آلوارو سیزا (Alvaro Siza) از پرتغال

15. سال 1993: فومیهیکو ماکی (Fumihiko Maki) از ژاپن

16. سال 1994: کریستین دو پورتزامپارک (Christian de Portzamparc) از فرانسه

17. سال 1995: تادائو آندو (Tadao Ando) از ژاپن

18. سال 1996: رافائل مونئو (Rafael Moneo) از اسپانیا

19. سال 1997: سور فهن (Sverre Fehn) از نروژ

20. سال 1998: رنزو پیانو (Renzo Piano) از ایتالیا

21. سال 1999: سر نورمن فاستر (Sir Norman Foster) از انگلستان

22. سال 2000: رم کولهاس (Rem Koolhaas) از هلند

23. سال 2001: ژاک هرزوگ (Jacques Herzog) و پییر دمورن (Pierre de Meuron) از سوئیس

24. سال 2002: گلن مورکات (Glenn Murcutt) از استرالیا

25. سال 2003: یورن اتزن (Jørn Utzon) از دانمارک

26. سال 2004: زاها حدید (Zaha Hadid) از انگلستان

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

یکشنبه ٢۳ فروردین ۱۳۸۳

جایزه معماری پریتزکر2

از سال 1979 تاکنون، هر سال یک برنده برای جایزه معماری پریتزکر انتخاب شده است، بجز سالهای 1988 و 2001 که در هر یک از این سالها دو برنده برای دریافت جایزه معرفی گردید. نخستین بار در سال 1988، به مناسبت جشن دهمین سالگرد برگزاری جایزه، گوردن بونشافت (Gordon Bunshaft) از ایالات متحده و اسکار نیمهیر (Oscar Niemeyer) از برزیل، مشترکاً برای دریافت جایزه انتخاب شدند. در سال 2001 نیز ژاک هرزوگ (Jacques Herzog) و پییر دمورن (Pierre de Meuron)، دو شریک از یک شرکت سویسی، به عنوان برنده جایزه انتخاب گردیدند، زیرا داوران معتقد بودند که این دو معمار چنان تنگاتنگ یکدیگر کار میکنند که هر یک در واقع تواناییها و استعدادهای آن دیگری را تکمیل میکند و کار آنان حاصل همکاریهای صادقانه و درازمدتی است که قدردانی از یکی آنان، بدون تجلیل از دیگری را ناممکن میکند.

بسیاری از روشهای برگزاری جایزه پریتزکر همچون شیوه گزینش برندگان و اعطای پاداشها دقیقاً مشابه جایزه نوبل طرحریزی شدهاند. برندگان جایزه پریتزکر یک پاداش 100،000 دلاری، یک تقدیرنامه رسمی و از سال 1987 یک مدالیون برنز دریافت میکنند. تا پیش از این سال، یک مجسمه هنری مور (Henry Moore)، ساختهشده به تعداد محدود، به هر برنده اهدا میشد.

نامزدهای دریافت جایزه از تمامی کشورها پذیرفته میشوند؛ از صاحبمنصبان دولتی، نویسندگان، منتقدین، دانشگاهیان، معماران همکار و شریک، مجامع معماری یا صاحبان صنایع، در واقع هر کسی که شاید در پیشرفت معماری مطلوب سهیم بوده است. پذیرش نامزدها در سالهای مختلف طی یک روند پیوسته صورت میگیرد و در ژانویه هر سال پایان مییابد. نامزدهای پذیرفتهشده بعد از پایان این مدت، بطور خودکار برای جایزه سال تقویمی بعد در نظر گرفته میشوند. انتخاب نهایی برنده از میان نامزدها، بدون در نظر گرفتن ملیت، نژاد، عقیده یا ایدئولوژی آنها، توسط هیئت داوران بینالمللی، با شور و رأیگیری مخفی انجام میشود. تا به امروز بالغ بر 500 نفر از بیش از 47 کشور جهان نامزد دریافت این جایزه بودهاند.

مراسم اهدای جایزه، بخاطر تجلیل از معماری سایر دورههای تاریخی و یا کارهای برندگان پیشین جایزه، هر سال در یکی از نقاط مختلف جهان که از نظر تاریخی و یا معماری دارای اهمیت و ارزش باشند، برگزار میگردد.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

پنجشنبه ٢٠ فروردین ۱۳۸۳

جایزه معماری پریتزکر1

جايزه معماری پريتزکر (Pritzker Architecture Prize) که هر سال به یک معمار زنده بخاطر کارهای بزرگ دوران زندگیاش اهدا میگردد، توسط خانواده پریتزکر و از طریق بنیاد هایت (Hyatt Foundation) در سال 1979 بنیان گذاشته شد. هدف این جایزه که اغلب به عنوان «نوبل معماری»، «معتبرترین جایزه معماری» و یا «بزرگترین افتخار رشته معماری» توصیف میشود، بزرگداشت یک معمار زنده است که کارهای ساختهشده او نشاندهنده مجموعهای از ویژگیهایی همچون استعداد، بینش و تعهد بوده و از طریق هنر معماری کمکهای قابلتوجه و ماندگاری به بشریت و محیط ساختهشده عرضه کرده باشد.

عنوان جایزه از نام خانواده پریتزکر گرفته شده است که از دیرباز بخاطر پشتیبانی از فعالیتهای آموزشی، مذهبی، خیریه اجتماعی، علمی، پزشکی و فرهنگی در شیکاگو مشهور بودهاند. خانواده پریتزکر به علت علاقه شدیدشان به ساختمان که ناشی از اشتغال آنان به توسعه هتلهای هایت (Hyatt Hotels) در اقصینقاط جهان میباشد و همچنین بدین خاطر که معماری به عنوان یک تلاش خلاقانه در جوایز نوبل در نظر گرفته نشده است، رشته معماری را برای اعطای جایزه برگزیدهاند.

توماس جی. پریتزکر (Thomas J. Pritzker)، رئیس کنونی بنیاد هایت، در خصوص تاریخچه جایزه پریتزکر چنین توضیح میدهد: «خانواده ما به عنوان ساکنان بومی و اصیل شیکاگو، بخاطر زندگی در خاستگاه آسمانخراشها، شهری مملو از ساختمانهای طراحیشده توسط طلایهداران معماری همچون لوئیس سالیوان، فرانک لویدرایت، میس وندررو و بسیاری از افراد دیگر، اطلاعات و آگاهی زیادی درباره معماری داشتند.» او در ادامه میگوید: «ما در سال 1967 یک ساختمان نیمهتمام خریداری کردیم تا آن را به دفتر هایت در آتلانتا تبدیل کنیم. آتریوم بالاآمده آن در همان حالت اصلیاش به خوبی قابل استفاده بود و از اینرو به بخش نمادین هتلهای هایت در سراسر جهان تبدیل شد. خیلی زود تأثیر مسلم این طرح بر حالوهوای مهمانان و طرز برخورد کارمندانمان مشخص گشت. با اینکه معماری شیکاگو توجه ما را نسبت به هنر معماری جلب نموده بود، لیکن کار ما برای طراحی و ساخت هتلها، ما را از تأثیری که معماری میتواند بر رفتار انسان داشته باشد، آگاه نمود. از اینرو در سال 1978، زمانی که ما به فکر بزرگداشت معماران زنده افتادیم، کاملاً متأثر از هنر معماری بودیم. پدر و مادرم بر این باور بودند که یک جایزه هدفمند، گذشته از اینکه باعث افزایش و تقویت آگاهی و توجه عمومی نسبت به ساختمانها خواهد شد، خلاقیت بسیار زیادی نیز در حرفه معماری ایجاد خواهد نمود.»

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

دوشنبه ۱٧ فروردین ۱۳۸۳

الگوهای شناخت معماری

به طور کلی بر اساس نظریات مختلف درباره ماهیت جهان هستی، ماهیت رابطه انسان با جهان اطراف خود و همچنین نظریات مختلف فلسفی و روانشناسی درباره فرایند آگاه شدن انسانها از محیط اطراف خویش (روانشناسی ادراک)، الگوهای مختلفی برای شناخت آثار معماری ارائه شده است. در واقع اختلاف اصلی بین الگوهای مختلف شناخت معماری ناشی از وجود اختلاف در ارائه روشهای متفاوت تجربه کردن و تشخیص دادن ماهیت ابنیه معماری است.

با توجه به ماهیت ادراک انسانها، ماهیت آثار معماری دو ویژگی اصلی دارد: یکی ویژگی مربوط به اجزای فیزیکی و مادی این آثار و دیگری خصوصیات غیرفیزیکی و معنایی آنها. اجزای مادی ابنیه در واقع همان مصالح، سطوح، فضاها و کل بنای مورد نظر است و خصوصیات معنایی بناها شامل معانی ذاتی، استعاری، ابزاری و احساسی میباشد. با توجه به این دو ویژگی، در مبانی الگوهای مختلف شناخت معماری بر دو فعالیت اصلی ادراک انسانی تأکید شده است. یکی از این فعالیتها عمل تجربه کردن خصوصیات فیزیکی محیط انسانی و دیگری عمل تشخیص دادن خصوصیات غیرفیزیکی و معنایی آنهاست. بر این اساس، هر نقدی درباره هر بنای خاص در واقع انتقال افکار و احساسات فردی است که خصوصیات فیزیکی آن بنا را تجربه کرده و ویژگیهای معنایی آن را تشخیص داده است.

انسانها زمانی از خصوصیات غیرفیزیکی و معنایی مربوط به یک بنا آگاه میشوند که پیش از هر چیز اجزای فیزیکی و مادی آن را تجربه کرده باشند. اجزای مادی و فیزیکی هر ساختوساز معمارانه در واقع بصورت متغیرهایی عمل میکنند که افراد مختلف بر اساس خصوصیات روانی خود نکات معنایی متفاوتی از آنها برداشت میکنند. مجموعه این عکسالعملها، برداشتها و اندیشهها در مورد آثار معماری میتواند به ارتقای کیفی شناخت معماری کمک کند.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: مبانی نظری معماری

جمعه ۱٤ فروردین ۱۳۸۳

روشهای شناخت معماری ـ 2

با توجه به آنچه در یادداشت پیشین در خصوص برداشتهای مختلف از مفهوم معماری (معنای عام و خاص معماری) عنوان گردید، برای شناخت معماری، دو شیوه و مفهوم متفاوت قابل بحث و بررسی است:

1. جهت شناخت معماری بر اساس معنای عام آن، از گذشتههای دور تا امروز شیوهها و روشهایی را مییابیم که فضای معماری را از راه ترسیم قابل بازشناسانیدن و معرفی به دیگران میدانند. سیر تکامل این روشها در نهایت در قرن هجدهم به ابداع سیستم محورهای مختصات انجامیده است که امروزه نیز برای معرفی فضای کالبدی معماری (از طریق ترسیمات دوبعدی و سهبعدی) مورد استفاده قرار میگیرد.

2. جهت شناخت معماری بر اساس معنای خاص آن، بایستی فضایی درونی و فضایی بیرونی و فضایی میانی یا مفصل میان این دو فضا را نخست از یکدیگر تمییز دهیم و سپس آنها را مرتبط با یکدیگر و در بستر استقرارشان، ادغام شده با یکدیگر و با محیط، ببینیم و در طول این روند تشخیص و تمییز و ادغامهای پیاپی، بینشها و تجربههای خود را همراه با تأثیرپذیریهای احساسی ـ ادراکی خاصی که از بنا داریم، دخالت دهیم.

شناخت معماری بر اساس تعریف دوم که هدف اصلی آن، شناخت اثرگذاریها ـ اثرپذیریهایی است که فضای زندگی آدمیان را شکل میدهند، بسیار دشوار به نظر میرسد، زیرا مطابق این برداشت از معماری، پیکرههای کالبدی که بخشی از فضا به حساب میآیند، بدون در نظر گرفتن پیوستگیها و وابستگیهایشان با انسانهایی که در فضای آن معماری خاص زندگی میکنند، قابل فهم و درک دانسته نمیشوند. به سخن دیگر هر پدیده مرتبط با فضای کالبدی باید به همراه آن بازشناخته شود و تأثیرگذاریهای متقابل آن با معماری تشریح و تحلیل گردد تا بتوان به شناخت حقیقت فضای معماری دست یافت.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: مبانی نظری معماری

سه‌شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۸۳

روشهای شناخت معماری ـ 1

برای دستیابی به شناخت معماری، نخست باید به مفهومی جامع از معماری که می‌تواند زمینه بحث و بررسی در این خصوص را گسترش بخشد، توجه نماییم. دستکم از نیمه دوم قرن نوزدهم به بعد، از سوی اندیشمندان بزرگ جهان، تعریفهایی برای معماری ارائه داده شدهاند که بیش از هر چیز بر گستردگی عرصه معماری تأکید دارند. مشهورترین این تعریفها، نظریه ویلیام موریس است که عرصه معماری را چنان گسترده میداند که با هر مکان که پای آدمی به آنجا رسیده باشد، انطباق پیدا میکند. بر این اساس، ما در شناخت معماری، با واژه معماری به معنای عام و نیز معنای خاص آن سروکار داریم و از دو جنبه مختلف میتوانیم مفهوم معماری را مورد بررسی قرار دهیم:

1. در معنای عام و متعارف معماری، میتوانیم آن را برابر ساختمانی بدانیم که از طریق ویژگیهای شکلی و ظاهری و ملموس و قابل اندازهگیریاش فهم میشود. در این حالت میان ساختمان و معماری تمایزی نخواهیم یافت، چرا که معماری را صرفاً فضایی کالبدی و قابل اندازهگیری میدانیم.

2. سوای معنای عامی که برای معماری قائلیم، در معنای خاص و گسترده معماری، میتوانیم آن را دریافتها و برداشتهایی که ما از هر ساختمانی داریم، بدانیم. یعنی اینکه ویژگیهای شکلی و ظاهری و ملموس و قابل اندازهگیری ساختمان را تنها بخشی از ویژگیهایش برشمریم و نه تمامی آنها. در این حالت معماری زمینهای برون از چاردیواری عینی ـ کالبدی ـ کاربردیاش مییابد و مجموعه رابطههایی که در فضای ملموس میان آدمیان به شکلی گاه نظمپذیر برقرار میشود، زیر عنوان معماری قرار می‌گیرند. بر اساس این نگرش به معماری، یک اثر معمارانه که در محیط زندگی آدمیان موجودیت پیدا میکند، بر جمیع رابطهها و رفتارها و اندیشههای آنان تأثیر میگذارد و جو یا فضایی خاص را بوجود میآورد. این فضا، چه از دیدگاهی عینی به آن بنگریم و چه از دیدگاهی ذهنی، بر پایه رابطههایی که در آن برقرارند و موجودیت پیدا میکنند، تعریف میشود. جالب اینکه این رابطهها و تأثیرات متقابل الزاماً به پیکره کالبدیای که معمولاً در عرف معماری نامیده میشود، مربوط نیستند و فارغ از آناند، ضمن اینکه میتوانند با آن پیوستگیها و وابستگیهایی نیز داشته باشند.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: مبانی نظری معماری

یکشنبه ٩ فروردین ۱۳۸۳

شناخت معماری ـ 2

تنها در صورت دستیابی به شناختی تحلیلی و گسترده از معماری است که میتوانیم در شناخت حقیقتهای نهفته در آفرینش یک اثر معماری توفیق یابیم. لازمه رسیدن به چنین شناختی آن است که گستره برداشتها و یافتههایمان از معماری را بر اساس نظم و بینشی علمی باز نگه داریم. لیکن راه گسترده و باز نگهداشته شده شناخت معماری از پیچیدگیها و دشواریهای خاصی برخوردار است، به ویژه که شخص شناسنده در بستر امروزی دانشهای نظری با یافتههایی در زمینههای مختلف علمی، فنی، اجتماعی، فرهنگی و ... روبهرو میشود و باید مقولات اصلی معماری از قبیل فضا و فرم را از درون آنها عبور دهد و سپس از آنچه بر مبنای شناخت خویش، و نه بر اساس گفته دیگران و برداشتها و نتیجهگیریهای عام و رایج، بدست آورده است، به جمع‌بندیهایی در خصوص ماهیت اثر برسد. رسیدن به چنین مکانی از شناخت تحلیلی آنگاه ممکن میشود که شناخت معماری به طریقی علمی، با شناخت حقیقت همراه و همسو شود و شخص شناسنده هم ویژگیهای کیفی وابسته به فضای معماری را بیابد و هم ویژگیهای کمی شکلدهنده پیکره کالبدی معماری را که دارای بار فنی ـ ساختاری هستند.

در بازشناخت یک اثر معماری سه گونه فضای متفاوت در تقابل با یکدیگر به میدان میآیند: فضای فرهنگی شخص سازنده بنا، فضای فرهنگی شخصی که به بنا مینگرد و فضای فرهنگی شخصی که یافتههای اظهارشده از سوی سازنده و استفادهکننده از بنا را به بستر نقد میبرد و بر مبنای شناخت و بینش شخصیاش نسبت به بنا، هر آنچه را از ماهیت اثر درمییابد، برای شخص چهارمی به نمایش میگذارد. اینجاست که میتوان به تأثیرپذیری دو مقوله نقد و شناخت معماری از همدیگر پی برد. اصولاً بین نقد و شناخت معماری رابطهای متقابل وجود دارد. از طرفی فرایند نقد آثار معماری متأثر از الگوهای مختلف شناخت است و از طرف دیگر نقد آثار معماری خود زمینه شناخت دقیقتر ماهیت ابنیه معماری را فراهم میسازد. این ارتباط در عین حال اهمیت نقش منتقد معمار را در ارتقای معرفت معماری نشان میدهد.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: مبانی نظری معماری

پنجشنبه ٦ فروردین ۱۳۸۳

شناخت معماری ـ 1

چگونگی تجزیه و تحلیل یک اثر معماری و بطور کلی رویکردها و راه و روالهای شناخت و مطالعه معماری، همواره از دغدغههای ذهنی معماران در نقد و بررسی آثار معماری بخصوص در بررسی تحلیلی تاریخ معماری و بناهای برجای مانده از دورههای مختلف بوده است.

شناخت معماری در واقع بیانگر چگونگی فهم و درک انسانها از ماهیت ساختمانها و آثار معماری و عوامل مؤثر در شکلگیری آنهاست. مجموعه شناختی که در هر برهه زمانی و مکانی خاص از تکتک ساختمانها و آثار ویژه معماری به دست میآید، در کل شاخص کیفی معرفت و دانش معماری در آن برهه زمانی و مکانی است.

از آنجا که معماری مقولهای پیچیده و مرکب است، تاکنون کلیتی واحد و هدفمند از عوامل مؤثر در معماری، دقیقاً تبیین و تعریف نشده است. به دلیل همین ژرفا و گستردگی موجود در فرآوردههای معماری، دستیابی به شناخت آنها بسیار دشوار به نظر میرسد، چه شناخت اندیشههایی که شکل معماری را تحقق بخشیدهاند، چه شناخت چگونگی بهرهوری آدمیان از پیکره کالبدی ـ ساختاری ـ کاربردیای که از طریق شکل به آنان عرضه شده و چه شناخت حقیقتهایی که در پیکره معمارانه وجود دارند و میبایست به شیوه و بیانی علمی بازشناسی شوند.

یکی از چالشهای پیشروی آدمی در شناخت معماری این است که حقیقتهای موجود در پیکره معمارانه که با آدمیان ارتباط برقرار میکنند، به روز و به فصل ـ در طول عمر بناها ـ دگرگون میشوند. در نتیجه یافتن سنتزی یگانه از آنها یا بسیار دشوار میشود و یا ناممکن مینماید و محدود کردن شناخت به لحظه یا «آن»هایی در طول عمر معماری ـ که میتواند صورت مسأله را ساده کند و دستیابی به سنتزهایی در زمینه شناخت را آسان ـ در همه حال با این دشواری بزرگ روبروست که بینش و نیز ادراک مخاطب آن نیز در گستره زمان در حال دگرگونی است. همین امر دستیابی به نظریهای کامل و فراگیر در باب شناخت هویت یک معماری واحد را حتی در زمانی بس کوتاه ناممکن مینماید، مگر آنکه با بیانی کلی و متکی بر برداشتهایی عامیانه اظهار نظر شود. این شناخت آنگاه دشوارتر میگردد که دریابیم شناخت هر چیز و در اینجا یک اثر معماری، متضمن در قالبی یگانه قرارگرفتن بیننده و موضوع دیدهشده نیز است که با توجه به پویایی محیط امری ناممکن به نظر میرسد.

با توجه به آنچه در باب مفهوم و دشواریهای شناخت معماری گفته شد، این سؤال مطرح میگردد که برای شناخت معماری چه راه و روشی را باید در پیش گرفت تا بتوان به حقیقتهای نهفته در آفرینش یک اثر معماری دست یافت؟

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: مبانی نظری معماری

دوشنبه ۳ فروردین ۱۳۸۳

سخنی با خوانندگان6

وبلاگ معماری زروان که از نیمه دوم سال 82 شروع به کار نمود، اینک در آغاز سال 83 با پشت سر گذاشتن یک دوره فعالیت ششماهه، وارد هفتمین ماه حیات خویش گردیده است. در طی این مدت، سعی و اهتمام زروان انتشار منظم و هدفمند یادداشتهایی کوتاه پیرامون جنبههای مختلف معماری بوده است. دوستانی که یادداشتهای ماههای قبل را پیگیری نمودهاند، تا حدودی در جریان اهداف و روند کار زروان قرار گرفتهاند. بسیاری از عزیزان نیز با نظرات و انتقادات سازنده خود در روند پیشرفت این وبلاگ تأثیرگذار بودهاند که جا دارد در اینجا از آنان تشکر کنم. امیدوارم زروان در سال جدید نیز همچون نیمه دوم سال گذشته بتواند با کمک راهنماییهای سازنده شما، سهمی هر چند کوچک در نشر و گسترش ادبیات معماری داشته باشد. در آغاز این ماه نیز، همچون ماههای گذشته، نگاهی خواهیم داشت به برخی نظرات خوانندگان در مورد یادداشتهای اسفندماه 82:

كاميار (سه شنبه، 12 اسفند 1382، ساعت 2:3): اگر معتقديم معنی است كه به اثر ارزش می‌بخشد، ساختمان‌سازی را به معماری و يا ساخت مجسمه را تبديل به هنر می‌كند، ديگر چگونه می‌توان از تقدم و تأخر فرم و معنا صحبت به ميان آورد؟

1. آنچه که ساختمانسازی را به معماری تبدیل میکند، تنها معانی و مفاهیم نهفته در بنا نیست، بلکه قابلیتهای یک ساختمان در فراهم آوردن فضاهای معمارانه است که به آن ارزش میبخشد و این قابلیتهای فضایی ممکن است حاصل مفاهیم نهفته در ساختمان و یا فرمهای بکار رفته در آن باشد. در نتیجه یک ساختمان برخوردار از مفاهیم غنی لزوماً نمیتواند واجد فضاهای زیست مطلوب و در نتیجه ارزشمند باشد. همین طور برخورداری یک بنا از فرمهای زیبا و مطلوب نیز نمیتواند به خودی خود برای آن ارزش محسوب شود. از این رو بحث در مورد تقدم و تأخر فرم و معنا در معماری، تا حد زیادی دشوار و ناممکن به نظر میرسد.

كاميار (سه شنبه، 12 اسفند 1382، ساعت 2:22): در اين وبلاگ، گاه از برخورد ساده‌ای كه با بعضی مسائل پيچيده معماری می‌شود سخت متعجب می‌گردم؛ مخصوصاً آنجاها كه كار به دسته‌بندی كشيده می‌شود!

2. توضیح ساده و روشن مباحث نسبتاً پیچیده تئوری معماری رویکردی است که از ابتدا در این وبلاگ دنبال شده است، چرا که این امر میتواند به فهم آسان و سریع این نوع مباحث کمک کند و خواننده را نسبت به پیگیری مطالب مطرح شده ترغیب نماید. طبقهبندی موضوعات مختلف نیز راهکاری است که جهت نیل به این هدف، در زروان مورد استفاده قرار میگیرد، زیرا این امر به تبیین بهتر موضوع و درک سریعتر آن توسط خواننده کمک فراوانی مینماید.

astareh (جمعه، 15 اسفند 1382، ساعت 18:17): سلام.مطلب بسيار جالبی ست.فکر می کنم که فرم«این تصوير قابل رؤيت»به ماده تحميل نمی شود.تا زمانیکه ماده فرم را نپذيرد و با آن درنیامیزد و تطابق نيابد،فضا نه شکل می گیرد و نه سازمان می یابد.به گمانم فرم و ماده(و شايد بتوان گفت فضا) طی کنش و واکنشی دوطرفه،می شوند مکانی برای زندگی.

3. حدود تعیینکننده فضا فراتر از مرزها و عناصر مادی هستند و اصولاً نمیتوان فضا را معادل ماده گرفت، زیرا عناصر تعریفکننده فضا صرفاً مادی و فیزیکی نیستند، چنانکه در یک دشت وسیع نیز میتوان فضا را حس نمود. همچنین فرم و ماده به مکانی برای زندگی تبدیل نمیشوند، بلکه فرم و فضا همراه یکدیگر مکانی را برای زیستن بوجود میآورند.

bhy (شنبه، 23 اسفند 1382، ساعت 2:51): معنای اين يادداشتتان چيست؟ خبر رسانی؟ يا ...؟!!!!

4. هدف از یادآوری نشست برگزار شده در خانه هنرمندان، در یادداشت معماران دوران تحول، باز کردن زمینه مباحث تحلیلی در خصوص موضوع آن سمینار، در یادداشتهای بعدی بوده است، چنانکه در سه یادداشت بعدی به این موضوع بطور مفصل پرداخته شد.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

شنبه ۱ فروردین ۱۳۸۳

آغاز سال 1383 بر همه ایرانیان مبارک باد.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: