شیوههای سکونت در معماری2
4. سکونت خصوصی (Private Dwelling) در بنای مسکونی
در مفهوم سکونت گزینشهای خصوصیتر نیز وجود داشته و وجود هر فرد از جریانی ویژه و مختص به خود پیروی میکند. لذا سکونت آن گوشهگیری را که لازمه شکلگیری و پرورش هویت ویژه فردی است، نیز شامل میشود. شیوه اخیر را میتوان با عنایت به فعالیتهایی که میباید از دخالت دیگران دور نگهداشته شوند، سکونت خصوصی نامید. صحنه اجرای نقش سکونت خصوصی بنای مسکونی یا خانه است که تحت عنوان پناهگاه یا مکانی که خاطرات تشکیلدهنده جهان خصوصی آدمی را در خود گرد آورده و به نمایش میگذارد، مشخص میگردد.
با توجه به شیوههای چهارگانه سکونت، مفاهیمی را که از سکونت استنباط میشود، میتوان به شرح ذیل طبقهبندی نمود:
1. دیدار با دیگران به منظور دادوستد تولیدات، اندیشهها و احساسات؛ یعنی آزمودن زندگی به عنوان عرصه امکانات گوناگون
2. توافق با دیگران یعنی پذیرش مجموعهای از ارزشهای مشترک
3. یافتن موجودیت از طریق گزینش جهانی کوچک و از آن خود
مفاهیم یادشده را میتوان به ترتیب شیوههای سکونت مجتمع، عمومی و خصوصی خواند. بایستی توجه داشت که واژه سکونت مکانهایی را که از سوی آدمی برای عینیت بخشیدن به مفاهیم فوق برپا گشته است (آبادی و فضای شهری، بنای عمومی و بنای مسکونی)، نیز در بر میگیرد. آبادی، فضای شهری، نهاد و خانه به همراهی یکدیگر محیط کل یعنی جایی را که سکونت به صورتهای طبیعی، مجتمع، عمومی و خصوصی خود در آن رخ میدهد، بوجود میآورند. این محیط همواره به آنچه بر طبیعت ارزانی گشته است، یعنی به چشماندازی که علاوه بر دارا بودن کیفیتهای عمومی، ویژگیهای اختصاصی خود را نیز داراست، وابسته میباشد. بدین ترتیب سکونت به مفهومی دال بر برقراری صمیمیت با مکانی طبیعی نیز دست مییابد.
علاقمندان برای پیگیری مطالب مربوط به مفهوم سکونت میتوانند به کتاب مفهوم سکونت؛ به سوی معماری تمثیلی نوشته کریستیان نوربری ـ شولتز و ترجمه محمود امیر یاراحمدی که توسط نشر آگه به چاپ رسیده است، مراجعه نمایند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
این یادداشت به همراه چهار یادداشت قبلی در روزنامه همشهری مورخ یکشنبه 10 خردادماه 83 با عنوان سکونت و معماری؛ در جستجوی حلقههای گمشده به چاپ رسیده است.
| لینک |