:: زروان: پژوهشگاه هنر و معماری ::

سه‌شنبه ۳٠ آبان ۱۳۸٥

برداشت آزاد

چرا برزیل دو بار و ...؟

Free Take

Why did Brazil Twice and …?

محمدرضا جودت، چرا برزیل دو بار و ...: فصلنامه معماری ایران، شماره 25، تابستان 1385، صفحات 3-4

... معماری معاصر برزیل از چه ویژگی‌هایی برخوردار است که سبب گردیده تا این زمان، دو تن از معماران آن موفق به دریافت جایزه پریتزکر شوند؟ در نگاهی اجمالی، و در مقام مقایسه، ملاحظه می‌گردد که کشور برزیل نیز از اواخر قرن نوزدهم، یا از اوان تاریخ معاصر خود، فراز و نشیب‌هایی مانند دوره معاصر ایران، به ویژه با توجه به پیوندهای معنوی مستحکم با گذشته مستعمراتی‌اش، داشته است. اما به هر حال این دوره را چه بسا با دستاوردهایی نظیر مطالعات علمی در مورد نور آفتاب و تأثیر آن بر ساختمان‌ها، یا ایجاد فضای روشنفکری خاص برای پذیرایی ایده‌های جدید در معماری و جز آن سپری کرده است.

... کیفیت بالای معماری مدرن برزیل از سال 1936 به این سو شکل گرفت، یعنی تقریباً مصادف با طرح ساختمان هنرستان دختران به دست وارطان در سال 1316 شمسی (1937 میلادی). اما آنچه که برزیل، بر خلاف ما، به صورت ساختمان‌های منفرد، مجموعه‌های گوناگون و طرح‌های شهری به دست داده است، گذشته از شرح و بسط و نقد آنها در کتاب‌های گوناگون، مونوگرافی‌ها و کتاب‌های تاریخ معماری مدرن که جملگی حاکی از سهم داشتن کشور برزیل در ایجاد و پیشبرد معماری مدرن است، حتی در دانشنامه‌های مربوط با ذکر مشخصات و نام طراحان به صورت فهرست نیز از آنها نام برده می‌شود. ...

البته چنین نیست که مشارکت و سهم داشتن در معماری مدرن، به پیروی از مدرن گروی صرف باشد. بلکه ... ]این کشور[ و یا هر کشور مشابه دیگری مشارکت و سهم خود را با نشان دادن دستاوردهایی ناشی از توجه به ویژگی‌های اقلیمی، محیطی، و فرهنگی اجتماعی خویش ـ گذشته از دستاوردهای فرمال و نوآوری‌ها ـ کسب کرده‌اند. جست‌وجوی مضامین سازگار با محیط زیست، استفاده تازه بوم‌آورد از مواد ساختمانی، شیوه‌های ساده ساخت و جز آن، از جمله ویژگی‌هایی در طی این مسیر بوده‌اند.

آیا می‌توان چنین دستاوردهایی را در مسیری که معماری معاصر ایران طی کرده است، ملاحظه کرد؟ دشوار بتوان به این پرسش پاسخ مثبت داد. چون بسیار آشفتگی‌ها در پس اصطلاح "معماری معاصر ایران" وجود دارد که زاده در هم آمیخته شدن نگاه‌های فرهنگی گوناگون به مدرنیسم (مدرنیته) و سنت بوده است؛ بدان سبب در پی آن نوعی "وضعیت" یا دوران اجتماعی و فلسفی بوجود آمده است که به نحوی هر نوع گفتمان در این باره را چه بسا با نوعی "بن‌بست" مواجه ساخته است. ... این "وضعیت" نه تنها مانع از به وجود آمدن معمار یا معماران پیشرو گردیده، بلکه نتوانسته حتی "حسن فتحی"‌ای را در دامن خود پرورش دهد که دست کم آنجا که بحث و سخن از معماری سنتی و پیروی از آن است، همان‌گونه که نام حسن فتحی همواره مطرح است، نام و کار او نیز به میان آورده شود.

همچنین به طنز می‌توان اضافه کرد، با توجه به نوع "معماری"‌ای که در این وضعیت بوجود آمده که امکان هر نوع کار و "اجق وجق" کردن در آن وجود داشته، نتوانسته معماری "عجیب" و "خاص" مانند آنتونیو گائودی را نیز بپروراند که از کارهای او، مانند کارهای گائودی در تبلیغات برای گردشگری هم، همان‌گونه که کشور اسپانیا استفاده می‌کند، کشور ایران نیز بتواند استفاده کند.

... اگر از دریچه عمل نیز به موضوع نگریسته شود، تجربه یا تمرین ما بسیار زیادتر از آنان بوده است، اما ار این بابت نیز نتیجه‌ای نه چندان رضایت‌بخش ... دربرنداشته است. این جاست که به ناچار از خود می‌پرسم چرا برزیل دوبار جایزه پریتزکر را به دست آورده و ما ...!

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

پنجشنبه ٢٥ آبان ۱۳۸٥

معماری جهان

ورزشگاه‌های جام جهانی 2006 آلمان ـ 4

Architecture of the World

World Cup 2006 Stadiums in Germany - 4

6. ورزشگاه زنترال لایپزیگ (Zentralstadion, Leipzig)

Zentralstadion, Leipzig

þ نوع پروژه: ساخت ورزشگاه جدید

þ تاریخ افتتاح: 7 مارس 2004

þ میزان سرمایه‌گذاری: 6/90 میلیون یورو

þ گنجایش: 43000 نفر

Zentralstadion, Leipzig

چاردیواری: ورزشگاه زنترال لایپزیگ، به لحاظ معماری، یکی از ‌شاخص‌ترین ورزشگاه‌های جام جهانی 2006 آلمان است و از نظر فنی نیز یکی از پیشرفته‌ترین آنها به شمار می‌رود. این ورزشگاه که بوسیله تیمی متشکل از سه شرکت معماری Wirth + Wirth، Glöckner Architekten و Körber, Barton, Fahle، طراحی شده است، آمیزه‌ای بی‌نظیر از گذشته و آینده را در کلان‌شهر تجاری و سنتی لایپزیگ به معرض نمایش می‌گذارد.

ورزشگاه قدیمی لایپزیگ که در سال 1965، بعد از یک دوره ساخت 15 ماهه، افتتاح شده بود و در آن زمان، با گنجایش 100000 نفر، بزرگ‌ترین ورزشگاه آلمان محسوب می‌شد، در دهه ۱۹۹۰، به شدت نيازمند مرمت بود. از این‌رو، در اکتبر 1997، شورای شهر لایپزیگ تصمیم به ساخت یک ورزشگاه جدید در داخل محدوده دیوارهای ورزشگاه قدیم گرفت. بدین‌ترتیب ساخت ورزشگاه جدید در نوامبر 2000 شروع شد و عملیات ساختمانی آن در دسامبر 2003 به پایان رسید.

ورزشگاه زنترال لایپزیگ که به صورت ورزشگاهی در دل یک ورزشگاه دیگر ساخته شده، لقب «ورزشگاه درون ورزشگاه» را گرفته است. تعدادی پل ورزشگاه جدید را به دیوارهای بیرونی ورزشگاه قدیمی پیوند می‌دهند؛ این پل‌ها تماشاگران را به صندلی‌های ردیف‌های پایینی یا ردیف‌های بالایی هدایت می‌کنند.

Zentralstadion, Leipzig

در ساخت ورزشگاه زنترال لایپزیگ، تمامی ضوابط و مشخصات مورد تأکید فیفا، جزءبه‌جزء، مورد توجه قرار گرفته است، از جمله اینکه امنیت تماشاگران با استفاده از یک سیستم نوین تخلیه اضطراری افزایش ‌یافته است.

سقف شکوهمند و تماشایی ورزشگاه، با بهره‌گیری از یک سیستم نورپردازی یکپارچه، جلوه‌های بصری درخشانی در ورزشگاه خلق می‌کند. همچنین از طریق یک سیستم صوتی بسیار متعادل و مناسب، شرایط آکوستیکی برجسته‌ای در محیط ورزشگاه فراهم می‌شود.

Zentralstadion, Leipzig

ورزشگاه زنترال لایپزیگ يکی از ورزشگاه‌های کوچک جام جهانی 2006 آلمان محسوب می‌شود و در ميان پنج ورزشگاه تازه جام جهانی، کمتر از بقيه هزينه برداشته است. این ورزشگاه تنها ورزشگاه جام جهانی در آلمان شرقی سابق و همچنين تنها ورزشگاهی است که تيم محلی آن در بوندس‌لیگا بازی نمی‌کند.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

شنبه ٢٠ آبان ۱۳۸٥

آموزش معماری

پایان‌نامه‌های معماری ـ 4

Architectural Education

Diploma Projects of Architecture - 4

þ طرح پيشنهادی مركز تجارت جهانی در نيويورك

þ Kaloyan Erevinov، Flemming Svendsen و Peter Schamberger

þ انستيتو معماری دانشگاه هنرهای كاربردی وين، استوديوی زاها حديد، 2002

The destruction of the WTC openned an empty "canyon" through Lower Manhattan. Our proposal is a horizontal multifunctional mega structure, passing through the whole Financial District as a continuation of the Brooklyn Bridge, connecting the nearby buildings. This mega structure opposes both the strong verticalism and the grid of Manhattan and offers new connectivity and new spatial character.

The linking of the Brooklyn Bridge intersection, the City Hall Park and the World Trade Center spot is the driving concept of the project. By holding the ground level free a series of public spaces are offered, in which we do not disturb the existing flow of people and cars, we only support it. The project also explores the potentials of building above highway, existing park and how to build above and close to existing buildings. The hovering structure which links these spaces is in itself opened to the public, and with the connections to the existing buildings it creates a link between Lower and rest of Manhattan.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

دوشنبه ۱٥ آبان ۱۳۸٥

معماری شهری

میدان‌ها و پلازاهای شهری به روایت تصویر ـ 2

Urban Architecture

Pictorial Review of City Squares and Plazas - 2

þ میدان Pershing

þ لس‌آنجلس، ایالات متحده، 1994

þ آرشیتکت: Ricardo Legorreta

پلان میدان Pershing

میدان Pershing

محور عرضی که تا دیوار پیرامونی میدان ادامه می‌یابد

در آب‌نمای مدور، آب از کانال پایین می‌ریزد و به محیط طراوت و تازگی می‌بخشد

دید به میدان از تقاطع خیابان‌های ششم و Olive

دو کره روی نیمکت‌های اطراف آب‌نمای مدور

دیواره‌های کوچک آمفی‌تئاتر با ردیف‌های پوشیده از چمن، به همراه برج در پس‌زمینه

دیوار پیرامونی میدان در امتداد خیابان Hill، در نقاط معینی به استوانه‌هایی همرنگ با کره‌ها، تبدیل می‌شود

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

چهارشنبه ۱٠ آبان ۱۳۸٥

معرفی کتاب

پویه‌شناسی صور معماری

Book Review

The Dynamics of Architectural Form

þ نویسنده: رودولف آرنهایم

þ مترجم: مهرداد قیومی بیدهندی

þ ناشر: انتشارات شهیدی

þ سال انتشار: 1382 (چاپ اول)

þ قیمت: 1800 تومان

پویه‌شناسی صور معماری

کتاب حاضر ترجمه‌ای است از کتاب The Dynamics of Architectural Form که در سال 1977، توسط انتشارات دانشگاه کالیفرنیا منتشر شده است. نویسنده کتاب، رودولف آرنهایم (Rudolf Arnheim)، نظریه‌پرداز هنر و روان‌شناس معروف، می‌باشد که اکنون در دانشگاه میشیگان آمریکا به تدریس اشتغال دارد. او اگرچه بیشتر عمر حرفه‌ای خود را به تدریس تاریخ سینما پرداخته است، لیکن از پیشگامان نظریه‌پردازی در زمینه روان‌شناسی هنر و معماری به شمار می‌رود.

مهرداد قیومی بیدهندی در پیشگفتاری که بر این کتاب نوشته است، با بیان این نکته که به علت ارتباط تنگاتنگ معماری با همه شئون حیات مادی و معنوی انسان، معماری را می‌توان از منظر معارف گوناگون بشری، از فلسفه گرفته تا علوم انسانی و تا اقسام علوم تجربی، بررسی کرد، جایگاه این کتاب را چنین توضیح می‌دهد: «کتاب حاضر از منظری به معماری می‌پردازد که می‌توان آن را منظر روان‌شناسانه نامید. در این حوزه کتاب‌های متعددی نوشته شده‌اند، اما کتاب رودولف آرنهایم هم از حیث عمق و هم از حیث جامعیت و تعادل برجسته‌ترین آنهاست. از همین‌روست که امروزه از کتاب‌های مرجع در مبانی نظری معماری است.»

The Dynamics of Architectural Form

رودولف آرنهایم در مقدمه کتاب، انگیزه خویش از تألیف آن را چنین بیان می‌کند: «آزار مدام حاصل از بیشتر مکان‌های عمومی که امروزه انسان‌ها برای یکدیگر فراهم می‌آورند، مرا بر آن داشت که اوضاع بصری‌ای را که در تأثیر روانی معماری دخیل است، بیابم.» او با انتقاد از معمارانی که محور کتاب‌هایشان، گزارش درباره مطالعات ایشان در زبان‌شناسی، نظریه اطلاعات، ساختارگرایی، روان‌شناسی تجربی، و مارکسیسم است، می‌نویسد: «این حاشیه رفتن‌ها به معنای طفره رفتن از سخن گفتن درباره خود معماری است. بی‌شک هریک از این رویکردهای نظری می‌تواند بر برخی وجوه موضوع مورد نظر پرتو بیفکند؛ اما مشروط بر آنکه محصولات واقعی معماری را عیناً روشن سازد، یعنی ظاهر، تأثیر، و کاربرد بناها را. اما گفتارهای علمی معمولاً این وجوه را بیش از آنکه روشن کند، مبهم می‌سازد.»

نویسنده کتاب مقاومت درباره مطالعه صورت (فرم) در معماری را ناشی از این موضوع می‌داند که معماران و نظریه‌پردازان عادت دارند با بناها همچون شکل محض معامله کنند و به کارکردهای عینی و اجتماعی آنها نپردازند، در حالی که به این نکته توجه نمی‌کنند که به عنوان مثال شکل پل یا در را نمی‌توان بدون توجه به ارتباط آنها با کارکردشان فهمید. او در ادامه چنین نتیجه‌گیری می‌کند: «سبب پرهیز از پرداختن به شکل و صورت و طراحی در معماری هرچه باشد، هرگونه تلاش برای گریز از مسؤولیت نهایی معمار را باید کار بیهوده‌ای انگاشت. می‌توان شکل را نادیده گرفت، اما نمی‌توان از آن صرف نظر کرد.»

کتاب «پویه‌شناسی صور معماری» در 8 فصل به ترتیب زیر تدوین شده است:

o فصل اول: عناصر فضا

o فصل دوم: عمودی و افقی

o فصل سوم: صلب و مجوف

o فصل چهارم: آن‌طور که می‌نماید و آن‌طور که هست

o فصل پنجم: قابلیت تحرک

o فصل ششم: نظم و بی‌نظمی

o فصل هفتم: نمادها در پویه‌شناسی

o فصل هشتم: بیان و کارکرد

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

جمعه ٥ آبان ۱۳۸٥

يادداشت ماه

گزیده‌ای از پیام‌های خوانندگان ـ 4

Month’s Note

A Selection of Readers’ Comments - 4

þ بازتاب یادداشت «میدان‌ها و پلازاهای شهری به روایت تصویر ـ 1»

بختیار لطفی:

... واقعاً چه کار جالبيه. اگه بيارنش تو ايران، می‌گن چقدر خاليه! آدم کفشاش خيس می‌شه! آفتاب می‌خوره کله آدم! بعد پرش می‌کنن با ۱۰۰۰ تا آلاچيق و قهوه‌خانه سنتی و سفره‌خانه زهرمار و از اين‌ها.

þ بازتاب یادداشت «پایان‌نامه‌های معماری ـ 3»

بختیار لطفی:

... آدم حسرت می‌خوره که اون وره آبی‌ها چطوری دارن کار می‌کنن، درس می‌خونن و اين وری‌ها معلوم نيست که چرا ازشون چيزی در نمياد!

رضا حبيبی:

... برای بررسی و نظر دادن راجع به اين کار بايد خيلی موضوعات را بررسی کرد.

موقعيت شهرسازی و کانسپت کار بسيار مهم هستند.

از روی فرم نميشه به هيچ نتيجه‌گيری‌ای رسيد.

þ بازتاب یادداشت «پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 3»

علی خیابانیان:

... هميشه حرف برای گفتن زياده و مالياتم نداره. بهتره قبل از هر کاری از خودمون شروع کنيم و کارهای خودمون رو، حالا چه در قالب اسکيس های اوليه باشه و چه در قالب پروژه‌های اجراشده، رو به نمايش بذاريم و بياريمشون رو صفحه نت. وگرنه با نشون دادن چند تا اسلايد از کارای اونطرف آب نميشه اميدوار بود. ...

جعفر بزاز:

... به نظر می‌رسد در حال حاضر بررسی و تحليل چند تا اسلايد از كارای اونطرف آب، بهترين روش يادگيری است، چراكه به دانش و اندوخته اساتيدی! كه به تدريس 2بعدی اتوكد در رزومه خود افتخار می‌كنند، نميشه اميدوار بود.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: