:: زروان: پژوهشگاه هنر و معماری ::

چهارشنبه ۳٠ خرداد ۱۳۸٦

معماری جهان

خانه‌های معاصر جهان ـ 1

Architecture of the World

World’s Contemporary Houses - 1

þ خانه Westlake

þ مکان: Oundle، انگلستان

þ آرشیتکت: شرکت Spacelab به مدیریت Andrew Budgen و Nathan Lonsdale

þ سال ساخت: 200۲

þ هزینه ساخت: 233300 دلار

þ زیربنای ناخالص: 1100 فوت‌مربع

Westlake House, Oundle, UK, 2002 / Spacelab

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

جمعه ٢٥ خرداد ۱۳۸٦

حاشیه معماری

روزهای تولد بزرگان معماری ـ 3

Margin of Architecture

Birthdays of Architecture’s Masters - 3

o یرن اوتزن (Jørn Utzon)

þ ۲۰ فروردین (April 9)

o پیتر بهرنس (Peter Behrens)

þ ۲۵ فروردین (April 14)

o آی. ام. پی (Ieoh Ming Pei)

þ ۶ اردیبهشت (April 26)

o دانيل ليبسكيند (Daniel Libeskind)

þ ۲۲ اردیبهشت (May 12)

o فرای اتو (Frei Otto)

þ ۱۰ خرداد (May 31)

o آلوارو سیزا ویرا (Álvaro Siza Vieira)

þ ۴ تیر (June 25)

o پیتر آیزنمن (Peter Eisenman)

þ ۲۰ مرداد (August 11)

o ژان نوول (Jean Nouvel)

þ ۲۱ مرداد (August 12)

o کنزو تانگه (Kenzo Tange)

þ ۱۳ شهریور (September 4)

o ریچارد مه‌یر (Richard Meier)

þ ۲۰ مهر (October 12)

o پل رودلف (Paul Rudolph)

þ ۱ آبان (October 23)

o زاها حدید (Zaha Hadid)

þ ۹ آبان (October 31)

o تام مین (Thom Mayne)

þ ۲۹ دی (January 19)

o فرانک گری (Frank Gehri)

þ ۹ اسفند (February 28)

o لوئیس باراگان (Luis Barragán)

þ ۱۹ اسفند (March 9)

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

یکشنبه ٢٠ خرداد ۱۳۸٦

معماری ایران

معماری معاصر ایران از نگاه میرمیران ـ 2

Iranian Architecture

Mirmiran’s Viewpoint on Iranian Contemporary Architecture - 2

þ دوره سوم: از اواخر دهه 1340 تا 1357

موزه هنرهای معاصر تهران / کامران دیبا

Museum of Contemporary Art, Tehran / Kamran Diba, 1976

دوره سوم معماری معاصر ایران همزمان با سال‌های آخر معماری مدرن است، دوره‌ای که معماری مدرن با چالش‌های جدی روبه‌روست و به تدریج یک جریان تاریخ‌گرا در بطن آن شکل می‌گیرد. معماران ایرانی این دوره، همچون نادر اردلان، کامران دیبا و حسین امانت، در پی پدیدآوردن آثاری بودند که پیوندی عمیق‌تر با معماری گذشته ایران برقرار سازند. آثار این معماران که از نمونه‌های خوب آنها می‌توان به مرکز آموزش مدیریت، کار نادر اردلان و موزه هنرهای معاصر، اثر کامران دیبا اشاره کرد، در ایجاد رابطه با معماری گذشته، نسبت به آثار دوره‌های قبلی، در سطحی بالاتر قرار می‌گیرند.

þ دوره چهارم: از 1357 تاکنون

این دوره که پس از پیروزی انقلاب و همزمان با شروع جریان‌های پست‌مدرن در معماری جهان شکل گرفته است، تا هم‌اکنون نیز ادامه دارد. معماران ایرانی، پس از پیروزی انقلاب سعی کردند که آثار خود را با هویتی مستقل و متکی بر میراث گذشته معماری ایران بنا کنند. از طرف دیگر مبانی معماری پست‌مدرن نیز توجه جدی به معماری گذشته سرزمین‌ها را مطرح می‌ساخت. پیامد مشترک این دو پدیده موازی، خلق آثاری در این دوره بود که با به‌کارگیری افراطی عناصر معماری گذشته (به ویژه معماری دوره اسلامی)، عطر و بویی پست‌مدرنیستی داشتند. اگرچه در ابتدای این دوره، برخورد با معماری گذشته سطحی، کلیشه‌ای و فاقد عمق و هویت بود، اما به اعتقاد میرمیران، در سال‌های بعد، به ویژه در دو دهه اخیر، جریانی نو، با توجه به تجربیات دوره‌های قبل، در معماری ایران شکل گرفته که در صدد ایفای نقش در معماری معاصر جهان، با تکیه بر میراث بزرگ معماری این سرزمین، است. میرمیران آثار معماران این جریان جدید را به سه دسته تقسیم می‌کند:

فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران / سیدهادی میرمیران

Academies of Islamic Republic of Iran, Tehran / Hadi Mirmiran,1994

1. آثاری که عناصر و الگوهای معماری ایرانی را با برداشتی نوین بکار گرفته‌اند، مانند سه طرح ارائه‌شده برای فرهنگستان‌های جمهوری اسلامی ایران، اثر سیدهادی میرمیران، علی اکبر صارمی و داراب دیبا.

کتابخانه ملی ایران / سیدهادی میرمیران

National Library of Islamic Republic of Iran, Tehran / Hadi Mirmiran, 1995

2. کارهایی که در آنها تنها به اصول و مبانی معماری ایران و الگوهای بکار گرفته‌شده در آن اکتفا نشده و با توجه کلی‌تر به فرهنگ ایران، که شامل اسطوره‌ها، مفاهیم، مضامین و خاطره‌های فرهنگی نیز هست، از سایر زمینه‌های هنر، همچون شعر و ادبیات، به عنوان دست‌مایه‌های خلاقیت معمارانه استفاده گردیده است، مانند سه طرح ارائه‌شده برای کتابخانه ملی، اثر سیدهادی میرمیران، کامران صفامنش و فرهاد احمدی.

سفارت‌خانه ایران در آلبانی / علی‌اکبر صارمی

I.R.Iran Embassy in Tiranae, Albania / Ali Akbar Saremi, 2000

3. کارهایی که با اندیشه و رویکردی جهانی و در تعامل با گفتمان فکری معماری پیشروی جهان شکل گرفته‌اند، ضمن اینکه توجه به معماری گذشته ایران در بطن آنها رسوب نموده است، مانند سفارت‌خانه ایران در ژاپن، اثر حسین شیخ زین‌الدین، سفارت‌خانه ایران در آلبانی، اثر علی‌اکبر صارمی و کنسولگری ایران در فرانکفورت، اثر سیدهادی میرمیران.

علاقمندان به مطالعه بیشتر در خصوص نظریات سیدهادی میرمیران در خصوص جریان نوین معماری معاصر ایران، می‌توانند به یکی از مقالات زیر که به لحاظ محتوا چندان تفاوتی با هم ندارند، مراجعه نمایند:

ـ جریان تازه در سنت معماری ایران: مجله معماری و شهرسازی، شماره 31-32، اردیبهشت 1375

ـ جریانی نو در معماری امروز ایران: مجله معماری و شهرسازی، شماره 50-51، تیر 1378

ـ رویکردی جدید در معماری معاصر ایران: مجله معماری و شهرسازی، شماره 84، بهار 1385

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

سه‌شنبه ۱٥ خرداد ۱۳۸٦

معماری ایران

معماری معاصر ایران از نگاه میرمیران ـ 1

Iranian Architecture

Mirmiran’s Viewpoint on Iranian Contemporary Architecture - 1

بررسی تحولات معماری معاصر ایران در دوره‌های مختلف، از نظر چگونگی توجه به معماری گذشته، موضوعی است که سیدهادی میرمیران، بارها در سخنرانی‌ها و نوشته‌های خویش، به آن پرداخته است. به اعتقاد او، معماری معاصر ایران اگرچه در بخش عمده خود، همواره دغدغه تاریخ معماری ایران را داشته و تلاش‌هایی را در جهت برقراری پیوند با معماری گذشته و تداوم آن به عمل آورده است، لیکن توجه معماری ایران به معماری گذشته، بیشتر سطحی و ظاهری بوده و توجه چندان عمیقی به روح کلی معماری گذشته و نیز اصول و مبانی آن و به‌کارگیری این اصول و به ویژه تکامل آن، نداشته است.

از دیدگاه میرمیران، شروع معماری معاصر ایران را می‌توان از حدود سال 1300 شمسی به بعد تصور کرد؛ دورهای که در اثر تحولات سیاسی و اجتماعی، جریان زندگی اجتماعی و اقتصادی ایران تغییر کرد، سیمای شهرهای ایران متحول شد و ساختمان‌های جدیدی متناسب با نیازهای زندگی مدرن، مانند واحدها و مجموعه‌های مسکونی جدید، ادارات، کارخانجات، بانکها، ایستگاههای راهآهن، دانشگاهها و ...، در شهرها به وجود آمدند. این بناها بر خلاف بناهای قبل از تاریخ معاصر که به دست معماران سنتی طراحی و ساخته میشدند، به تدریج به دست معماران تحصیلکرده طراحی گردیدند که این معماران در ابتدا عمدتاً غیرایرانی بودند و سپس اندکاندک معماران ایرانی که در مدارس معماری خارج از ایران تحصیل کرده بودند و به دنبال آن، با ایجاد اولین مدرسه معماری ایران در حدود سالهای 1320، معماران دانش‌آموخته در داخل ایران، نیز به آنها اضافه شدند.

میرمیران با پیش‌فرض آغاز معماری معاصر ایران از اوایل سده شمسی اخیر، معماری معاصر ایران را، از نظر چگونگی توجه به معماری گذشته، به چهار دوره مختلف تقسیم می‌کند:

þ دوره اول: از 1300 تا 1320

موزه ایران باستان / آندره گدار

Archaeological Museum of Iran, Tehran / André Godard, 1936-1939

در این دوره، آثار مهم معماری غالباً به سفارش حاکمیت (پهلوی اول) و به دست معماران خارجی ساخته می‌شد، بناهایی با معماری حجیم و سنگین که در آنها سعی شده بود معماری گذشته ایران، به ویژه معماری دوران هخامنشی و ساسانی، مورد توجه قرار گیرد، توجهی صرفاً محدود به تکرار سطحی و ظاهری عناصر و شکل‌های بناهای عظیم و باشکوه معماری گذشته ایران. البته در این دوره کارهای دیگری نیز ساخته شدند که در آنها عناصری از معماری دوره اسلامی ایران با عناصری از معماری اروپایی در هم آمیخته شده بود. عمده آثار این دوره، بجز چند اثر معدود مانند موزه ایران باستان، کار آندره گدار، به رغم خلوص، استواری و استحکام‌شان، از ارزش چندانی، به لحاظ برقراری پیوندی عمیق با گذشته، برخوردار نیستند.

þ دوره دوم: از 1320 تا اواخر دهه 1340

آرامگاه بوعلی سینا / هوشنگ سیحون

Ibn Sina Mausoleum, Hamadan / Houshang Seyhoun, 1952

در این دوره که از آغاز حکومت پهلوی دوم شروع می‌‌شود، کارهای مهم معماری عمدتاً به دست چند معمار ایرانی، مانند محسن فروغی، هوشنگ سیحون و عبدالعزیز فرمانفرماییان ساخته می‌‌شد. بناهای این دوره بر اساس اصول و مبانی معماری مدرن شکل می‌گرفتند، اما کماکان توجه به معماری گذشته، در قالب استفاده از الگوها و هندسه معماری ایران، در آنها به چشم می‌خورد. اگرچه این توجه از کیفیتی معمارانه‌تر نسبت به دوره‌های قبل برخوردار بود، لیکن به زعم میرمیران، در این دوره نیز کار مهمی در به‌کارگیری اصول و مبانی معماری ایران و تکامل آن به انجام نرسید. از برجسته‌ترین کارهای این دوره، می‌توان به آرامگاه بوعلی سینا در همدان، کار هوشنگ سیحون اشاره کرد.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

پنجشنبه ۱٠ خرداد ۱۳۸٦

نقد معماری

در جست‌وجوی نقد آینده‌نگر

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 2

Architectural Criticism

In Search of Futurist Criticism

Book Review: Architecture and Critical Imagination - 2

نقد معماری، بالاخص در عرصه مطبوعات، تا به حال هرگز توجهی به آینده نداشته و تلاشی برای تأثیرگذاری بر تصمیمات معمارانه‌ای که آینده را رقم می‌زنند، ننموده است. در اغلب موارد، منتقدین معماری تنها زمانی به نقد ساختمان‌ها می‌پردازند که طرح و اجرای آنها به پایان رسیده است. در این شرایط، منتقد از راه رسیده در برابر عمل انجام‌شده‌ای واقع می‌شود که معمولاً بسیار آسیب‌پذیر است و جای بحث و گفتگوی زیادی نیز برای او باقی می‌گذارد. این در حالی است که مهندس معمار یا دانشجوی طراح پروژه در این مرحله فرصت اعمال هیچ‌گونه تغییری در طرح خود را ندارد. مادام که منتقدین پس از اتمام طرح و اجرای پروژه‌ها قدم به میدان بگذارند، صاحبان آثار، اعم از معماران یا دانشجویان، به رفتاری تدافعی و متقابل روی خواهند آورد و در نتیجه تغییری در روند طراحی آنها به وجود نخواهد آمد. بر این اساس، منتقدین باید بیشتر آینده‌نگر و عاقبت‌اندیش و کمتر سیاست‌مدار و فرصت‌طلب باشند. آنها می‌توانند به بحث در مورد خط‌مشی و سیاست‌های طراحی پردازند تا شاید بدین‌وسیله قبل از طراحی و ساخت پروژه‌ها، به تأثیرگذاری بر کیفیت محیط مصنوع نائل شوند، زیرا هنرمندی که منتقدین آثار او را به جای دیدی محدود و یکسونگر، با دیدی مفهومی و منطقی بنگرند، گرایش ضعیف‌تری به اتخاذ مواضع تدافعی از خود نشان خواهد داد و بسیار راحت‌تر تحت تأثیر واقع خواهد شد.

بدین‌ترتیب، نقد معماری زمانی مفیدتر خواهد بود که به جای تحقیر گذشته، به ترسیم آینده بپردازد. از این‌رو، در هدایت مسیر نقد معماری، باید به دنبال دست‌یابی به رویکرد و راه و روشی آینده‌نگر در نقد بود که به جای اشکال‌تراشی‌های بی‌مورد، راهی به آینده باز کند و بر آن تأثیرگذار باشد. البته تجارب اخیر نقد معماری ار این تصویر ایده‌آل فاصله‌ای بسیار دارد. در زمانی که انتظار می‌رود تا نقد به جای اعتراض صرف یا تأیید احساساتی، هدایت‌گر و جهت‌دهنده باشد، شاهد تجارب نابسامانی در زمینه نقد هستیم که سوءظن هر انسان متفکری را نسبت به تلاش‌های انجام‌شده برای سوق دادن نقد به سوی اهدافی چون اخلاق‌گرایی، نوع‌دوستی، تناسب با روح زمان، یا تحول برمی‌انگیزد. با این اوصاف، تنها با ارتقای نقد، به منظور ارائه‌ راه‌حل برای آینده، است که می‌توان به دست‌یابی به نقدی هدایت‌گر و جهت‌دهنده امیدوار بود.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

شنبه ٥ خرداد ۱۳۸٦

یادداشت ماه

گزیده‌ای از پیام‌های خوانندگان ـ 7

Month’s Note

A Selection of Readers’ Comments - 7

þ بازتاب یادداشت «طراحی با داربست»

فرشاد مقدم:

... در مورد این فست‌فود، چیزی که کمی عجیبه واسم، اینه که طراح آیا به بحث‌های زیبایی‌شناسی توجه داشته و اگه داشته چه طور لحاظشون کرده و گرچه زشت و زیبا نسبین، ولی همین نسبیت به من می‌گه این فضا نازیباست. اون داربستای قرمز رنگ غیر از عملکرد چه طوری توجیه می‌شن؟

بختیار لطفی:

در خصوص زیبا یا زشت بودن كار نمی‌توانم نظری بدهم و بی‌تعارف فكر نمی‌كنم كه زیبایی‌شناسی من در حدی معتبر و قابل اطمینان باشد كه بخواهم در روند طراحی دخیل كنم. با طراحی بر این مبنا كه زیبایی‌شناسی معمار برتر است، موافق نیستم. ...

وحید کمانه:

... کار خیلی خوبیه، این نوع طراحی خشن در محیط فست‌فود در دیگر نقاط جهان به کار گرفته شده و بسیار مورد استقبال مردم قرار گرفته.

سولماز:

من متخصص در معماری نیستم. نمی‌خوام نظر فنی بدم، ولی من این فست‌فود رو دیدم و ابتکاری که در طراحی آن به کار رفته، اولین چیزیه که به چشم میاد. حالا که همه از کار هم یا خارجی‌ها کپی می‌کنن، دیدن ابتکار جدید واقعاً زیباست و چشم رو نوازش میده. ...

ایمان بستامی:

... متأسفانه بچه‌های معماری بجای اینکه بیشتر به معرفی آثار و کارهای معماران ایرانی بپردازند، مشغول معرفی پروژه‌ها و طرز فکر معماران خارجی هستند. فراموش کردند که زمانی معماری ایران الگوی اون‌ها بوده.

آقای لطفی زحمت خودشون رو کشیدند، اما تنها نوآوری و تفاوت، ضامن ایجاد فضای دلپذیر و جذاب نیست. البته من تصاویر زیادی از کارشون ندیدم، ممکنه در اجرا خیلی دلنشین شده باشه، اما چیزی که از این تصاویر بر میاد، فضایی دلگیر و صنعتیه و به نظر من برای تداعی یک فضای آرام و اشتها برانگیز مناسب نیست. البته باید توضیحات جناب لطفی رو هم در نظر گرفت، مثل اینکه هزینه طراحی و اجرا کم بوده و این خودش دست و پای طراح رو به حد زیادی می‌بنده.

علی بهروزی:

... زیباست، اطمینان و جسارت طراح را برای این کار به وضوح می‌توان دید. ...

سهیلا:

کاری فوق‌العاده جالب و فضای داخلی بسیار هیجان‌انگیز که رنگ قرمز تشدیدش کرده ...

Kaveh Zehtab:

… I am not an architect and I can not have a technical point of view, but in my opinion this work is an uniqe one because of it's unique specifications.

As a matter of fact before reading this weblog and your designing limitations and the obligations which you had to obey, I was not very intrested in your work, but now I am. …

رضا:

... جدا از خوب یا بد بودن کار آقای لطفی، این کار یه کار نو و تازست و ارزش تجربه کردنشو داشت. معماری یک مسیرش هم آزمایش و خطاست. ...

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: