زروان: پژوهشگاه هنر و معماری

  • :: صفحه اصلی
  • :: فهرست یادداشت‌ها
  • :: پست الکترونیک
  • :: فید وبلاگ

نویسنده وبلاگ

  • :: کمال یوسف‌پور

یادداشت‌های اخیر

  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 39
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 10
  • :: گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان ـ 27
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 9
  • :: هفت آتریوم زیبای جهان
  • :: واژگان متن‌های معماری ـ 11
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 38
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 9
  • :: گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان ـ 26
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 8
  • :: معماری پنهان در الفبای انگلیسی ـ 3
  • :: نقدی بر گفته‌های رضا دانشمیر درباره ایده "پروژه باز"
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ ٣7
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 8
  • :: گفت‌وگویی درباره آموزه‌های معماری سنتی ایران ـ 12
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 7
  • :: معماری پنهان در الفبای انگلیسی ـ 2
  • :: انواع نماهای معماری
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ ٣6
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 7
  • :: گفت‌وگویی درباره آموزه‌های معماری سنتی ایران ـ 11
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 6
  • :: معماری پنهان در الفبای انگلیسی ـ 1
  • :: معماری در آیینه کاریکاتور ـ 4
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ ٣5
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 6
  • :: هشت ­سال با زروان، برای معماری
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 5
  • :: خانه‌ای در داخل یک قوطی کنسرو!
  • :: "پروژه باز"، ایده‌ای برای فضاهای فرهنگی

آرشیو زروان

  • :: بهمن ٩٠
  • :: دی ٩٠
  • :: آذر ٩٠
  • :: آبان ٩٠
  • :: مهر ٩٠
  • :: شهریور ٩٠
  • :: امرداد ٩٠
  • :: تیر ٩٠
  • :: خرداد ٩٠
  • :: اردیبهشت ٩٠
  • :: فروردین ٩٠
  • :: اسفند ۸٩
  • :: بهمن ۸٩
  • :: دی ۸٩
  • :: آذر ۸٩
  • :: آبان ۸٩
  • :: مهر ۸٩
  • :: شهریور ۸٩
  • :: امرداد ۸٩
  • :: تیر ۸٩
  • :: خرداد ۸٩
  • :: اردیبهشت ۸٩
  • :: فروردین ۸٩
  • :: اسفند ۸۸
  • :: بهمن ۸۸
  • :: دی ۸۸
  • :: آذر ۸۸
  • :: آبان ۸۸
  • :: مهر ۸۸
  • :: شهریور ۸۸
  • :: امرداد ۸۸
  • :: تیر ۸۸
  • :: خرداد ۸۸
  • :: اردیبهشت ۸۸
  • :: فروردین ۸۸
  • :: اسفند ۸٧
  • :: بهمن ۸٧
  • :: دی ۸٧
  • :: آذر ۸٧
  • :: آبان ۸٧
  • :: مهر ۸٧
  • :: شهریور ۸٧
  • :: امرداد ۸٧
  • :: تیر ۸٧
  • :: خرداد ۸٧
  • :: اردیبهشت ۸٧
  • :: فروردین ۸٧
  • :: اسفند ۸٦
  • :: بهمن ۸٦
  • :: دی ۸٦
  • :: آذر ۸٦
  • :: آبان ۸٦
  • :: مهر ۸٦
  • :: شهریور ۸٦
  • :: امرداد ۸٦
  • :: تیر ۸٦
  • :: خرداد ۸٦
  • :: اردیبهشت ۸٦
  • :: فروردین ۸٦
  • :: اسفند ۸٥
  • :: بهمن ۸٥
  • :: دی ۸٥
  • :: آذر ۸٥
  • :: آبان ۸٥
  • :: مهر ۸٥
  • :: شهریور ۸٥
  • :: امرداد ۸٥
  • :: تیر ۸٥
  • :: خرداد ۸٥
  • :: اردیبهشت ۸٥
  • :: فروردین ۸٥
  • :: اسفند ۸٤
  • :: بهمن ۸٤
  • :: دی ۸٤
  • :: آذر ۸٤
  • :: آبان ۸٤
  • :: مهر ۸٤
  • :: شهریور ۸٤
  • :: امرداد ۸٤
  • :: تیر ۸٤
  • :: خرداد ۸٤
  • :: اردیبهشت ۸٤
  • :: فروردین ۸٤
  • :: اسفند ۸۳
  • :: بهمن ۸۳
  • :: دی ۸۳
  • :: آذر ۸۳
  • :: آبان ۸۳
  • :: مهر ۸۳
  • :: شهریور ۸۳
  • :: امرداد ۸۳
  • :: تیر ۸۳
  • :: خرداد ۸۳
  • :: اردیبهشت ۸۳
  • :: فروردین ۸۳
  • :: اسفند ۸٢
  • :: بهمن ۸٢
  • :: دی ۸٢
  • :: آذر ۸٢
  • :: آبان ۸٢
  • :: مهر ۸٢

آرشیو موضوعی زروان

  • :: آثار برگزیده طراحی داخلی جهان (٢)
  • :: آرمین دانشگر (۱)
  • :: آموزش معماری (۳۳)
  • :: اکسپو 2010 شانگهای (۳)
  • :: بازخوانی کتاب معماری و اندیشه نقادانه (٢٥)
  • :: برترین‌های معماری (۱)
  • :: برداشت آزاد (۳)
  • :: پایان‌نامه‌های معماری (۱)
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری (۳۱)
  • :: تعریف معماری (۱)
  • :: جایزه معماری آقاخان (۱)
  • :: جایزه معماری پریتزکر (۱)
  • :: جوایز معماری (٢)
  • :: خانه‌های معاصر جهان (۳)
  • :: خواندنی‎های معماری (۱)
  • :: دانستنی‎های معماری جهان (٢)
  • :: دانستنی‎های معماری دوره اسلامی ایران (۱)
  • :: دانستنی‎های معماری معاصر ایران (۱)
  • :: دانشگاه آزاد اسلامی واحد هریس (٢۱)
  • :: درس‌هایی از بزرگان معماری (۱)
  • :: درس آشنایی با طراحی معماری (٤)
  • :: درس طراحی معماری 2 (٧)
  • :: درس طراحی معماری 5 (٢)
  • :: درس طرح معماری 1 (٢)
  • :: درس مقدمات طراحی معماری 2 (۱٦)
  • :: رویدادهای معماری (۳)
  • :: زبان تخصصی معماری (٢)
  • :: طراحی داخلی (٢)
  • :: طراحی معماری (٦)
  • :: عملکرد در معماری (٤)
  • :: گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان (۱٩)
  • :: گفت‌وگوهای معماری (۱٧)
  • :: مبانی نظری معماری (٦٠)
  • :: مسابقات معماری (٢)
  • :: معرفی پروژه (٧)
  • :: معرفی کتاب (۱)
  • :: معماران ایرانی (۳)
  • :: معماران جهان (۳)
  • :: معماری ایران (٢)
  • :: معماری ایستگاه مترو (۱)
  • :: معماری پارکینگ (۱)
  • :: معماری پل (۱)
  • :: معماری تئاتر (۱)
  • :: معماری خانه (۳)
  • :: معماری در آیینه کاریکاتور (٤)
  • :: معماری دفتر کار (۱)
  • :: معماری رستوران (۱)
  • :: معماری زمینه‌گرا (٩)
  • :: معماری سفارت‌خانه (۱)
  • :: معماری شهری (۱)
  • :: معماری فرودگاه (۱)
  • :: معماری مجتمع مسکونی (۱)
  • :: معماری معاصر ایران (۱)
  • :: معماری معاصر جهان (۱)
  • :: معماری معاصر هلند (٢)
  • :: معماری موزه (٢)
  • :: معماری نمایشگاهی (۳)
  • :: معماری هزاره سوم (۱)
  • :: معماری و طبیعت (۱)
  • :: معماری کتابخانه (۱)
  • :: موسسه آموزش عالی سراج تبریز (۱۱)
  • :: میدان‌ها و پلازاهای شهری (۱)
  • :: نقد معماری (٢٧)
  • :: واژگان متن‌های معماری (٤)
  • :: کامران افشارنادری (۱)
  • :: کانسپت در معماری (۱)
  • :: یادداشت ماه (۱)

وبلاگ‌ها و سایت‌های معماری

  • :: + زروان: اخبار، رویدادها و حاشیه‌های معماری
  • :: دید هفتم: جستارهایی در معماری و هنرهای نمایشی
  • :: فضای رویداد: جستارهایی در هنر و معماری

آمار بازدیدکنندگان



شنبه ۳٠ تیر ۱۳۸٦

معماری ایران

 

دانستنی‎های معماری دوره اسلامی ایران ـ 2

           

Iranian Architecture

Knowables of Iranian Islamic Architecture - 2

 

o آیا می‌دانید مهم‌ترین عنصر اجتماعی و کالبدی شکل‌دهنده به بافت‌های تاریخی ایران چیست؟

þ بازار؛ بازار اصلی‌ترین شاهراه و مسیر ارتباطی شهر بود که از مهم‌ترین و شلوغ‌ترین دروازه‌ها شروع و به مرکز و میدان اصلی شهر می‌رسید و گاه از آنجا تا دروازه یا دروازه‌های دیگر امتداد می‌یافت. عموم عناصر و فضاهای مهم شهری مانند مسجد جامع و سایر مساجد بزرگ شهر، برخی از مدرسه‌ها، بعضی از فضاهای حکومتی، اداری و نهادهای انتظامی، کم و بیش همانند نهادهای اقتصادی، رابطه فضایی نزدیکی با بازار داشتند. از این‌رو، بازار محلی برای وقوع عمده‌ترین فعالیت‌های فردی و اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، تولیدی و تجاری و نیز تبادلات فرهنگی و آموزشی، خلاقیت‌های هنری و صنعتی و در کل امور دنیوی و اخروی به شمار می‌رفت.

 

o آیا می‌دانید معمار سازنده مسجد امام اصفهان کیست؟

þ استاد علی‌اکبر معمارباشی اصفهانی

 

o آیا می‌دانید ساخت مدارس (به ویژه مدارس مذهبی)، از چه دوره‌ای در معماری ایران رواج پیدا کرده است؟

þ دوره سلجوقی

 

o آیا می‌دانید ویژگی بارز تزیینات معماری دوره سلجوقی چیست؟

þ وحدت ساختار با تزیینات

 

o آیا می‌دانید کاشی معرق چیست و استفاده از آن، از چه زمانی در معماری ایران رواج یافت؟

þ کاشی معرق یا کاشی گل و بوته که نزد اروپاییان بیشتر به موزاییک شهرت دارد، از ترکیب کاشی‌هایی با رنگ‌های مختلف، به شیوه موزاییک، به وجود می‌آید و اهمیت آن نسبت به انواع دیگر کاشی، زیبایی فوق‌العاده و درجه استحکام آن است. برای ساخت کاشی معرق، ابتدا کاشی را به قطعات کوچک یا بزرگ بریده و طبق نقشه‌ای که قبلاً تهیه شده، پهلوی هم می‌چینند و سپس با دوغاب درزها و منافذ را پر می‌کنند، به طوری که تمامی آن به صورت یک قطعه کاشی یکپارچه درآید و زمانی که محکم شد، آن را بر روی بنا نصب می‌کنند. کاشی معرق از دوره ایلخانی (قرن هفتم هجری)، به تدریج زینت‌بخش معماری ایران، به ویژه بناهای مذهبی شد. 

 

 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


دوشنبه ٢٥ تیر ۱۳۸٦

معماری جهان

 

بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های جهان

 

Architecture of the World

The World's Most Ambitious Projects

 

طراحی و ساخت پروژه‌های بزرگ، عجیب و غریب و جسورانه در اقصی‌نقاط جهان، کره زمین را به یک سایت ساختمانی عظیم تبدیل کرده و نوعی شور جنون‌آمیز ساختمان‌سازی، کشورهای مختلف، از آمریکا تا قزاقستان، را فراگرفته که در این میان چین با مصرف نیمی از بتن جهان و یک سوم فولاد آن، عنوان بزرگ‌ترین سایت ساختمانی جهان را به خود اختصاص داده است. شهرهایی همچون دبی، پکن، شانگهای و مسکو در تلاش هستند تا با ساخت پروژه‌های عظیم، شایستگی خود را برای کسب مکانی درخور در عرصه معماری جهان، به اثبات برسانند. بی‌شک، رونق و رشد سریع ساختمان‌سازی در دوران حاضر، رونق معماری را نیز در پی داشته است. تایمز، برای نشان دادن این رونق، به معرفی ده نمونه از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پروژه‌های ساختمانی در دست اجرا در نقاط مختلف جهان، پرداخته است که اکثریت آنها عظیم، تأثیرگذار و ستایش‌انگیز هستند و می‌توانند معماری و جهانی که ما آن را می‌شناسیم، را تغییر دهند:

 

1. ورزشگاه المپیک 2008، پکن / آرشیتکت: هرزوگ و دمورن

 

Olympic Stadium, Beijing, China / Herzog & De Meuron

 

2. موزه بزرگ مصر، گیزا، مصر / آرشیتکت: Heneghan Peng

 

The Grand Egyptian Museum / Heneghan Peng

 

3. برج دبی، دبی / آرشیتکت: Skidmore, Owings & Merrill

 

Burj Dubai / Skidmore, Owings & Merrill

 

4. موزه Simon Wiesenthal، اورشلیم / آرشیتکت: فرانک گری

 

Simon Wiesenthal Museum, Jerusalem / Gehry Partners

 

5. ترمینال 3 فرودگاه بین‌المللی پکن / آرشیتکت: نورمن فاستر

 

Terminal 3, Beijing Airport / Foster and Partners

 

6. بخش الحاقی موزه Tate Modern، لندن / آرشیتکت: هرزوگ و دمورن

 

The Tate Modern Extension / Herzog & De Meuron

 

7. موزه ملی هنرهای معاصر (MAXXI)، رم / آرشیتکت: زاها حدید

 

Maxxi building, Rome / Zaha Hadid

 

8. CCTV، پکن /  آرشیتکت: رم کولهاس

 

CCTV, Beijing / Rem Koolhas

 

9. برج Bishopsgate، لندن / آرشیتکت:Kohn Pedersen Fox Architects (KPF)

 

The Bishopsgate Tower / Kohn Pederson Fox architects

 

10. توسعه Ground Zero، نیویورک / آرشیتکت: معماران مختلف شامل Skidmore, Owings & Merrill، نورمن فاستر، فومیهیکو ماکی، ریچارد راجرز، سانتیاگو کالاتراوا، دانیل لیبسکیند

 

Ground Zero development (NYC Lower Manhatten Development Corporation)

 

 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


چهارشنبه ٢٠ تیر ۱۳۸٦

آموزش معماری

 

واژگان متن‌های معماری ـ 5

           

Architectural Education

Vocabulary of Architectural Texts - 5

 

o Cathedral

þ کلیسای جامع

 

o Chapel

þ نمازخانه، کلیسای کوچک

 

o Continuity

þ تداوم، پیوستگی

 

o Domestic

þ خانگی

 

o Eclectic

þ التقاطی

 

o Edifice

þ بنای شکوهمند، عمارت

 

o Icon

þ شمایل

 

o Image

þ تصویر

 

o Index

þ نمایه

 

o Infrastructure

þ زیرساخت

 

o Sign

þ نشانه

 

o Spire

þ میل، برجک، منار مخروطی

 

o Symbol

þ نماد

 

o Transcendental

þ استعلایی

 

o Vernacular

þ محلی، بومی

 

_____________________________________________

þ بخش‌های پیشین واژگان متن‌های معماری:

بخش اول :: بخش دوم :: بخش سوم :: بخش چهارم

 

 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


جمعه ۱٥ تیر ۱۳۸٦

آموزش معماری

 

پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 5

 

Architectural Education

Projects of Architecture’s Students - 5

 

þ مرکز طراحی اتومبیل‌های برقی

þ استاد راهنما: گرگ لین (Greg Lynn)

þ دانشجو: Manfred Hermann

þ انستيتو معماری دانشگاه هنرهای كاربردی وين، 2006

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Concept

 

The project is an EU-sponsored design center for electric car concepts, based in Vienna. The design center is made up of large volumes like auditoria, group design offices and CNC production labs as well as small support spaces. It has open visitor display areas and more secure, employee-only zones. To deal with these larger/smaller and secure/nonsecure volumes, we will use strategies of nesting and poche from the case study and Italy trip. During the past several semesters, we have investigated the architectural implications of branding and identity. This semester, the reference product, the tesla roadster, provides technological content rather than brand content. As a result, we will incorporate energy saving technologies like photo-voltaic cells and passive heating/cooling. These technologies will be utilized as form-generating devices rather than neutral applications.

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Site Plan 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Mood Atrium 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Mood Atrium 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Mood Atrium 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Office Level 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Section 

 

Car Design Center, by Manfred Hermann, Studio Greg Lynn Eco Strategies 

  

_______________________________________

þ پروژه‌‌های پیشین:

1. یك آزمایشگاه رسانه‌ای در هلسینكی

2. طراحی دست آزاد 1

3. موزه Herreshoff

4. اتحادیه دانشجویی آموزش مجازی

 

 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


یکشنبه ۱٠ تیر ۱۳۸٦

نقد معماری

 

نقد نوعی رفتار است

 

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 3

           

Architectural Criticism

Criticism is a Behaviour

 Book Review: Architecture and Critical Imagination - 3

 

یکی از بارزترین ویژگی‌های انواع مختلف نقد، توجیهی و تدافعی بودن آنهاست؛ معمولاً هم‌زمان با شروع انتقاد از طرف منتقد، آوردن عذر و بهانه برای توجیه طرح، هم از جانب طراح آغاز می‌شود. این ویژگی که ریشه در ساختار نقد آموزشی (آنجا که هم استاد و هم دانشجو سعی در توجیه نظریات خود دارند) و نقد حرفه‌ای (آنجا که طراح در دفاع از طرح خود به بیان دلایل و توجیهات حرفه‌ای می‌پردازد) دارد، حاصل تهدیدکننده بودن نقد است، چرا که تهدید هر موجود زنده واکنشی تدافعی از او در پی خواهد داشت. حال اگر احیاناً این موجود زنده، انسان هنرمند و صاحب اثری باشد که مورد نقدی تهدیدکننده قرار گرفته است، این واکنش تدافعی به توجیه‌کردن اثر تبدیل خواهد شد و مسلماً این نوع واکنش‌های تدافعی و توجیهی در قبال نقد، هرگز به تولید کارهای بهتر و رفع نقایص موجود منتهی نخواهد شد. از این‌رو، برای رفع نقایص و تولید کارهای بهتر از طریق نقد معماری، باید در پی یافتن و ارائه نقدی ارتقاءدهنده بود، نه تهدیدکننده.

بایستی توجه داشت که نقد تنها یک جریان منفی که اغلب واکنشی تدافعی و توجیهی را در پی خواهد داشت، نیست، بلکه ممکن است مثبت یا حتی بی‌طرف (خنثی) باشد. با وجود اینکه واکنش ما در قبال نقد، معمولاً تدافعی و توجیهی است و ما اغلب از قضاوت‌های منفی در مورد کار و ارزش‌های وجودی خود در هراس هستیم، لیکن با شناخت روش‌های گوناگون نقد، رابطه انتقادی می‌تواند در مسیری کاملاً متفاوت قرار گیرد. این شناخت امکان تفاوت قائل شدن بین «روش» و «نیت» نقد را برای ما فراهم می‌آورد و باعث می‌شود که به روش نقد منتقد، فقط به چشم یک ابزار و تدبیر و تنها وسیله‌ای برای انتقال مضامین مهم بنگریم. در سایه چنین نگرشی، نقد از وسیله‌ای برای تهدیدکردن و ترساندن، به ابزاری برای ارتقای معماری و تولید کارهای بهتر و رفع نقایص موجود تبدیل می‌شود. راز رسیدن به چنین فهمی از نقد ـ به عنوان عامل پیشرفت و نه تهدید ـ این است که نقد را به چشم یک رفتار بنگریم، نه یک قضاوت صرف. بنابراین مناسب‌ترین تعریف نقد، تعریفی است که نقد را به صورت یک رفتار و فعالیت انسانی معرفی کند. به همین دلیل، باید به نقد نیز، همانند سایر رفتارها، به مثابه رفتاری در ارتباط با انگیزه‌ها، محرک‌ها، تهدیدها، مقاصد و عادات نگریست.

 

__________________________________

þ یادداشت‌های پیشین:

1. نگرشی نو به نقد معماری

2. در جست‌وجوی نقد آینده‌نگر

 

 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


سه‌شنبه ٥ تیر ۱۳۸٦

شهرسازی ایران

 

ساخت کالبدی شهر در دوره مادها

           

Iranian Urbanism

Urban Morphology of Median City

 

دوره مادها (قرن نهم تا هفتم قبل از میلاد)، دوره پیدایش پدیده شهر و شهرگرایی و جامعه شهرنشین در دشت‌های هموار غرب ایران است، جامعه‌ای که با استقرار متراکم در یک نقطه، محدوده‌ای وسیع از سرزمین‌های اطراف خویش را مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد، جامعه‌ای که نه بر مبنای سازمان عشیره‌ای، بلکه بر مبنای مفهومی جدید به نام دولت سازمان یافته است. در واقع، اقوام آریایی مستقر در جبال زاگرس و در دشت‌های مرتفع آن، با تشکیل دولت ماد، اولین اقوامی هستند که گذر تاریخی خود را از مرحله جوامع ساده روستایی (یکجانشین) و ایلی (کوچ‌رو) به جامعه شهری به انجام می‌رسانند. سازمان فضایی و تبلور کالبدی چنین گذری، دگردیسی و دگرگونی مفهوم کهن «اردوگاه عشایر و قبایل» به مفهوم جدید «شهر» و ایجاد اولین «شهر ـ قدرت» در فلات ایران است: هگمتانه، هگمدان، همدان.

البته، در دوره مادها، ما هنوز با پدیده شهر در معنای گسترده آن مواجه نیستیم، آنچه شکل گرفته است، پیدایش مفهومی جدید در سازمان فضایی کشور است که نه شهرنشینی است و نه یکجانشینی، چون اولاً یکجانشینی قبلاً رخ داده است و گواه بر آن موجودیت جامعه روستایی است و از طرف دیگر، شهر در این دوره، نه یک جامعه کاملاً مشخص، بلکه مکان جمع‌شدن سه جامعه روستایی، ایلی و شهری است.

 

Urban Morphologhy of Median City

 

ساخت کالبدی شهر در دروه مادها (شار مادی) که می‌توان نام «شهر ـ تپه‌» بر آن نهاد، عبارت است از قلعه‌ای محکم و قوی بر فراز تپه یا نقطه سوق‌الجیشی خاص که در دامنه و در پس دیوارهایش، نقاط زیستی کوچک و بزرگ پراکنده‌اند. شار مادی بیش از هر چیز تبلور قدرت قاهر متمرکز و ورای طبقات است. در این شار، مفهوم بازار هنوز در مرحله جنینی قرار دارد و بافت و ساخت کالبدی آن مراحل آغازین خود را می‌گذارند. آنچه در شار مادی مورد برنامه‌ریزی و طراحی دقیق قرار می‌گیرد، قلعه و تقسیمات داخلی آن است، چرا که قلعه مرکز واقعی مدیریت و سازمان‌دهی منطقه وسیع تحت نفوذ خویش است، منطقه‌ای که هر سه جامعه ایلی، روستایی و شهری در آن مقام گرفته‌اند.

ایجاد قلاع سنگین و «شهر ـ تپه‌»های بی‌شمار در نقاط متفاوت، ولی مشخص سرزمین ماد، از سه مقوله مختلف جهان‌بینی، اقتصاد و زیست‌محیطی قابل بررسی است. «شهر ـ تپه» شهری نیست که معبد را در خود داشته باشد و از طریق آن اعلام قدرت کند، بلکه خود یک «شهر ـ معبد» است، یک «شهر ـ قدرت» است که در نقطه‌ای واقع‌شده که برآیند کلیه نیروهای زیست‌محیطی است. این نوع سازمان‌دهی شهری هم به عامل «غارت ـ دفاع»، به عنوان مهم‌ترین عامل اقتصادی در شکل‌گیری شهر، نظر دارد و هم به عنوان حافظ مکان و زمان، تبلور قطعی و فضایی جهان‌بینی حاکم است. در حقیقت، «شهر ـ معبد»، حافظ حقیقی مردمان و سرزمین‌های پیروان خویش است. البته در این روزگاران، هنوز مردمان را به درون «شهر ـ معبد» و «شهر ـ قدرت» راهی نیست. 

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

برای مطالعه بیشتر، می‌توانید به منبع زیر مراجعه نمایید:

حبیبی، سیدمحسن: از شار تا شهر، دانشگاه تهران، 1382 (چاپ چهارم).

 

  


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات: