زروان: پژوهشگاه هنر و معماری

  • :: صفحه اصلی
  • :: فهرست یادداشت‌ها
  • :: پست الکترونیک
  • :: فید وبلاگ

نویسنده وبلاگ

  • :: کمال یوسف‌پور

یادداشت‌های اخیر

  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 39
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 10
  • :: گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان ـ 27
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 9
  • :: هفت آتریوم زیبای جهان
  • :: واژگان متن‌های معماری ـ 11
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 38
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 9
  • :: گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان ـ 26
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 8
  • :: معماری پنهان در الفبای انگلیسی ـ 3
  • :: نقدی بر گفته‌های رضا دانشمیر درباره ایده "پروژه باز"
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ ٣7
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 8
  • :: گفت‌وگویی درباره آموزه‌های معماری سنتی ایران ـ 12
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 7
  • :: معماری پنهان در الفبای انگلیسی ـ 2
  • :: انواع نماهای معماری
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ ٣6
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 7
  • :: گفت‌وگویی درباره آموزه‌های معماری سنتی ایران ـ 11
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 6
  • :: معماری پنهان در الفبای انگلیسی ـ 1
  • :: معماری در آیینه کاریکاتور ـ 4
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری ـ ٣5
  • :: عرصه‌های حضور نقد معماری ـ 6
  • :: هشت ­سال با زروان، برای معماری
  • :: معماری زمینه‌گرا؛ چرا و چگونه؟ ـ 5
  • :: خانه‌ای در داخل یک قوطی کنسرو!
  • :: "پروژه باز"، ایده‌ای برای فضاهای فرهنگی

آرشیو زروان

  • :: بهمن ٩٠
  • :: دی ٩٠
  • :: آذر ٩٠
  • :: آبان ٩٠
  • :: مهر ٩٠
  • :: شهریور ٩٠
  • :: امرداد ٩٠
  • :: تیر ٩٠
  • :: خرداد ٩٠
  • :: اردیبهشت ٩٠
  • :: فروردین ٩٠
  • :: اسفند ۸٩
  • :: بهمن ۸٩
  • :: دی ۸٩
  • :: آذر ۸٩
  • :: آبان ۸٩
  • :: مهر ۸٩
  • :: شهریور ۸٩
  • :: امرداد ۸٩
  • :: تیر ۸٩
  • :: خرداد ۸٩
  • :: اردیبهشت ۸٩
  • :: فروردین ۸٩
  • :: اسفند ۸۸
  • :: بهمن ۸۸
  • :: دی ۸۸
  • :: آذر ۸۸
  • :: آبان ۸۸
  • :: مهر ۸۸
  • :: شهریور ۸۸
  • :: امرداد ۸۸
  • :: تیر ۸۸
  • :: خرداد ۸۸
  • :: اردیبهشت ۸۸
  • :: فروردین ۸۸
  • :: اسفند ۸٧
  • :: بهمن ۸٧
  • :: دی ۸٧
  • :: آذر ۸٧
  • :: آبان ۸٧
  • :: مهر ۸٧
  • :: شهریور ۸٧
  • :: امرداد ۸٧
  • :: تیر ۸٧
  • :: خرداد ۸٧
  • :: اردیبهشت ۸٧
  • :: فروردین ۸٧
  • :: اسفند ۸٦
  • :: بهمن ۸٦
  • :: دی ۸٦
  • :: آذر ۸٦
  • :: آبان ۸٦
  • :: مهر ۸٦
  • :: شهریور ۸٦
  • :: امرداد ۸٦
  • :: تیر ۸٦
  • :: خرداد ۸٦
  • :: اردیبهشت ۸٦
  • :: فروردین ۸٦
  • :: اسفند ۸٥
  • :: بهمن ۸٥
  • :: دی ۸٥
  • :: آذر ۸٥
  • :: آبان ۸٥
  • :: مهر ۸٥
  • :: شهریور ۸٥
  • :: امرداد ۸٥
  • :: تیر ۸٥
  • :: خرداد ۸٥
  • :: اردیبهشت ۸٥
  • :: فروردین ۸٥
  • :: اسفند ۸٤
  • :: بهمن ۸٤
  • :: دی ۸٤
  • :: آذر ۸٤
  • :: آبان ۸٤
  • :: مهر ۸٤
  • :: شهریور ۸٤
  • :: امرداد ۸٤
  • :: تیر ۸٤
  • :: خرداد ۸٤
  • :: اردیبهشت ۸٤
  • :: فروردین ۸٤
  • :: اسفند ۸۳
  • :: بهمن ۸۳
  • :: دی ۸۳
  • :: آذر ۸۳
  • :: آبان ۸۳
  • :: مهر ۸۳
  • :: شهریور ۸۳
  • :: امرداد ۸۳
  • :: تیر ۸۳
  • :: خرداد ۸۳
  • :: اردیبهشت ۸۳
  • :: فروردین ۸۳
  • :: اسفند ۸٢
  • :: بهمن ۸٢
  • :: دی ۸٢
  • :: آذر ۸٢
  • :: آبان ۸٢
  • :: مهر ۸٢

آرشیو موضوعی زروان

  • :: آثار برگزیده طراحی داخلی جهان (٢)
  • :: آرمین دانشگر (۱)
  • :: آموزش معماری (۳۳)
  • :: اکسپو 2010 شانگهای (۳)
  • :: بازخوانی کتاب معماری و اندیشه نقادانه (٢٥)
  • :: برترین‌های معماری (۱)
  • :: برداشت آزاد (۳)
  • :: پایان‌نامه‌های معماری (۱)
  • :: پروژه‌های دانشجویی معماری (۳۱)
  • :: تعریف معماری (۱)
  • :: جایزه معماری آقاخان (۱)
  • :: جایزه معماری پریتزکر (۱)
  • :: جوایز معماری (٢)
  • :: خانه‌های معاصر جهان (۳)
  • :: خواندنی‎های معماری (۱)
  • :: دانستنی‎های معماری جهان (٢)
  • :: دانستنی‎های معماری دوره اسلامی ایران (۱)
  • :: دانستنی‎های معماری معاصر ایران (۱)
  • :: دانشگاه آزاد اسلامی واحد هریس (٢۱)
  • :: درس‌هایی از بزرگان معماری (۱)
  • :: درس آشنایی با طراحی معماری (٤)
  • :: درس طراحی معماری 2 (٧)
  • :: درس طراحی معماری 5 (٢)
  • :: درس طرح معماری 1 (٢)
  • :: درس مقدمات طراحی معماری 2 (۱٦)
  • :: رویدادهای معماری (۳)
  • :: زبان تخصصی معماری (٢)
  • :: طراحی داخلی (٢)
  • :: طراحی معماری (٦)
  • :: عملکرد در معماری (٤)
  • :: گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان (۱٩)
  • :: گفت‌وگوهای معماری (۱٧)
  • :: مبانی نظری معماری (٦٠)
  • :: مسابقات معماری (٢)
  • :: معرفی پروژه (٧)
  • :: معرفی کتاب (۱)
  • :: معماران ایرانی (۳)
  • :: معماران جهان (۳)
  • :: معماری ایران (٢)
  • :: معماری ایستگاه مترو (۱)
  • :: معماری پارکینگ (۱)
  • :: معماری پل (۱)
  • :: معماری تئاتر (۱)
  • :: معماری خانه (۳)
  • :: معماری در آیینه کاریکاتور (٤)
  • :: معماری دفتر کار (۱)
  • :: معماری رستوران (۱)
  • :: معماری زمینه‌گرا (٩)
  • :: معماری سفارت‌خانه (۱)
  • :: معماری شهری (۱)
  • :: معماری فرودگاه (۱)
  • :: معماری مجتمع مسکونی (۱)
  • :: معماری معاصر ایران (۱)
  • :: معماری معاصر جهان (۱)
  • :: معماری معاصر هلند (٢)
  • :: معماری موزه (٢)
  • :: معماری نمایشگاهی (۳)
  • :: معماری هزاره سوم (۱)
  • :: معماری و طبیعت (۱)
  • :: معماری کتابخانه (۱)
  • :: موسسه آموزش عالی سراج تبریز (۱۱)
  • :: میدان‌ها و پلازاهای شهری (۱)
  • :: نقد معماری (٢٧)
  • :: واژگان متن‌های معماری (٤)
  • :: کامران افشارنادری (۱)
  • :: کانسپت در معماری (۱)
  • :: یادداشت ماه (۱)

وبلاگ‌ها و سایت‌های معماری

  • :: + زروان: اخبار، رویدادها و حاشیه‌های معماری
  • :: دید هفتم: جستارهایی در معماری و هنرهای نمایشی
  • :: فضای رویداد: جستارهایی در هنر و معماری

آمار بازدیدکنندگان



جمعه ۳٠ آذر ۱۳۸٦

معماری جهان

 

دانستنی‎های معماری جهان ـ 13

           

Architecture of the World

Knowables of World’s Architecture - 13

 

o آیا می‌دانید معماری رومانسک (Romanesque Architecture) چه محدوده زمانی از تاریخ معماری را در برمی‌گیرد؟

þ سال‌های بین اواسط قرن دهم تا پایان قرن دوازدهم میلادی

 

o آیا می‌دانید كدام معمار به ترسیم اعتقادی نداشت و می‌گفت معماری خوب را با کلمات می‌توان توصیف کرد؟

þ آدولف لوس (Adolf Loos)، معمار اتریشی (1870-1933)

 

o آیا می‌دانید نخستین معماری که تأثیر عصر ماشین را بر معماری مطرح کرد، چه کسی بود؟

þ آنتونیو سنت‌الیا (Antonio Sant’Elia)، معمار ایتالیایی (1884-1916)؛ معمار جوانی که در سال 1914 با انتشار منشور معماری فوتوریست (Futurist Architecture)، نهضت فوتوریسم (Futurism) را رسماً وارد حوزه معماری کرد و به پژوهش در نوعی معماری و شهرسازی پرداخت که مناسب عصر ماشین باشد. تصاویر شهر خیالی بسیار مدرن او، شامل یک سری آسمانخراش‌های بسیار مرتفع، بدون هیچ‌گونه تزیینات و رجعت به تاریخ بود؛ از زیر و مجاور این سازه‌های بتنی و فولادی عظیم، پل‌ها و خطوط ارتباطی برای اتومبیل، قطار و مترو در چندین طبقه عبور می‌کرد.

 

o آیا می‌دانید شناخته‌شده‌ترین اثر معماری کانستراکتیویست (Constructivist Architecture) چیست؟

þ بنای یادبود بین‌الملل سوم (The Monument to the Third International) که در سال 1920، توسط ولادیمیر تاتلین (Vladimir Tatlin)، هنرمند و معمار روسی (1885-1953)، برای سومین کنگره بین‌الملل کمونیست طراحی شد؛ حرکت، پویایی و بکارگیری مصالح جدید که هر سه از ویژگی‌های معماری کانستراکتیویست بود، در طرح این بنای مارپیچ حلزونی‌شکل که هیچ‌گاه ساخته نشد، کاملاً مشخص است. نکته جالب اینجاست که از وسط این برج فولادی مرتفع، با ارتفاعی بالغ بر 390 متر، ساختمان شیشه‌ای پارلمان آویزان شده بود.

 

o آیا می‌دانید کارهای اولیه میس ون‌دررو (Ludwig Mies van der Rohe)، تحت تأثیر کدام معمار بود؟

þ کارل فردریک شینکل (Karl Friedrich Schinkel)، معمار نئوکلاسیک آلمانی (1781-1841)


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


یکشنبه ٢٥ آذر ۱۳۸٦

معماری جهان

 

شگفتی‌های جدید معماری لندن

 

Architecture of the World

The Newest Architectural Wonders of London

 

این روزها، معماری پایتخت انگلستان، در حال یک پوست‌اندازی گسترده است، بطوری‌که به جرأت می‌توان گفت لندن از دوره ویکتورین تاکنون، شاهد این همه آثار جدید و نوآورانه معماری، از بلندترین برج مسکونی اروپا گرفته تا بزرگ‌ترین ورزشگاه سرپوشیده فوتبال جهان، نبوده است. کارشناسان از رشد جمعیت شهر در کنار تدارک برای میزبانی المپیک 2012، به عنوان عوامل اصلی این رشد سریع انفجارگونه در ساخت‌وساز لندن که هم احداث ساختمان‌های جدید و هم نوسازی پویای ساختمان‌های قدیمی را دربرمی‌گیرد، یاد می‌کنند.

در پروژه‌های جدید شهر لندن، برخی از معماران، همانند رنزو پیانو، معمار ایتالیایی، به ایجاد ساختمان‌های جدید و رکوردشکن تمایل نشان داده‌اند، بطوری‌که برج Shard او در پل لندن، در زمان اتمام ساخت در سال 2010، بلندترین ساختمان مسکونی اروپا خواهد بود. در برخی پروژه‌ها نیز معماران با رجوع به تاریخ معماری غنی لندن، تبدیل ساختمان‌های صنعتی قدیم برجای مانده از قرن نوزدهم به فضاهای اداری و مسکونی مدرن را برگزیده‌اند، مانند پروژه Battersea Power Station که بوسیله تیمی متشکل از پنج معمار انگلیسی طراحی شده است.

آنچه در پی می‌آید، گزیده‌ای است از ستایش‌انگیزترین ساختمان‌های جدید لندن و تعدادی از پروژه‌های در دست انجام برای المپیک 2012، به روایت مجله Business Week:

 

þ پروژه مسکونی، تجاری و تفریحی Battersea Power Station، ۲۰۰۹

 

Battersea Power Station, 2009

 

 

þ برج 30 St Mary Axe، ۲۰۰۴ / نورمن فاستر

 

The Gherkin, 2004 / Foster and Partners

 

 

þ ورزشگاه المپیک 2012 / آلخاندرو زائروپولو

 

2012 Olympics Stadium / Alejandro Zaero-Pollo

 

 

þ مرکز بازی‌های آبی 2012 / زاها حدید

 

2012 London Aquatics Center / Zaha Hadid

 

 

þ ترمینال بین‌المللی قطار St. Pancras، ۲۰۰۷

 

St. Pancras International, 2007

 

 

þ پل عابر پیاده هزاره، 2000 / نورمن فاستر و Anthony Caro مجسمه‌ساز

 

Millennium Bridge / Foster and Partners + Anthony Caro

 

 

þ موزه Tate Modern، ۲۰۰۰ / هرزوگ و دمورن

 

Tate Modern, 2000 / Herzog & de Meuron

 

 

þ ایستگاه مترو Canary Wharf، ۱۹۹۹ / نورمن فاستر

 

Canary Wharf Tube Station / Foster and Partners

 

 

þ ورزشگاه ویمبلی، 2007 / نورمن فاستر

 

Wembley Stadium, 2007 / Foster and Partners

 

 

þ برج Shard در پل لندن، 2010 / رنزو پیانو

 

The Shard Tower at London Bridge, 2010 / Renzo Piano 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


سه‌شنبه ٢٠ آذر ۱۳۸٦

یادداشت ویژه

 

خلاقیت یعنی "معماری برای معماری"

 

Special Note

Creativity means "Architecture for Architecture".  

 

معمولاً وقتی از خلاقیت در معماری سخنی به میان می‌آید، ذهن بسیاری از ما معطوف به آثار دارای فرم‌های غیرمعمول و عجیب و غریب می‌شود. این برداشت اشتباه بیشتر به خاطر آن است که ما تصویر روشنی از مفهوم خلاقیت در معماری نداریم و دقیقاً نمی‌دانیم منظور از خلاقیت در معماری چیست؟ خلاقیت در ایجاد فرم است یا خلاقیت در سازمان‌دهی فضا؟ خلاقیت در بکارگیری مصالح است یا خلاقیت در تنظیم جزئیات؟ ... براستی اصولاً چه زمانی می‌توانیم ویژگی خلاقانه بودن را به یک اثر معماری نسبت دهیم؟ به بیان دیگر، معیار ما برای تشخیص خلاقیت در یک اثر معماری چیست؟

برای پاسخ به این پرسش اساسی، بهتر است از مفهوم خود خلاقیت کمک بگیریم. آنچه از تعریف خلاقیت در دانشنامه‌های مختلف برمی‌آید، آن است که این فرایند ذهنی پیوستگی کاملاً نزدیکی با تولید ایده دارد. از این‌رو، شاید با بررسی جایگاه و کارکرد ایده‌ها در فرایند طراحی معماری، بتوانیم به برداشت دقیق‌تری از خلاقیت در معماری برسیم.

 

Creativity

 

همان‌طور که می‌دانیم، معماری همواره با مسائل مختلفی سروکار دارد و وظیفه معمار، تلاش به منظور ارائه راه‎حل‎هایی مناسب و هماهنگ برای این مسائل متفاوت و گاه متضاد، در قالب یک طرح معماری است. از این‌رو، بسیاری از معماری‌پژوهان، فرایند طراحی معماری را نوعی حل مسأله یا سیر از سؤال به جواب قلمداد می‌کنند. بر اساس چنین نگرشی، رسالت معمار، یافتن مسأله اصلی هر پروژه از میان مسائل متعدد و پاسخگویی به آن با یک ایده خلاقانه است. بدین‌ترتیب، به نظر می‌رسد باید ردپای خلاقیت در معماری را در این مسیر، یعنی در سیر از سؤال به جواب، دنبال کنیم. اما در این میان از یک نکته مهم نباید غافل شد و آن اینکه ارائه خلاقیت صرفاً در مرحله حل مسأله خلاصه نمی‌شود، بلکه کشف مسأله اصلی معماری هر پروژه، اساسی‌ترین گام برای آغاز خلاقیت در معماری است و یافتن راه‌حل این مسأله با یک ایده خلاقانه، گام بعدی به شمار می‌رود، چرا که با طرح درست مسأله اصلی پروژه، می‌توان به یافتن راه‌حلی مؤثر و خلاقانه برای آن نیز امیدوار بود.

در بسیاری از پروژه‌های معماری، برخی شرایط و محدودیت‌های خاص، از قبیل ویژگی‌های سایت، مسائل اقلیمی و فرهنگی، برنامه فیزیکی، خواسته‌های کارفرما، ضوابط شهرسازی و ...، خود را به عنوان مسأله اصلی بر معمار تحمیل می‌کنند. در این موارد، هرچند ممکن است معمار بتواند با تبدیل شرایط معمولی و محدودیت‌های مختلف به موقعیت‌هایی استثنایی برای طراحی، به خلاقیت بپردازد، اما این نوع برخورد هرگز درجه عالی خلاقیت در معماری به شمار نمی‌رود، چرا که در اینجا مسأله اصلی پروژه و متغیرهای آن از بیرون بر معمار دیکته شده و به بیانی صورت مسأله در اختیار او قرار گرفته است. عالی‌ترین شکل خلاقیت در معماری زمانی رخ می‌دهد که خود معمار در کنار تمامی این مسائل و محدودیت‌های موجود و متداول، مسأله‌ای از مسائل بنیادین معماری، از قبیل نحوه سازمان‌دهی فضا و مکان، را به عنوان مسأله اصلی پروژه خویش طرح می‌کند و با ایده‌ای خلاقانه در صدد پاسخ به آن برمی‌آید. شاید بهترین تعبیر برای توصیف رویکرد این دسته از معماران مؤلف و جریان‌ساز که هرگز دنباله‌رو جریانات دیگر نبوده‌ و با ایده‌های ارزشمند و خلاقانه خویش، گام‌های بزرگی در راه پیشرفت و اعتلای معماری برداشته‌اند، «معماری برای معماری» باشد.

 

_________________________________________

þ این یادداشت در پاسخ به فراخوان محمدرضا شیرازی، برای شرکت در ضیافت دوم وبلاگ‌های معماری، نوشته شده است.


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


پنجشنبه ۱٥ آذر ۱۳۸٦

معرفی کتاب

 

کتاب‌های جدید جهان معماری ـ 1

 

Book Review

World’s New Architectural Books - 1

 

Tools for Ideas: Introduction to Architectural Design

 

Tools for Ideas

Introduction to Architectural Design

 

þ Author:  Christian Gänshirt

þ Publisher: Birkhauser Verlag AG

þ Published: 2007

 

þ Paperback: 255 pages

þ List Price: $39.95

þ ISBN: 3764375779

 

þ This introductory presentation describes and analyzes the theories, strategies, and tools of creative design for the purposes of practical work. ... more>>

 

 

 

 

 

Details in Contemporary Architecture  

Details in Contemporary Architecture


þ Editor: Christine Killory & Rene Davids 

þ Publisher: Princeton Architectural Press

þ Published: 2007

 

þ Hardcover: 207 pages

þ List Price: $55.00

þ ISBN: 1568985762

 

þ This book explores the common as well as more exotic architectural detailing that so often gets lost in the pages and photographs of the design media. ... more>>

  

 

 

 MVRDV: Works and Projects 1991-2006

 

MVRDV

Works and Projects: 1991-2006

 

þ Author: Michele Costanzo

þ Publisher: Skira

þ Published: 2006

 

þ Paperback: 240 pages

þ List Price: $34.95

þ ISBN: 8876246495

 

þ This book examines the distinctive features of MVRDV's work and shows the full range of their achievements. ... more>>

 

 

 

 

Interior Architecture Now

 

Interior Architecture Now 

 

þ Author: Jennifer Hudson

þ Publisher: Laurence King Publishing

þ Published: 2007  

 

þ Paperback: 352 pages 

þ List Price: $29.95

þ ISBN: 1856695204

 

þ An invaluable introduction to the key names and projects in contemporary interior architecture, this book covers the work of 55 international practitioners. ... more>>

 

 

 

 

 

Ove Arup: Masterbuilder of the Twentieth Century

 

Ove Arup

Masterbuilder of the Twentieth Century

 

þ Author: Peter Jones

þ Publisher: Yale University Press

þ Published: 2006 

 

þ Hardcover: 352 Pages

þ List Price: $40.00

þ ISBN: 0300112963

 

þ This is the first biography of the great and versatile engineer, complete with some 80 historic photographs that have never been published before. ... more>>

 

 


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


شنبه ۱٠ آذر ۱۳۸٦

نقد معماری

 

نقد معیاری 

 

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 8

           

Architectural Criticism

Normative Criticism

Book Review: Architecture and Critical Imagination - 8

 

نقد معیاری بر این عقیده استوار است که در جایی بیرون از ساختمان یا مجموعه شهری، نمونه، الگو، قاعده یا اصلی وجود دارد که کیفیت یا موفقیت اثر با آن سنجیده می‌شود. در واقع، این نقد بر معیاری که برای قضاوت در مورد اثر و سنجش و ارزیابی آن، از پیش و معمولاً بدون توجه به خود اثر، تجویز و تعیین گردیده، پایه‌ریزی شده است.

معیارهای مورد استفاده در نقد معیاری ممکن است:

ـ کاملاً مادی یا فیزیکی و قابل اندازه‌گیری باشند، همچون معیارهای طراحی پله‌های ساختمان.

ـ فیزیکی، ولی غیر قابل اندازه‌گیری باشند، همچون قواعد سبک و معماری کلیساهای قرن پانزدهم انگلستان که به اعتقاد پوگین (A. W. N. Pugin)، می‌بایست به عنوان معتبرترین سبک معماری کلیسایی، اساس و ملاک کلیساهای معاصر او در قرن نوزدهم قرار می‌گرفت.

ـ کاملاً کلی و عمومی بوده و ربط چندانی به مسائل عینی، نظیر تزیینات یا ساختار بنا نداشته باشند، همچون شعار معروف لویی سولیوان: «فرم از کارکرد تبعیت می‌کند.» بدیهی است که ارزیابی یک بنا بر اساس معیارهای نامشخص و مبهمی از این دست، بسیار دشوارتر از ارزیابی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی است که بر اساس معیارهای فیزیکی و کمی باشد.

انواع معیارهای مورد استفاده در نقد معیاری را می‌توان در چهار گروه زیر طبقه‌بندی نمود: 

1. معیار نظریه‌ای (مبنای نقد نظریه‌گرا): اصلی غیر قابل اندازه‌گیری و کلی است که به صورت یک قانون بیان می‌شود، مانند اصل «فرم از کارکرد تبعیت می‌کند.»

2. معیار سیستماتیک (مبنای نقد منظومه‌ای): مجموعه‌ای از باورها، دستورالعمل‌ها و قوانینی است که به یکدیگر مربوط شده‌اند، مانند اصول ویتروویوس: «معماری وابسته به عواملی نظیر نظم، ترتیب، تقارن، تناسب و هندسه است.»

3. معیار گونه‌ای (مبنای نقد گونه‌ای): دربرگیرنده یک نمونه عمومی و کلی برای دسته خاصی از بناها و ساختمان‌هاست، به عنوان مثال یک نمونه عمومی برای همه ساختمان‌ها با عملکرد سوپرمارکت، به عنوان مبنای ارزیابی قرار می‌گیرد.

4. معیار کمی (مبنای نقد کمی): در برگیرنده مقایسه کمی بنا با اندازه‌ها و معیارهای مطلوب و مناسب است، نظیر اینکه آیا ارتفاع هر پله به میزان استاندارد هفت اینچ می‌رسد یا خیر؟‌

 

_________________________________________

þ بخش پیشین بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه»:

7. شیوه‌های نقد معماری


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات:


دوشنبه ٥ آذر ۱۳۸٦

شهرسازی ایران

 

ساخت کالبدی شهر در دوره هخامنشی

           

Iranian Urbanism

Urban Morphologhy of Achaemenian City

 

دوره هخامنشی (قرن هفتم تا چهارم قبل از میلاد)، دوره قوام‌یافتن و معناگرفتن جامعه شهری به معنای اخص کلمه است؛ این جامعه که در دولت ماد هنوز در مقابل دو جامعه ایلی و روستایی کمرنگ می‌نمود، در دولت پارس نقشی قوی را بازی می‌کند. شهر دوره هخامنشی (شار پارسی) مفهومی است که علی‌رغم همه نشیب و فرازهای تاریخ، همه غارت ـ دفاع‌ها و همه ایلغارها و تاراج‌ها، مهر خود را بر شار و شهر ایرانی تا دوران معاصر می‌زند، شهری گسترده که نه بر مبنای تقسیم کار اجتماعی و نه در تقابل با روستا، بلکه بر پایه وحدت اجتماعی کار و مکمل روستا، برنامه‌ریزی می‌شود.

شار نظامی ـ کشاورزی دوران ماد، در دوره هخامنشی جای خود را به شار نظامی ـ بازرگانی در سرحدات و شار بازرگانی ـ کشاورزی در سرزمین‌های میانی می‌دهد. در واقع، شار پارسی علاوه بر آنکه محل استقرار و تمرکز قدرت مذهبی و حکومتی است، به مرکز اقتصادی و بازرگانی نیز تبدیل می‌شود و بازار در شهر تولد می‌یابد. «شهر ـ معبد»، «شهر ـ قدرت» و «شهر ـ بازار» مفاهیمی هستند که شار پارسی با خود حمل می‌کند و با استقرار در نقاط سوق‌الجیشی بسیار بااهمیت، به مقوله زیست‌محیطی نیز پاسخ می‌دهد.

شار پارسی در درون خود یا به عبارتی بهتر در حوزه رسمی خود، باغ و بستان دارد و در لابلای آنها زراعت و کاشت را سامان می‌دهد. شهر هم مکان استقرار دولت است و بدان اعتبار مدیریت خویش را بر همه روابط تولیدی و فرهنگی حوزه نفوذ خویش می‌گستراند، هم مکان تولید صنعتی و صناعت (در مفهوم روزگاران خویش) است، هم به کار بازرگانی می‌پردازد و هم از تولید کشاورزی نشان دارد. همچنین شار پارسی اولین قدم را در مفهوم منطقه‌ای شدن برداشته است. چرا که مفهوم شار دیگر در محدوده دیوارهای بلافصلش باقی نمی‌ماند و در پیوندی منطقه‌ای و چندسویه با روستاهای اطراف خود، از آنها هویت می‌پذیرد و به آنها هویت می‌بخشد.

 

Urban Morphologhy of Achaemenian City

 

چهره کالبدی و ساخت فضایی شهر پارسی، تبلور بارز و روشن روابط حاکم بر جامعه پارسی روزگاران کهن است، جامعه‌ای که با قرارگیری دولت در رأس هرم قدرت و بر مبنای چهار طبقه ممتاز اجتماعی شامل اشرافیت دودمانی، مغان و روحانیون، اشرافیت دهقانی و بازرگانان و پیشه‌وران، سامان می‌یابد. دقیقاً همین ویژگی یگانه است که این شهر را هم از شهرهای قبل از خود، یعنی دولت ـ شهرهای بین‌النهرین، و هم معاصر خود، یعنی دولت ـ شهرهای یونانی، جدا می‌سازد.

از دیدگاه ریخت‌شناسی شهری، شار پارسی از فضاهای زیر تشکیل شده است:

1. دژ حکومتی: مجموعه‌ای مرکب از کاخ‌ها، معابد، دیوان‌ها، تأسیسات نظامی و اداری، ذخائر و انبارهای آذوقه. این دژ که مظهر دولت پارسی، مظهر قدرت، و مظهر وحدت و یگانگی است، در بااهمیت‌ترین نقطه سوق‌الجیشی شهر قرار گرفته و با دیوارهای سنگین محافظت می‌شود و در صورت نبود عوارض طبیعی، صفه‌های مصنوعی برای استقرار چنین دژی برپا می‌گردد..

2. شار میانی: مجموعه‌ای مرکب از محلات خاص برای استقرار طبقات ممتاز با خانه‌هایی کم‌وبیش مشابه، بازاری در میان و همه محصور در دیواری سنگین با دروازه‌هایی برای ورود و خروج به شار میانی.

3. شار بیرونی: مجموعه‌ای مرکب از محلات و خانه‌ها، بازارها، باغات و مزارع پراکنده در سطحی وسیع. این مجموعه معمولاً به وسیله حصارهای طبیعی، کوه، تپه، رودخانه، جنگل و ... از فضای بیرون از خود جدا می‌شده است. شار بیرونی محل استقرار اکثریت جامعه شهری آن روزگاران بوده که بر اساس شواهد و قرائن، استفاده وسیع از آجر و خشت و گل در آن رایج بوده و شاید فضایی شبیه به روستاهای کنونی، یعنی روستاهای نسبتاً بزرگ، برای آن قابل تصور باشد.

 

_________________________________________

þ منبع: حبیبی، سیدمحسن. 1382: از شار تا شهر. دانشگاه تهران.


دیدگاه‌های خوانندگان ()
لینک
کمال یوسف‌پور

موضوعات: