:: زروان: پژوهشگاه هنر و معماری ::

دوشنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳۸٧

معماری جهان

دانستنی‎های معماری جهان ـ 14

Architecture of the World
Knowables of World’s Architecture - 14

o آیا می‌دانید دو کتاب معروف جان راسکین (John Ruskin)، نویسنده و متفکر انگلیسی قرن نوزدهم، کدامند؟
þ ١. کتاب «هفت مشعل معماری» (Seven Lamps of Architecture)
2. کتاب «سنگ‌های ونیز» (Stones of Venice)
جان راسکین در هر دو کتاب خود از چیرگی صنعت اظهار عدم رضایت کرده و از قرون وسطی، وضع زندگی در آن دوره، و صداقت در کار و معماری آن دوره با ستایش یاد کرده بود.

o واژه آرت‌نوو (Art Nouveau) در هنر و معماری معاصر، به معنی بسیار وسیعی بکار گرفته می‌شود و تمام جنبش‌های آوانگارد اروپایی را در برمی‌گیرد که در اواخر قرن نوزدهم، بطور همزمان در کشورهای مختلف اروپایی، در واکنش به کاربرد مفرط و متعصبانه الگوهای تاریخی توسط تاریخ‌گرایان، شکل گرفتند. آیا می‌دانید آرت‌نوو در هریک از این کشورها، با اصطلاح خاصی مورد اشاره قرار گرفته است؟
þ ـ در انگلستان، به نام سبک مدرن
    ـ در فرانسه، به نام هنر نو یا سبک گیومارد
    ـ در آلمان، به نام سبک جوان (Jungedstil)، نام مجله‌ای که در مونیخ منتشر می‌شد
    ـ در ایتالیا، به نام سبک آزاد (Stile Liberty)
    ـ در اسپانیا، به نام مدرنیسم (Modernismo)
   ـ در اتریش، بنام سبک انفصال (Sezessionstil)، بدلیل جدایی معماران این سبک از تاریخ‌گرایی

o آیا می‌دانید کدام‌ یک از معماران معروف سبک آرت‌نوو، در سال 1927، با رأی خود در هیأت داوری مسابقه طراحی ساختمان مجمع اتفاق ملل در ژنو، باعث ناکام ماندن طرح لوکوربوزیه در این مسابقه شد؟
þ ویکتور هورتا (Victor Horta)، معمار بلژیکی

o آیا می‌دانید لویی سالیوان (Louis Sullivan)، معمار آمریکایی، در کدام کتاب خود استفاده از هرگونه تزیینات را در ساختمان رد کرده بود؟
þ کتاب «پرگویی‌های کودکانه» (Kindergarten Chats) در سال 1901

o آیا می‌دانید این سخن از کیست؟
«اتاق‌ها و سکونت‌گاه‌های کوچک ذهن را به نظم و ترتیب درمی‌آورند، اما اتاق‌ها و سکونت‌گاه‌های بزرگ آن را ضعیف می‌کنند.»
þ لئوناردو داوینچی (Leonardo da Vinci)

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

چهارشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳۸٧

معرفی پروژه

زندگی و کار در فضایی با عرض تنها 4/2 متر

Project Review
Live/Work in a Space with only 2.4 meters wide

پروژه حاضر، یکی از کوچک‌ترین ساختمان‌هایی است که تا به حال در سطح جهان طراحی شده است. عرض این ساختمان فقط 4/2 متر، عمق آن 5/5 متر و فضای قابل استفاده آن برای زندگی و کار، در مجموع حدود 60 مترمربع است که در 4 طبقه تقسیم شده است. این ساختمان که در Antwerp بلژیک واقع است، توسط Sculp(IT) Architecten، یک تیم پیشرو، متشکل از دو معمار جوان بلژیکی به نام‌های Silvia Mertens و Pieter Peerlings، طراحی شده و در واقع، همزمان، خانه و دفتر شخصی این دو معمار است.

چهار کف چوبی متکی به یک اسکلت فولادی، ساختار اصلی این ساختمان شفاف را تشکیل می‌دهند که مرز آن با بیرون، تنها شیشه است و هر طبقه آن با چارچوب‌های سیاه‌رنگ پنجره، همچون یک نقاشی زنده، قاب شده است. گذشته از فضا، زمان نیز محدودیت مهم دیگر این پروژه بود که این محدودیت با برنامه‌ریزی دقیق، طی یک فرایند ساخت با استفاده از اتصالات خشک (مونتاژ قطعات)، مدیریت و هدایت شد.

پلکان ساختمان

پلان طبقات

طبقه همکف ساختمان، دفتر کار این معماران جوان است، طبقه اول، آشپزخانه و غذاخوری، طبقه دوم، اتاق نشیمن و فضای استراحت، و طبقه سوم، اتاق خواب و حمام است. حتی در پشت بام نیز یک وان حمام پیش‌بینی شده است. تمام اثاثیه و مبلمان نیز، متناسب با فضای باریک هر طبقه، توسط خود معماران طراحی شده است.

ورودی از خیابان

طبقه همکف: فضای کار

طبقه اول: آشپزخانه و ناهارخوری

طبقه دوم: فضای نشیمن و استراحت

طبقه سوم: فضای خواب

پشت بام: فضای حمام آفتاب

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

جمعه ٢٠ اردیبهشت ۱۳۸٧

یادداشت ویژه

اصل مسأله چیست؟

Special Note
?What is the Problem

بی‌شک، به تعداد طراحان فرایندهای طراحی وجود دارد، ولی همگی این فرایندها دارای ویژگی‌های مشترکی هستند؛ همه آنها یا موردی را شناسایی می‌کنند که باید به نتیجه برسد یا با مسأله‌ای سروکار دارند که باید حل شود. به عبارت دیگر، طراحان در طراحی، به دنبال ایده یا ایده‌هایی برای تصمیم‌گیری درباره مورد یا حل مسأله هستند.

در آموزش طراحی، داستان کلاسیکی درباره یافتن راه‌حل وجود دارد. این داستان از این قرار است که تعدادی از گوجه‌فرنگی‌کاران که در پی مکانیزه‌کردن این صنعت بودند، می‌خواستند برداشت گوجه‌فرنگی‌ها را مکانیزه کنند، زیرا معتقد بودند این کار انقلابی در این صنعت بوجود می‌آورد. اما بعد از سال‌ها هیچکس موفق نشد ماشینی را اختراع کند که به قدری دقیق و ظریف باشد که بتواند گوجه‌فرنگی‌های رسیده را از بوته بکند. بالاخره یک نفر پرسید: «اصل مسأله چیست؟ آیا مسأله این است که ماشین اختراع کنیم یا گوجه فرنگی بکنیم؟» در نتیجه، با تعریف دوباره مسأله، مشکل به این ترتیب حل شد که گوجه‌فرنگی‌هایی با پوست‌های ضخیم‌تر پرورش دادند. نکته‌ای که این داستان بیان می‌‌کند، این است که معمولاً به این علت نمی‌توان مسائل را حل کرد که آنها به درستی فهمیده نمی‌شوند. بر این اساس، دلیل شکست بسیاری از راه‌حل‌ها این نیست که این راه‌حل‌ها نمی‌توانند مسأله‌های تعریف‌شده را حل کنند، بلکه این است که خود مسأله درست تعریف نشده است.

آمریکایی‌هایی که به اروپا مسافرت می‌کنند، معمولاً از ناتوانی نسبی اروپایی‌ها در حل مسأله عصبی می‌شوند. از طرف دیگر اروپایی‌ها هم از تلاش عجولانه آمریکایی‌ها برای حل مسأله اظهار شگفتی می‌کنند. علاقه آمریکایی‌ها به راه‌حل‌یابی موجب می‌شود که قبل از اینکه ماهیت واقعی مسائل را بشناسند، سعی در حل آنها داشته باشند. تحت این شرایط، آنها نه تنها در حل مسائل شکست می‌خورند، بلکه در فرایند، مسائل جدید را نیز بوجود می‌آورند.

در طراحی هم، معمولاً شکست در حل مسأله، به دلیل ناتوانی طراح در حل آن نیست، بلکه از تعریف ناکافی مسأله ناشی می‌شود. یکی از اهداف ضمنی که در مدارس طراحی دنبال می‌شود، این است که دانشجویان را برای حل مسائل آینده که امروز حتی قابل پیش‌بینی هم نیستند، آماده کنند. از این‌رو، پیشرفت مهارت‌های انسان در تعریف مسأله، یکی از بخش‌های مهم برنامه‌های آموزشی را تشکیل می‌دهد.

تعریف مسأله، برعکس عمل خلاق که شامل تفکر شهودی و مبهم است، شامل تفکر قابل اعتماد، یعنی تفکر منطقی و قیاسی و در نتیجه با تجزیه و تحلیل همراه است. تجزیه و تحلیل در تعریف مسأله عبارت است از شکافتن و تشریح یک کل پیچیده بر حسب اجزاء یا مؤلفه‌های آن، مطالعه اجزای کلیدی و روابط آنها، و پیوستن دوباره این اجزاء بصورت یک کل جدید، پرمعناتر و قابل درک‌تر.

_________________________________________
þ منبع: ل. ماتلاک، جان. 1379: آشنایی با طراحی محیط و منظر، جلد دوم. ترجمه معاونت آموزش و پژوهش سازمان پارکها و فضای سبز شهر تهران. سازمان پارکها و فضای سبز شهر تهران.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

یکشنبه ۱٥ اردیبهشت ۱۳۸٧

آموزش معماری

پروژه‌های دانشجویی معماری ـ 6

Architectural Education
Projects of Architecture’s Students - 6

þ استودیوی معماری، طراحی و ترکیب (سال دوم)
þ مدرسه معماری دانشگاه Carnegie Mellon
þ پاییز 2006

This Studio is an introduction to architectural composition stressing concept generation and the development of a rich design process to create evocative spatial experiences. It will start with the premise that architecture is an art. As an art, architecture necessarily involves both ideas and craft. We will work to develop meaningful ideas that are made manifest through fundamental elements of architecture. We seek to understand compositional principles which characterize the buildings of the past and present, and apply them with intent and significance in the design studio. By focusing both on challenging ideas and profound details, we seek to explore architecture’s potential for creating poetic expressions, appropriate shelter, or exalted experiences, as well as its ability to embody ideas and impart meaning to the world around us.

Building on the 1st year studios that explored "Methods & Transformations in Form & Space," the 2nd year will investigate in greater depth the complexity and integrated nature of the architectural object and design process. We will explore the artistic, conceptual, poetic, creative, and experiential side of architecture as a way of developing a rigorous process of architectural form-making. By developing methods, parameters, and alternatives of form-making we will explore issues such as expression, perception, and representation. Each of the five studios will approach the theme of design and composition differently, but all students are expected to work together and explore communally a broad spectrum of design strategies at every opportunity.

The semester will consist of three projects:
Project 1: an single-artist annex and study space adjacent to the Carnegie Museum of Art, common to all studios.
Project 2: a “building analysis” project to be run simultaneously with design projects, unique to each studio
Project 3: a small residence for one person on a natural site that is “intellectually challenging” and “experientially rich,” unique to each studio.

Project 1 / Rachelle Roll

Project 1 / Raedun Knutsen

Project 1 / Raedun Knutsen

Project 2 / Cristopher Gallot

Project 2 / Cristopher Gallot

Project 2 / Elizabeth Cohn

Project 2 / Elizabeth Cohn

Project 3 / Cristopher Gallot

Project 3 / Cristopher Gallot

Project 3 / Misha Varshavsky

Project 3 / Misha Varshavsky

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

سه‌شنبه ۱٠ اردیبهشت ۱۳۸٧

نقد معماری

نقد منظومه‌ای ـ 3

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 13

Architectural Criticism
Systematic Criticism - 3
Book Review: Architecture and Critical Imagination - 13

با اینکه بعضی سیستم‌ها و دستگاه‌های فکری مورد استفاده در نقد منظومه‌ای بسیار فراگیر و وسیع‌اند، اما برخی از سیستم‌ها فقط به موارد و ملاحظات خاصی نظیر زیبایی‌شناسی محدود می‌‌شوند. به عنوان مثال، سیستم مورداستفاده کامیلو سیت (Camillo Site) برای ارزیابی میدان‌ها و فضاهای شهری، فقط بر مبنای زیبایی‌شناسی تکیه می‌کند. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های یک میدان یا فضای عمومی، از نظر سیته، عبارت است از:
ـ بناهای المانی و یادبودی (یا فواره‌ها و مجسمه‌ها) در طرفین فضاهای عمومی، بیرون از ازدحام جمعیت و در مکان‌هایی غیر از آکس ورودی قرار می‌گیرند.
ـ کلیساها در طرفین میدان‌های عمومی قرار می‌گیرند، نه در مرکز آنها.
ـ نحوه رسیدن خیابان‌ها به میادین، باید مطابق با زوایای صحیح برای دید کامل بصری باشد، نه موازی با خطوط شکل‌دهنده میدان.
ـ میدان‌های عمومی حتماً نباید متقارن باشند، اما برخورداری از نظم، بواسطه تناسب و تعادل، به بهبود کیفیت فضایی آنها کمک می‌کند.

در بسیاری از نمونه‌های نقد منظومه‌ای، سیستم‌ها و دستگاه‌های فکری مورد استفاده، در جایی بیرون از اثر معماری مورد نقد به وجود می‌آیند و باقی می‌مانند. نقد در این موارد موفقیت یا عدم موفقیت اثر معماری یا مجموعه شهری را در میزان نزدیک‌شدن به آن اصول و نظام خارجی تخمین می‌زند. نوعی دیگر از نقد منظومه‌ای وجود دارد که در سنت نقد ادبی و هنری، آن را نقد فرمالیست نام نهاده‌اند و دغدغه اصلی در آن، میزان موفقیت اثر در نزدیک‌شدن به اهداف طرح است؛ از آنجا که در یک بنا قواعد و اصولی وجود دارد که مخصوص آن بناست، این نوع نقد همین اصول و قواعد را ملاک قرار می‌دهد تا معلوم کند وفاداری به این اصول و عقاید تا چه حد است. مطابق این روش، منتقد قبل از هر چیز با خود اثر سروکار دارد و مباحثی چون زمینه‌های تاریخی یا اقتصادی و امثال آن، همگی خارج از موضوع قرار می‌گیرند.

شیوه نقد فرمالیستی بطور ضمنی در بیشتر نقدها ظهور پیدا می‌کند. به عنوان مثال، زمانی که آدا لوئیز هاکستیبل با بکارگیری شیوه‌ای فرمالیستی در نقد هتل هیلتون نیویورک، آن را به دلیل تفاوت‌های فاحش درون و بیرونش، به یک بیمار روانی مبتلا به شیزوفرنی تشبیه می‌کند، در حقیقت نظریه‌ای را بطور ضمنی القا می‌کند: طرح یک بنا باید از بیرون بنا تا داخل آن و همچنین از قسمتی تا قسمت دیگر، ویژگی‌های واحد و استواری داشته باشد و قوانین و ارزش‌های بکاررفته در قسمتی از یک ساختمان باید در سایر قسمت‌های ساختمان نیز به کار گرفته شود.

برای بررسی سیستم‌های مورداستفاده در قضاوت‌های معمارانه، باید بین سیستم‌های ارزیابی معماری و سیستم‌های دسته‌بندی انواع ساختمان‌ها تفاوت قائل شد. سیستم‌های دسته‌بندی انواع ساختمان‌ها فقط شیوه‌هایی هستند که به سادگی به تقسیم‌بندی بناها بر اساس سبک، دوره، ویژگی‌ها یا اصول مورداستفاده در هر یک می‌پردازند و هیچ‌گونه قضاوت‌های ارزشی در مورد معماری انجام نمی‌دهند و از این‌رو چنین سیستم‌هایی، اساس کاملی برای قضاوت فراهم نمی‌آورند. به عنوان مثال، هانریش ولفلین (Heinrich Wolfflin) سیستمی برای رده‌بندی ویژگی‌های ظاهری بنا بدین شرح پایه‌گذاری کرده است: فرم‌های خطی و غیرخطی، صفحه‌ای یا برجسته، باز یا بسته، کثرت یا وحدت، وضوح یا ابهام. چارلز جنکز نیز سیستم دیگری برای طبقه‌بندی ارائه کرده است که بیش از ویژگی‌های ظاهری، بر اهداف اساسی و فرضیات و اصول زیربنایی معماری تکیه دارد: اصول منطقی، اصول ایده‌آل‌گرایانه، اصول آگاهانه، غیرآگاهانه مکاشفه‌ای و تأثیرگذار.

_________________________________________
þ بخش پیشین بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه»:

12. نقد منظومه‌ای ـ 2

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

پنجشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳۸٧

رویدادهای معماری

درخشش تبریزی‌ها در دومین جایزه معماری میرمیران

Architectural Events
Splendour of Tabriz Students in Mirmiran Award

مراسم دومین جایزه معماری میرمیران

مراسم دومین دوره جایزه معماری میرمیران، عصر روز سه‌شنبه، سوم اردیبهشت، با حضور هنرمندان، اساتید و جمعی از مسوولان وزارت مسکن و شهرسازی در تالار بتهوون خانه هنرمندان ایران برگزار شد که طی آن، 9 پایان‌نامه از دانشگاه‌های آزاد تبریز، مشهد، تهران، قزوین، خوراسگان و علم و صنعت، به شرح زیر، به عنوان پایان‌نامه‌های برتر دانشجویی معرفی و تقدیر شدند:
þ کامران دهقان، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، «شهر شناخت: طراحی مرکز اجتماعات و فضاهای شهری جانبی آن»
þ پیمان جدیری مقصودیان، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، «طراحی مرکز تبادلات چندکاربردی متکی بر راه آهن در شهر جدید بینالود»
þ فری‌ناز رضوی نیکو، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، «خطوط پنهان»
þ وحید حسین زاده، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، «معماری و معماران معاصر ایران»
þ مجید شاهی، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان اصفهان، «طراحی موزه و پژوهشکده ملی معماری ایران- شالوده ها و بنیان های معماری ایران»
þ امیر غیاثی، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، «طراحی مرکز فرهنگی مکمل مفهومی و بصری برای مجموعه تخت جمشید»
þ آریان شهابیان، دانشگاه علم و صنعت ایران، «طراحی برج پرشیا با کاربری مختلط (ایروان، ارمنستان)»
þ مصطفی قلی‌پور، دانشگاه علم و صنعت ایران، «رشد الگوها و تولد بنا ـ طراحی اکوموزه قائم شهر»
þ سارا گیلانی، دانشکده معماری پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران، «بهره‌گیری از انرژی خورشیدی در فضاهای آموزشی»
مراسم دومین جایزه معماری میرمیران

مراسم دومین جایزه معماری میرمیران

مراسم دومین جایزه معماری میرمیران / پیمان جدیری

مراسم دومین جایزه معماری میرمیران / کامران دهقان

نکته جالب‌توجه این فهرست نه‌نفره، حضور شش پایان‌نامه از دانشجویان دانشگاه آزاد و نکته بسیار جالب‌تر، حضور دو پایان‌نامه از دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز در میان این شش پایان‌نامه است، موضوعی که قطعاً برای من و تمام کسانی که دانش‌آموخته معماری این دانشگاه هستند، باعث افتخار و خرسندی فراوان است. بر این اساس، در همین جا لازم می‌دانم به کامران دهقان عزیز و پیمان جدیری، بخاطر کسب این موفقیت که بدون شک در سایه تلاش‌های چندین‌ساله خویش بدان دست یافته‌اند، تبریک بگویم و برایشان آرزوی موفقیت روزافزون داشته باشم.

مراسم دومین جایزه معماری میرمیران / کامران دهقان

مراسم دومین جایزه معماری میرمیران / کامران دهقان

با شناختی که از کامران دهقان و توانایی‌های علمی و شایستگی‌های اخلاقی او، طی حضور در دانشکده معماری دانشگاه آزاد تبریز دارم و با توجه به اینکه از نزدیک شاهد تلاش بسیار فراوان و از همه مهم‌تر پرثمر او برای ارائه پایان‌نامه‌ای پرمحتوا، چه به لحاظ نظری و چه به لحاظ عملی، بوده‌ام، معتقدم پایان‌نامه او یقیناً شایستگی انتخاب به عنوان پایان‌نامه برتر را داشته است. در ضمن، تلاش‌های شبانه‌روزی کامران دهقان در برگزاری شکوهمند سومین کنگره دانشجویان معماری در تبریز، هیچگاه از ذهن دانشجویان قدیمی معماری تبریز و سایر دانشجویان حاضر در آن کنگره رخت برنخواهد بست و با توجه به تجارب ارزنده‌ای که او در چند سال اخیر در زمینه فعالیت حرفه‌ای معماری کسب کرده، مطمئنم در آینده نام او را بیشتر نیز خواهیم شنید. فقط امیدوارم این افتخار ارزنده در خود دانشکده معماری دانشگاه آزاد تبریز هم بازتابی داشته باشد و حتی با نصب یک پلاکارد هم که شده، از این دوستان قدردانی شود. البته مراسم هفته معمار که قرار است بزودی در این دانشکده برگزار و طی آن از برگزیدگان کنکور کارشناسی ارشد تجلیل شود، نیز فرصت خوبی برای بزرگداشت این عزیزان است. امید که چنین شود.

شهرشناخت / پایان نامه کامران دهقان

_________________________________________
þ تمامی حقوق عکس‌های این یادداشت متعلق به طاهر ساداتی است.

þþ گزارش تصویری مراسم دومین دوره جایزه معماری میرمیران، از دریچه دوربین طاهر ساداتی

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: