:: زروان: پژوهشگاه هنر و معماری ::

پنجشنبه ۳٠ خرداد ۱۳۸٧

طراحی داخلی

آثار برگزیده طراحی داخلی جهان ـ 3

Interior Design
Selected Works of the World’s Interior Design - 3

þ فروشگاه مرکزی Alessi
þ موقعیت: نیویورک
þ طراح: Asymptote Architecture (هانی رشید و Lise Anne Couture) از نیویورک
þ زیربنای ناخالص: 2750 فوت‌مربع
þ هزینه: 4/1 میلیون دلار
þ تاریخ اتمام ساخت: فوریه 2007

فروشگاه مرکزی Alessi، تولیدکننده ایتالیایی لوازم خانگی، در نیویورک، اگرچه در یک محل پررفت و آمد و در میان انبوهی از فروشگاه‌ها، واقع شده است، اما به علت قرارگیری در یک ساختمان قدیمی نوسازی‌شده و از همه مهم‌تر عرض کم نما (13 فوت)، فاقد تأثیرگذاری و جلوه‌گری لازم برای چنین فروشگاهی در بدنه خیابان بود. همچنین طول زیاد فضای داخلی فروشگاه که عرض آن در انتها به 21 فوت می‌رسید و نیز مساحت نسبتاً زیاد آن، متناسب با نیازهای فضایی این نوع فروشگاه‌ها نبود. راه‌حل ابتکاری صاحبان کارخانه برای این دو مسأله اساسی، پیش‌بینی یک بار ایتالیایی برای سرو قهوه اسپرسو در داخل فروشگاه، با استفاده از محصولات Alessi، بود. این فضای ویژه که اولین کافی‌شاپ فروشگاه‌های Alessi در جهان است، می‌تواند مشتریان بالقوه زیادی را به داخل فروشگاه جذب کند.

بدین‌ترتیب، چالش پیش‌روی معماران در طراحی این فروشگاه، نحوه برخورد با یک فضای نامتقارن و دارای عرض کم، و نیز خلق یک هویت جدید برای فروشگاه‌های این کارخانه ایتالیایی بود. معماران این فروشگاه که باید راهی برای تلفیق دو برنامه عملکردی مختلف، یعنی فروشگاه لوازم خانگی و کافی‌شاپ، در عین حفظ هویت و استقلال کاری هر کدام، می‌یافتند، با استفاده از یک سیستم ویژه نورپردازی توانستند از نور به عنوان عنصری برای حفظ تداوم بصری در فضا استفاده کنند و در عین حال این امکان را فراهم ‌آورند که بار کافی‌شاپ و فضاهای فروش، از هویت‌های منحصربفردی برخوردار باشند.

آرایش فضایی فروشگاه به گونه‌ای است که بازدیدکنندگان را به آن‌سوی بار اسپرسو، یعنی به سمت محل فروش لوازم خانگی، می‌کشد. معماران گروه Asymptote با استفاده از ترکیب رنگ‌های سفید ابری و آبی کم‌رنگ و یک سری دیوارها و سقف‌های تاخورده (فولد) که از MDF ساخته شده و بصورت لایه‌های متوالی، در فواصل مشخص نسبت به یکدیگر قرار گرفته‌اند، فضای موج‌داری را خلق کرده‌اند که نه نوار نوری به رنگ سفید و عرض 18 اینچ که از خیابان با پرسپکتیو خاصی از طاق‌های زاویه‌دار مشاهده می‌شوند، این فضای موج‌دار را مفصل‌بندی می‌کنند. همچنین در فواصل بین دو نوار، فضاهایی برای صرف قهوه اسپرسو یا نمایش محصولات کارخانه ایجاد شده است. در انتهای فروشگاه نیز، یک سیستم قفسه‌بندی بی‌نظیر فولادی که با LEDهای مخفی نورپردازی شده و از دیوارهای جانبی جلوتر ‌آمده، به نمایش محصولات کارخانه اختصاص یافته است.

در کل، فروشگاه جدید Alessi با برخورداری از یک کانسپت طراحی مدرن و نوآورانه، در عین برجسته ساختن محصولات Alessi، شهرت این کارخانه را به عنوان یکی از پیشتازان طراحی مدرن در عرصه لوازم خانگی، تقویت می‌کند.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

شنبه ٢٥ خرداد ۱۳۸٧

آموزش معماری

همچون زاها بساز!

Architectural Education
!Build it Like Zaha

آموزش مهارت‌های طراحی به کودکان در کارگاه‌های خانوادگی طراحی، برنامه مفرح و در عین حال خلاقانه‌ای است که روزهای یکشنبه با موضوع ویژه‌ای که هر ماه تغییر می‌کند، در موزه طراحی لندن، برگزار می‌شود و کودکان 5 تا 11 ساله می‌توانند به همراه والدین خود در آن شرکت کنند. همچنین به هر کودکی که از موزه طراحی بازدید می‌کند، یک بسته فعالیتی با عنوان Design Action Pack داده می‌شود تا بازدید آنها از موزه را تا حد امکان به یک تجربه مهیج و لذت‌بخش تبدیل کند.

آنچه در ادامه می‌آید، نگاهی است به تعدادی از آثار کودکان شرکت‌کننده در یکی از این کارگاه‌های آموزشی که جولای 2007، همزمان با نمایشگاه آثار زاها حدید در موزه طراحی، با عنوان Build it Like Zaha برگزار شد و کودکان حاضر در این کارگاه تلاش کردند با الهام از فرم‌های زاها حدید، همچون او طراحی کنند و بسازند.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

دوشنبه ٢٠ خرداد ۱۳۸٧

جوایز معماری

برندگان جایزه معماری بتن آلمان در سال 2008

Architectural Awards
Winners of German Concrete Architecture Award

جایزه معماری بتن آلمان (Architekturpreis Beton) که در سال 1974 برای تقدیر از ساختمان‌های بتنی خارق‌العاده بنیان نهاده شد، امسال هفدهمین دوره خود را در بالاترین سطح کیفی ممکن، پشت سرگذاشت. مهم‌ترین معیار این جایزه که توسط انجمن فدرال صنعت سیمان آلمان برگزار می‌شود، در کنار ترکیب بهینه طرح و ساخت، تلفیق متوازن ساختمان با محیط انسان‌ساخت یا منظر پیرامون است.

در دوره اخیر برگزاری این جایزه که فراخوان آن با همکاری فدراسیون معماران آلمان (BDA) صورت گرفت، هیأت داوران، به ریاست Jan Störmer، معمار شناخته‌شده مستقر در هامبورگ، پس از بررسی 121 اثر دریافت‌شده، سه اثر را حائز دریافت جایزه و چهار اثر دیگر را قابل تقدیر تشخیص دادند.

۱. پروژه‌های برنده:

o موزه مرسدس بنز، اشتوتگارت
þ معماران: Ben van Berkel / UNStudio، آمستردام
þ تاریخ ساخت: مارس 2006

o واحد مسکونی و مجموعه هنری Boros، برلین
þ معماران: Realarchitektur، برلین: Jens Casper، Petra Petersson، Andrew Strickland
þ تاریخ ساخت: دسامبر 2007

o بازسازی یک خانه مزرعه‌ای، Viechtach
þ معماران: Studio für Architektur، Peter Haimerl و Jutta Görlich، مونیخ
þ تاریخ ساخت: فوریه 2008

۲. پروژه‌های تقدیرشده:

o مرکز اسناد و اطلاعات یادمان Bergen-Belsen
þ معماران: KSP Engel und Zimmermann Architekten، Braunschweig
þ تاریخ ساخت: سپتامبر 2007

o مجموعه معدن‌شناسی و آرشیو کوهستان Saxon، Castle Freudenstein، فرایبورگ
þ معماران: AFF architekten، برلین
þ تاریخ ساخت: ژانویه 2008

o ایستگاه مترو تالار شهر، بوخوم
þ معماران: Pahl + Weber-Pahl Architekten، BDA، Darmstadt
þ تاریخ ساخت: 2006

o مدرسه مدیریت و طراحی Essen، Zollverein
þ معماران: Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa / SANAA
þ تاریخ ساخت: اگوست 2006

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

چهارشنبه ۱٥ خرداد ۱۳۸٧

معماری شهری

میدان‌ها و پلازاهای شهری ـ 5

Urban Architecture
City Squares and Plazas - 5

þ میدان Sankt Hans Torv
þ کپنهاگ، دانمارک، 1995
þ معمار: Sven Ingvar Andersson

بی‌شک، جزیره آرامش تنها عنوان مناسبی است که می‌توان به میدان Sankt Hans Torv در مرکز کپنهاگ، اطلاق کرد. این میدان که در منطقه پرترافیک شهر واقع است، در عین برخورداری از فضای باز کافی برای برگزاری رویدادهای بزرگ، فضاهای کوچک و دنجی با جزییات مناسب و حساب‌شده، برای آسایش و استراحت تک‌تک شهروندان فراهم می‌آورد.

شاخص‌ترین عنصر میدان، تندیس بزرگی به نام Raining House، اثر Jorgen Haugen Sorensen است که در مرکز میدان، خودنمایی می‌کند. وزن این تندیس که از بلوک‌های بزرگ گرانیت پرتغالی ساخته شده است، به30 تن می‌رسد.

آب‌هایی‌ که از سطح زمین فوران می‌کنند و روی بلوک‌های کف میدان سرازیر می‌شوند و آبی که آهسته از تندیس فرومی‌ریزد و با تشکیل موج، در برکه کوچکی جمع می‌شود، علاوه بر خلق بازتاب‌های متعدد، با صدای خویش، یک نقطه کانونی برای رهگذران و با لغزنده‌کردن بلوک‌ها، یک فضای ایده‌آل برای ‌بازی کودکان خلق می‌کنند. البته برکه آب برای رویدادهای مهم آبگیری و خشک می‌شود؛ در این زمان‌هاست که تندیس، انزوا و حصار همیشگی خود را می‌شکند و به مکانی برای نشستن حضار تبدیل می‌شود.

رویدادهای خودمانی‌تر در پیرامون میدان اتفاق می‌افتند. به عنوان مثال، در نزدیکی ساختمان‌های واقع در سمت شمال شرقی میدان، این امکان وجود دارد که در ماه‌های گرم سال، یک کافه در هوای آزاد و در سایه درختان جوانی که بطور ویژه به همین منظور کاشته شده‌اند، برپا و دایر شود. از این کافه می‌توان دورنمای وسیعی از میدان و محیط‌ شهری شلوغش را مشاهده کرد.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

جمعه ۱٠ خرداد ۱۳۸٧

نقد معماری

نقد گونه‌ای ـ 1

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 14

Architectural Criticism
Typal Criticism - 1
Book Review: Architecture and Critical Imagination - 14

نقد گونه‌ای عبارت است از ارزیابی یک بنا، بر اساس مشخصه‌های بارز یک سبک یا گونه خاصی از ساختمان‌ها. نقد گونه‌ای بجای تکیه بر یگانگی‌ها و اختلافات، به دنبال وجوه اشتراک بین ساختمان‌هایی است که قرار بوده به نیازهای مشابهی پاسخ دهند یا اینکه بر اساس سازماندهی‌های شکلی مشابهی شکل گرفته‌اند. معیار موفقیت یک معماری، از نظر این نوع نقد، میزان انطباق با گونه مشخص شده است.

نقد گونه‌ای بر این باور استوار است که چون در طول تاریخ برای احتیاجات و نیازهای انسان همواره تداومی وجود داشته است، در بناهایی که محل پاسخ به این نیازها بوده‌اند، نیز می‌باید چنین تداومی دیده شود. به همین دلیل هم معیار قضاوت نقد گونه‌ای این است که آیا بنا تدوام گونه‌ای تاریخی خود را حفظ کرده است یا نه؟

نقد گونه‌ای به ندرت در نقدهای متداول معماری دیده می‌شود و حتی تقریباً تا همین اواخر، در بین مورخان نیز مورد بی‌توجهی و غفلت بود. علت اصلی مهجور ماندن تفکر در مورد گونه‌های مختلف ساختمانی، تمایل و شیفتگی زیاد منتقدان و مورخان به ابتکار و نوآوری است. معمولاً بناهایی با ایده‌های نو و مبتکرانه، و آن دسته از ساختمان‌هایی که از الگوهای متداول جاری پیروی نمی‌کنند، در ارزیابی‌های این مورخان مورد توجه بیشتری قرار می‌گیرند و به عنوان بناهای مترقی و پیشرو معرفی می‌شوند.

با وجود اینکه گونه‌شناسی معماری کمتر به عنوان اساسی برای نقد به کار رفته، لیکن به آسانی می‌توان ثابت کرد که قسمت اعظم محیط ساخته‌شده توسط بشر (معماری)، در حقیقت بر اساس گونه‌ها یا سبک‌های استاندارد و نه بر اساس نوآوری‌ها ساخته شده است. همچنین می‌توان ثابت کرد که هرگونه توجهی به کیفیت، سودمندی و مسائل اقتصادی بنا، از طریق تمرکز و توجه به گونه‌های استاندارد و متداول صورت گرفته است و این تمرکز هرگز بر گونه‌های خاص یا حتی اولین نمونه‌های بدیع یک گونه نیز صورت نمی‌گیرد.

مطالعه دقیق یک گونه معمول و استاندارد بسیار مفیدتر از تعریف و تمجید و ستایش از گونه‌های عجیب و غریب و پرهزینه معماری است. حتی اگر ما اصرار بر توجه و تمرکز روی بناهای استثنایی و مبتکرانه داشته باشیم، باید به آنها با دیدی گونه‌شناسانه بنگریم، چرا که راه‌حل‌های به‌کاررفته در گونه‌های استاندارد و متداول، حتی در طرح‌های موسوم به بدعت و نوآوری نیز کاربرد دارند. می‌توان فواید به‌کار بردن نگاه گونه‌شناسانه را در مقایسه‌ای که مارس (March) و استدمن (Steadman) در مورد سه خانه متفاوت طراحی‌شده توسط فرانک لویدرایت انجام داده‌اند، بوضوح مشاهده کرد. در این مقایسه، مارس و استدمن نشان می‌دهند که این سه خانه که به ترتیب بر اساس فرم‌های متفاوت منحنی، خط راست و مثلثی طراحی شده‌اند، هر سه در حقیقت بر پایه روابط عملکردی یکسان و استاندارد بنا شده‌اند.

_________________________________________

þ بخش پیشین بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه»:

13. نقد منظومه‌ای ـ 3

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات:

یکشنبه ٥ خرداد ۱۳۸٧

شهرسازی ایران

ساخت کالبدی شهر در دوره سلوکی

Iranian Urbanism
Urban Morphologhy of Seleucid City

فروپاشی دولت هخامنشی و سقوط «شهر ـ قدرت‌»های پارسی و تاراج «شهر ـ قدرت»‌ها و «شهر ـ معبد»هایی چون پاسارگاد و تخت جمشید، و همراه با آن، ورود و رسوخ روابط اجتماعی ـ فرهنگی یونانی نشأت‌گرفته از جامعه اشرافی برده‌دار متکی بر تقسیم کار اجتماعی، باعث دگرگونی و آشفتگی روابط اجتماعی ـ فرهنگی منبعث از جامعه دولت‌سالار متکی بر وحدت اجتماعی کار می‌شود. در نتیجه، برای نخستین بار در تاریخ جهانی، دو فلسفه شرقی و غربی با یکدیگر ممزوج می‌شوند که یکی مبتنی بر منشاء فرهنگی شکل‌گیری دولت و سلطه روابط فرهنگی و معنوی است (در این نگرش، دولت قدرت خود را از آسمان می‌داند) و دیگری مبتنی بر منشاء مادی شکل‌گیری دولت و مدنیت و سلطه روابط مادی (در این نگرش، دولت قدرت خود را از زمین و قراردادهای اجتماعی دارد). تلاقی این دو نوع نگرش به جهان سبب می‌شود تا مفهومی جدید از شهر با عنوان «شهر پارسی ـ هلنی»، برای استقرار دولت سلوکی، پیدا شود، شهری که هم بتواند هاله‌ای از «شهر ـ دولت» هلنی باشد و هم سایه‌ای از «شهر ـ قدرت» پارسی.

شهر پارسی ـ هلنی در مکانی استقرار می‌یافته است که:
1. در جوار یا در نزدیکی راه‌های ارتباطی و جاده‌های اصلی قرار داشته باشد.
2. در کنار قلعه نظامی یا شهر قدیمی مستقر در منطقه‌ای مملو از روستاهای پیرامونی، باشد.
3. از دیدگاه سوق‌الجیشی قابل تأمین باشد.
بنابراین شهر پارسی ـ هلنی در بدو تولد خویش شهری نظامی است، شهری که بر مبنای شهر ـ دولت یونانی شکل می‌گیرد. شهر پارسی ـ هلنی بر آن بود که چون شهر ـ دولت یونانی، خودمختاری خود را با ایجاد مجمع خلق، شورا، مأموران انتخابی، مدرسه، معبد، میدان‌های ورزشی و ... اعلام کند، خودمختاری که کم‌وبیش از طرف دولت سلوکی پذیرفته می‌شود، با این استثناء که در حقوق بین شهر و دولت، کلام نهایی از آن دولت سلوکی است. بدین‌ترتیب، شهر پارسی ـ هلنی امتزاجی می‌شود از «شهر ـ دولت» و «شهر ـ قدرت». شکل‌گیری این مفهوم دوگانه عملاً به گسترش کالبدی شهر منجر شده و ترکیبی فضایی از شهر طراحی‌شده اولیه و شهر اندام‌واره‌ای ثانی را بوجود می‌آورد.

شهر پارسی ـ هلنی، چون شار پارسی و دولت ـ شهر یونانی، مرکز استقرار و سکنی‌گزینی طبقات ممتازه اجتماعی است. در این شهر تنها و تنها شهروندان همراه‌شده با دولت سلوکی ساکن هستند و اشرافبت یونانی و بومی نزدیک به آنها. دیگر مردمان نه در شهر، بلکه در نقاط زیستی اطراف شهر سکنی می‌گیرند.

اصول و قواعدی که برای ایجاد این نوشهرها بکار گرفته می‌شود، عمدتاً همانی است که در عهد کلاسیک از سوی هیپوداموس بکار گرفته شده بود؛ مقیاس انسانی مبنای طراحی معابر و منازل قرار می‌گیرد، شبکه معابر بگونه‌ای کاملاً شطرنجی و منازل بر مبنای گونه‌های متفاوت مسکن در یونان طراحی می‌شود و برای نخستین بار مفهوم میدان در شهر رنگ می‌گیرد. این میدان چون اصل خویش (آگورا)، به مرکز مبادلات فرهنگی، تجاری و اداری تبدیل می‌شود و کلیه ساختمان‌ها و بناهای اصلی شهر پارسی ـ هلنی در اطراف این میدان واقع می‌شوند. با اینکه میدان مکان تحقق سلطه شهر بر منطقه نفوذی اطراف خود است، ولی این میدان بیش از هر چیز مکان خودنمایی و اعتبار دولت سلوکی و تجلی کالبدی ـ فضایی دو فلسفه درهم آمیخته‌شده است.

_________________________________________
þ منبع: حبیبی، سیدمحسن. 1382: از شار تا شهر. دانشگاه تهران.

دیدگاه‌های خوانندگان ()

لینک

کمال یوسف‌پور

موضوعات: