بازسازی شهر بم؛ فرصت­ها و تهدید­ها2

 

کشور ما به واسطه موقعیت جغرافیایی­اش، هر چندسال یک­بار با زلزله­ای مخرب روبه­رو می­شود و هر بار بحث بازسازی مناطق آسیب­دیده مطرح می­گردد. همچنین در چندساله اخیر ما درگیر بازسازی شهرها و روستاهای جنگ­زده نیز بوده­ایم، بطوری­که کشور ما در در دهه­های اخیر شاید بیشترین حجم بازسازی در دنیا را به خود اختصاص داده باشد. این شرایط قاعدتاً می­بایست مملکت ما را از نظر پاسخگویی به مسائل و الزامات این موقعیت­های خاص، در میان سایر کشورها ممتاز می­ساخت. با این همه متأسفانه به نظر می­رسد که آنچه امروزه بایستی به عنوان دانش برخورد با پدیده بازسازی، بعد از حوادث ناگوار همچون زلزله­های ویرانگر در کشور داشته باشیم، نازل­تر از سطحی است که انتظار می­رود. یکی از عوامل عدم به کارگیری مناسب تجربیات گذشته در امر بازسازی این است که بسیاری از این تجربیات به دلیل فقدان فرهنگ مکتوب و مستندکردن تجربیات در کشور ما، هنوز مکتوب و مستند نشده­اند. عامل مهم دیگر فقدان مرحله ارزیابی در فرایندهای تصمیم­گیری و اجرای برنامه­ها و طرح­ها در کشور ماست. ارزیابی پس از اجرا به ویژه در مواردی که برنامه و طرح به اهداف خود نرسیده یا به کلی شکست خورده ­است، معمولاً محلی از اعراب ندارد. ارزیابی­هایی نیز که انجام می­شوند، به دلیل فقدان فرایندهای نظام­یافته بصورت پراکنده و غیرکارآمد هستند. همچنین بسته­بودن نظام تهیه و تدوین برنامه­ها و طرح­های توسعه شهری در ایران باعث شده ­است که از ورود ایده­ها، تجربیات و یافته­های علمی جدید در این عرصه جلوگیری به عمل آید و متأسفانه فقدان زمینه آماده برای پذیرش یافته­های علمی ـ تجربی جدید شامل امور مربوط به بازسازی هم شده است.  

با توجه به ضعف و ناکآرایی دانش مربوط به بازسازی در کشور ما که به برخی از دلایل آن اشاره گردید و نیز اقداماتی که تاکنون در جهت بازسازی شهر بم صورت گرفته است، در حال حاضر نمی­توان افق روشنی برای بازسازی بم متصور شد و بازسازی این شهر همچنان در هاله­ای از ابهام قرار دارد، زیرا مبانی نظری منسجم و قابل اتکایی در پس فعالیت­های مرتبط با بازسازی مشاهده نمی­گردد و همچون همیشه ناهماهنگی و سردرگمی در فرایند بازسازی کاملاً به چشم می­خورد. 

 

 



موضوعات: