معماری شهری

 

تبریز؛ شهر محورهای پیاده ـ 2

 

Urban Architecture

Tabriz; The City of Pedestrian Ways - 2

 

انگاره خیابان پیاده برای اولین بار در شهرهای اروپایی از دهه‌های میانی قرن بیستم به بعد، با هدف حفظ مراكز تاریخی به اجرا درآمد. در شهرهای آمریكایی نیز در قالب طراحی مجموعه‌های تجاری بزرگ و تحت عنوان «مال»‌ها، مبحث توجه به ایجاد مسیرهای پیاده به اجرا درآمده است. خصیصه مشترك تمامی این اقدامات اولویت‌بخشی به حضور عابر پیاده با هدف احیاء حیات مدنی بود.

   احداث مسیر ویژه پیاده علاوه بر آنکه در تجدید حیات مراکز شهری نقشی انکارناپذیر ایفا می­کند، با فراهم آوردن تعاملات اجتماعی به شهروندان اجازه می­دهد در محیطی آرام، بدون اینکه هر لحظه خطر برخورد یا تصادف با خودرو را احساس کنند، حواس خود را کاملاً معطوف انتخاب جنس، حظ بصر و یا پیاده­روی بی­دغدغه نمایند. بازی كودكان، آسایش سالمندان و گذران اوقات فراغت جوانان از جمله كاركردهای یك محور پیاده است. محورهای پیاده شور و نشاط را به شهرها باز می‌گردانند و اغلب دیدارهای اتفاقی یا برنامه‌ریزی شده در آنها صورت می‌گیرد. مهم­ترین آثار و نتایج طراحی محورهای پیاده عبارتند از: بهبود مدیریت ترافیك و آرام‌سازی فضای شهری، امنیت و ایمنی پیاده، بهبود سیما و منظر شهری، بهسازی زیست‌محیطی فضای شهری، سهولت در دسترسی به مراكز خرید و تسهیل ارائه خدمات، تشویق مردم به استفاده از حمل‌ونقل عمومی، اعتلای زندگی اجتماعی و توسعه فعالیت‌های فرهنگی.

در کشور ما اکثر شهرها در بطن شبکه های شهری از امکانات قوی بسیاری برای ایجاد محورهای پیاده برخوردار هستند. یکی از اقدامات ارزشمندی که طی سال­های اخیر در این زمینه صورت گرفته، احداث محورهای پیاده در شهر تبریز است. تبریز از نخستین شهرهایی است که با احداث سه محور متمایز و شاخص پیاده، در زمینه تفکیک حرکت سواره از پیاده گام برداشته است. تجربه شهر تبریز در طراحی و اجرای سه محور پیاده که به همت شهرداری این شهر و به قصد ایجاد آرامش و امنیت برای حرکت پیاده صورت گرفته و دوتای آنها بطور کامل به بهره­برداری رسیده است، اگرچه با کاستی­ها و نواقصی همراه بوده است که در فرصتی دیگر می­توان آنها را مورد بررسی و ارزیابی قرار داد، لیکن با توجه به نیاز اساسی شهرهای کشور به فضاهای شهری مطلوب، این تجربه در شهرهای دیگر نیز می­تواند مورد استفاده کارشناسان و مسوؤلان امر قرار گیرد، چنانچه در شهرهای مشهد و بوشهر نیز تجارب مشابهی در این زمینه صورت پذیرفته است. بر این اساس، معرفی اجمالی محورهای پیاده شهر تبریز در دست­یابی به تصویری روشن از امکانات و قابلیت­های محورهای پیاده در نظام شهرسازی کشور، خالی از فایده نخواهد بود.

 

 



موضوعات: