معماری شهری

 

معماری در خدمت گردشگری ـ 1

 

Urban Architecture

Architecture for Tourism - 1

 

در سال­های اخیر، موفقیت برخی آثار معماری در جذب گردشگران به شهرهای بعضاً غیرمطرح و ناشناخته، موجب توجه جهانی به نقش معماری در رونق و توسعه گردشگری شده است، بطوری­که مدیران موزه­ها و شهرداران سراسر جهان در تلاش هستند تا با به خدمت گرفتن معماران مطرح و مشهور عصر حاضر (Starchitects)، جهت طراحی آثار معماری گیرا و تماشایی، نقشه فرهنگی کره خاکی را تغییر دهند. بر این اساس است که امروزه معماری و گردشگری بیش از پیش با هم ارتباط یافته­اند و این ارتباط زمینه­های شکل­گیری گرایشی نوین در معماری را فراهم ساخته است که منتقدان از آن با عنوان Architourism نام می­­برند که در فارسی می­توان آن را به «معماریِ گردشگری» یا «معماری برای گردشگری» ترجمه نمود. آنچه در ادامه می­آید، نگاه کوتاهی است به برخی از مهم­ترین نمونه­های معماری گردشگری در سطح جهان.

رابطه میان معماری و گردشگری به هیچ وجه رابطه جدیدی نیست و پیشینه آن به برگزاری تورهای بزرگ اروپا (Grand Tours) در فاصله میان قرن­های 17 تا 19 برمی­گردد. مسافران این تورها که عمدتاً از اهالی ثروتمند آمریکای شمالی و اروپا بودند، در جریان سفر به پاریس، فلورانس، رم، ونیز، لندن، آتن و دیگر پایتخت­های بزرگ تمدن اروپایی، با هنر و معماری بزرگ اروپا آشنا می­شدند. اما امروزه نوع جدیدی از تورهای بزرگ در حال رواج یافتن است و مسافران بجای توجه به کلیساهای رفیع و ساختمان­های عمومی بزرگ از قبیل کلیسای سن­پیتر در رم و موزه لوور در پاریس، با بازدید از جالب­توجه­ترین ساختمان­های جدید که توسط معماران در قید حیات طراحی شده­اند، به تجلیل از فرهنگ معاصر می­پردازند. بی­جهت نیست که گردشگران در سفر به انگلستان در اندیشه بازدید از موزه مدرن بریتانیا هستند که توسط نورمن فاستر طراحی شده است، نه بازدید از لندن قدیم. 

 

برجهای دوقلوی مرکز تجارت جهانی، نيويورك (قبل از تخريب در حوادث 11 سپتامبر) 

 

مرکز تجارت جهانی که در سال 1973 ساخته شده بود، یکی از اولین نمونه­های معماری معاصر محسوب می­شود که به عنوان یک جاذبه گردشگری مورد توجه گردشگران قرار گرفت، جاذبه­ای که تنها در اواخر دهه 1990 اهمیت قابل توجهی پیدا کرد. از آنجا که آسمان­خراش همانند موسیقی جاز یک محصول آمریکایی است و بهترین نمونه­های آن در این کشور وجود دارد، برج­های دوقلوی مرکز تجارت جهانی، به عنوان نمودهای بارز فرهنگ معاصر آمریکایی، یکی از مشهورترین جاذبه­های گردشگری شهر نیویورک به شمار می­رفتند. از این­رو گردشگران بجای اینکه فقط از بناهای یادمانی برجای­مانده از دوره­های پیشین همچون ساختمان Empire State یا مرکز Rockefeller بازدید کنند، به سمت برج­ها کشیده می­شدند. برج­های دوقلو ساختمان­هایی بودند که منتقدان معماری محلی بیشتر علاقمند بودند که مردم از آنها متنفر باشند، اما از دیدگاه بسیاری از گردشگران، آنها به شیوایی از زمان و مکانشان سخن می­گفتند. اگرچه بعد از حوادث 11 سپتامبر، برنامه­ها و طرح­های آینده سایت این برج­ها نامشخص است، اما بدون شک این سایت در آینده نیز به عنوان بازتابی از آرمان­ها و ارزش­های نیویورکِ بعد از 11 سپتامبر، یکی از جاذبه­های شگرف این شهر خواهد بود.

 

 



موضوعات: