معماری شهری

 

نقش بناها و فضاهای عمومی در شهر

 

Urban Architecture

The Role of Public Buildings & Spaces in The City

 

به اعتقاد بسیاری از اندیشمندان و نظریه­پردازان حوزه­های شهرشناسی و شهرسازی، شهر مجموعه­ای صرفاً متشکل از فضاهای سکونت، کار و تفریح نیست، بلکه شهر فضای کالبدی حیات اجتماعی جوامع و مکان اصلی تولید و تبادل فرآورده­ها و تجربه­های انسان است. شهر جایی است که در آن روابط انسانی و اجتماعی شکل می­گیرد و به باروری و شکوفایی می­رسد. بر اساس این دیدگاه، شهر بیشتر بر اساس نیاز روانی انسان­ها به زندگی اجتماعی و ایجاد روابط انسانی شکل گرفته است، تا بخاطر عوامل مادی. از این­رو کالبد شهر بایستی توانایی پاسخگویی به این نیاز را داشته باشد و امکان ارتباط اجتماعی مردم با یکدیگر در آن فراهم شود.

شهر ترکیبی است از فضاهای خصوصی و فضاهای عمومی که بگونه­ای پیچیده در یکدیگر تداخل یافته­اند. نیاز انسان به برقراری ارتباط و ارائه اندیشه­ها و افکار در فضای شهر و نیز نیاز روانی او به ایجاد مرکز در مجتمع­های زیستی، عامل شکل­گیری بناها و فضاهای عمومی در شهرها بوده است. به همین جهت کمیت و کیفیت بناها و فضاهای عمومی شهر (Public Spaces) که گاه از آنها با عنوان ساختمان­های مدنی یا شهری (Civic Buildings) نیز یاد می­شود، یکی از مهم­­ترین شاخص­های ارزیابی توانایی شهر در پاسخگویی به نیازهای اجتماعی شهروندان به شمار می­رود.

از دیدگاه کریستین نوربرگ شولتز، معمار اندیشمند نروژی، بناها و فضاهای عمومی، به عنوان یک دیدارکده عمومی، به تجلی ارزش­های مشترک شهروندان می­پردازند و مکانی برای وقوع فعالیت­های مورد رضایت عموم فراهم می­کنند. او معتقد است بنای عمومی مجموعه­ای از باورها و ارزش­ها را در خود می­گنجاند و توافق میان شهروندان را که بیانگر ارزش­ها و منافع مشترک بوده و بنیادهای عضویت اجتماعی و جامعه را می­افکند، بایستی توسط بناها و فضاهای عمومی تثبیت کرد و پدیدار نمود.  

بناها و فضاهای عمومی شهر از دیرباز تاکنون بستر و کانون ارتباطات و تعاملات اجتماعی ـ فرهنگی ساکنین شهر بوده­اند و هرچند ویژگی­های کمی و کیفی آنها طی زمان و در اثر عوامل گوناگونی تغییر کرده، اما نیاز به چنین فضاهایی همواره وجود داشته است. امروزه نیز علی­رغم رواج پدیده­های نوین ارتباطی چون مطبوعات، ماهواره و اینترنت، استفاده از بناها و فضاهای عمومی برای ارتباط شهروندان با یکدیگر، هنوز اهمیت خود را از دست نداده است.

 

 



موضوعات: