كلیات معماری

 

دانستنی‎های معماری ـ 5

 

ویژه معماری معاصر ایران

           

Architectural Generalities

Architectural Knowables - 5

Specific to Iranian Contemporary Architecture

 

o آیا می‎دانید كدامیك از ساختمان‌های دوره پهلوی اول، برای نخستین بار معماری باستانی ایران و معماری مدرن اروپا را در یك جا به معرض نمایش گذاشت؟

þ ساختمان بانك ملی در خیابان فردوسی تهران كه در سال 1311 به وسیله ه. هنریش، معمار آلمانی، ساخته شد.

 

o یكی از بناهای مونومنتال دوره پهلوی اول، بنای باشكوه و عظیم دادگستری در قسمت غربی كاخ گلستان است. آیا می‎دانید كدامیك از عناصر معماری باستانی ایران در این ساختمان مورد استفاده قرار گرفته است؟

þ این بنا اگرچه از نظر برخورداری از عناصر معماری باستانی، به پای بانك ملی و كاخ شهربانی نمی‎رسد و در ساختمان آن به قالب‎های اروپایی توجه بیشتری شده است، با این همه چشم‎انداز عمومی بنا، بخاطر ایوان چهارستونی ورودی‎های اصلی و نیز بخاطر استفاده‎ای كه از بعضی عناصر حجاری‎های تخت جمشید مانند نقش گل دوازده‌پر و شیر، مخصوصاً در جبهه اصلی بنا، شده است، حالتی ایرانی دارد.   

 

o دبستان‎ها و دبیرستان‎هایی كه انجمن زرتشتیان ایران، در دوره پهلوی اول، در تهران بنا كرد و در اختیار وزارت فرهنگ وقت گذاشت، از نمونه‎های موفق معماری این دوره به شمار می‎روند. آیا می‎دانید مشهورترین این مدارس كدامند؟   

þ دبیرستان فیروز بهرام، كار جعفرخان معمارباشی، كه در سال 1311 گشایش یافت، یكی از زیباترین بناهای دوره پهلوی اول است كه مسلماً با الهام از بنای شهربانی كل كشور و بانك ملی ایران طرح‎ریزی و ساخته شده بود. جالب توجه است كه این بنای استوار و آكنده از هنر در مدتی كمتر از 9 ماه ساخته شده است. به دنبال دبیرستان فیروز بهرام، دبیرستان انوشیروان دادگر كه با الهام از هنر هخامنشی كاخ شهربانی و حتی زیباتر از آن، توسط نیكلای ماركف طراحی شده بود، در سال 1315 گشایش یافت. آرامش و متانت بی‎نظیر نهفته در این ساختمان زیبا، به نوعی نمایان‌گر بلوغ هنر معماری دوره پهلوی اول در سال‌های پایانی آن است.

 

o دو ساختمان از بنا‎های مهم دوره پهلوی اول به سبك معماری ساسانی و در كنار یكدیگر ساخته شده‎اند. آیا می‎دانید این دو ساختمان كدامند؟

þ كتابخانه ملی ایران، كار ماكسیم سیرو، و موزه ایران باستان، كار آندره گدار.  

 

o نیكلای ماركف (Nikolai Marcoff)، معمار گرجستانی‎تبار روسی و فارغ‌التحصيل دانشكده هنرهای زیبای سن‌پترزبورگ، از برجسته‌ترین معماران دوره پهلوی اول بود كه در سال 1300، دفتر خود را در تهران تأسیس نمود. معماری ساختمان‌هایی كه در این دوره توسط وی طراحی و اجرا شده‌اند، عمدتاً برگرفته از معماری نئوكلاسیك اروپایی و معماری ایرانی است. آیا می‎دانید شاخص‌ترین این ساختمان‎‌ها كدامند؟

þ ساختمان سینگر در خیابان سعدی و سفارت ایتالیا به سبك نئوكلاسیك، دبیرستان البرز به سبك معماری اسلامی، دبیرستان انوشیروان دادگر به سبك معماری هخامنشی و ساختمان شهرداری در میدان توپخانه به سبك التقاطی.

 

 



موضوعات: