یادداشت ماه

 

درس‌هایی از بزرگان معماری ـ 2

 

از راب کریر بیاموزیم

 

Month's Note

Lessons from Architecture’s Masters – 2

Let us Learn from Rob Krier

 

به اعتقاد بسیاری از معماران، پیش‎شرط اصلی تحقق معماری مطلوب، تعهد و التزام عملی کارفرماست، چرا که تجربه نشان داده همواره در پشت معماری‎های مطلوب، كارفرمایانی آگاه و متعهد وجود داشته ‎است. بی‌تردید، یك ساختمان خوب نیازمند كارفرمای آگاهی است كه در بالاترین سطح متعهد به رعایت كیفیت‎ها و استانداردهای پیشرفته طراحی باشد و در كنار توجه به مسائل مالی و سود و زیان خویش، نگران تأثیری كه ساختمان او هم بر كاربرانش و هم بر شخصیت محیط اطرافش دارد، نیز باشد.

دست‌یابی معمار و کارفرما به یک تفاهم بنیادی و یا به بیان بهتر به یک زبان مشترک در روند تحقق یک پروژه، از مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند موفقیت آن پروژه را تضمین کند. بر این اساس است که بخش اعظمی از معماران در توجیه کیفیت نامطلوب ساختمان‌هایشان، به دلایلی همچون عدم توجه کارفرما به خواسته‌ها و نظریات معمار اشاره می‌کنند، معضلی که از آگاهی و اطلاعات اندک کارفرما درباره ارزش‌های هنری و کارکردی معماری و نیز نقش برجسته معمار در روند ساخت‌وساز سرچشمه می‌گیرد. در نتیجه این عدم آگاهی و همکاری متقابل است که اکثریت قریب به اتفاق معماران ـ بنا به دلایل اقتصادی و انگیزه‌های مادی ـ به ناچار به خواسته‌های بعضاً ناحق و غیرکارشناسی کارفرما تن درمی‌‌دهند و از نظریات و ایده‌های خویش که می‌تواند تأثیری اساسی بر کیفیت زیبایی‌شناختی ـ کارکردی ساختمان داشته باشد، به راحتی می‌گذرند و نتیجه این می‌شود که همه می‌بینیم.

 

Rob Krier 

 

درباره آنچه گفته شد، «راب کریر» در كتاب مشهور خویش بنام «فضای شهری» که با ترجمه خسرو هاشمی‌نژاد و توسط نشر خاک منتشر شده است، نکات آموزنده‌ای را به معماران یادآور می‌شود که در نوع خود جالب‌توجه و شاید تا حد زیادی آرمانی است:

«هر ساختمان توسط معماری طراحی شده است و مسئولیت چیزی که خلق کرده با خود اوست. از نظر من، چنانچه اشتباه عمده‌ای پیش آید، او را برای خطاهایش می‌توان مؤاخذه کرد.

کار معمار این نیست که بر ناآگاهی کارفرمایش از مسائل طراحی افسوس خورد و به خاطر کارمزدی که می‌گیرد، خود را موظف بداند سلیقه و خواسته او را در معماری خویش منعکس کند. چنانچه ایمان حرفه‌ای کافی وجود داشته باشد، می‌توان بیشتر کارفرمایان را راهنمایی و متقاعد ساخت. البته طبیعی است که این کار نیاز به وقت بیشتری دارد. ... تصوری بسیار هولناک است که بدانیم کمتر کسانی از این رویه پیروی می‌کنند. ... چند تن از همکاران خویش را می‌شناسید که دارای این توانایی اخلاقی باشند و به سبب پذیرفته نشدن کیفیت مطلوب طرح خود از سوی کارفرما، از کارمزد خویش بگذرند؟

ما به عنوان معمار باید به مسئولیت خطیر خویش آشنا باشیم و بدانیم از زمانی که نام خود را بر طرحی می‌گذاریم، این مسئولیت آغاز می‌شود. برای اثبات حقانیت خود گناه اشتباهات را نباید به گردن کارفرما بیندازیم. ... تنها معمار و خود اوست که مسئول روش کار خویش می‌باشد.»

 

 



موضوعات: