یادداشت ماه

 

درس‌هایی از بزرگان معماری ـ 4

 

از محمدرضا جودت بیاموزیم

 

Month's Note

Lessons from Architecture’s Masters – 4

Let us Learn from Mohammad Reza Jodat

 

محمدرضا جودت نامی آشنا در معماری ایران است. مهندس جودت (متولد 1318، اردبیل) عضو هیأت علمی دانشكده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، مؤسس و مدیرعامل مهندسین مشاور محمدرضا جودت و همكاران و نیز صاحب امتیاز و مدیر مسئول فصلنامه «معماری ایران» می‌باشد. او همچنین طی سال‌های 1374 تا 1379، سردبیری مجله «معماری و شهرسازی» را بر عهده داشته است. انتشار چندین کتاب ارزشمند تحت عنوان کلی «مجموعه‌ مقاله‌های معماری و شهرسازی»، بخشی دیگر از فعالیت‌های پژوهشی او را تشکیل می‌دهد.

 

M. R. Jodat

 

نگاهی گذرا به کارنامه مهندس جودت نشان می‌دهد که وی تقریباً در تمامی حوزه‌های نظری و عملی مرتبط با حرفه معماری، توانسته است شخصیتی موفق از خود ارائه كند و با پروژه‌ها و کتاب‌های خویش، نقشی ارزنده و در خور تحسین در روند معماری معاصر ایران ایفا نماید. او در حال حاضر، با تلاشی شایان تقدیر، مجله وزین «معماری ایران» را منتشر می‌کند که از رویکرد و جهت‌گیری کاملاً متفاوتی نسبت به سایر مجلات این حوزه برخوردار است. در روزگاری که برخی مجلات معماری، با گرفتن آگهی‌های متعدد و نیز معرفی آثار به اصطلاح معماری، به بنگاهی سودآور برای گردانندگانشان تبدیل شده‌اند، فصلنامه معماری ایران با کمترین صفحات آگهی و قطعاً با ضرر و زیان، منتشر می‌شود و حتی برخی شماره‌های آن، از جمله آخرین شماره منتشرشده این مجله یعنی شماره 25، فاقد هر نوع آگهی، حتی در پشت جلد، است. در عرصه حرفه‌ای نیز، تعداد کم کارهای مهندس جودت نسبت به معماران همدوره‌اش، نشان می‌دهد که او نخواسته است به هر قیمتی کار کند و برای گرفتن پروژه‌‌های سودآور، با پا گذاشتن بر آرمان‌های معمارانه‌اش، تن به هر کاری بدهد. همچنین همه کسانی که جودت را از نزدیک دیده باشند، بر تواضع، فروتنی و منش والای انسانی وی صحه می‌گذارند. همه اینها نشان می‌دهد که جودت براستی یک دلسوز و عاشق معماری است، نه یک کاسب.

حمید خادمی (مترجم و ویراستاری که سال‌ها با جودت همکاری داشته است) در کتاب «نومدرن‌ها کجایند؟»، اثر ارزشمند مهندسین مشاور محمدرضا جودت و همکاران، به نکته‌ای آموزنده درباره منش فکری مهندس جودت اشاره کرده است که اشاره به آن، در تکمیل آنچه درباره شخصیت بی‌نظیر او گفته شد، خالی از لطف نخواهد بود:

«چندی پیش، از مهندسان مشاور، معماران و دست‌اندرکاران معماری خواسته شد در مسابقه‌ای برای بنای فرهنگستان‌های ایران ـ در مکان تپه‌های عباس‌آباد ـ طرحی بیاندیشند. ... دو راه در پیش بود: نخست اینکه می‌شد به کسب مقام اندیشید و با دیدی کارشناسانه و ژرفا‌نگر، جزءجزء ضوابط خواسته‌شده برای طرح را مد نظر قرار داد و اگر نگوییم مقام نخست به دست آورد، دست‌کم در رده‌بندی، مکانی بایسته یافت. دیگر اینکه می‌شد ضوابط را تمام و کمال نپذیرفت و تنها به "فرهنگستان" و نفس معماری اندیشید و نه به مسابقه.

آنگاه چه؟ پاسخ را دشواری‌های راه، پیشاپیش داده بودند. برای نمونه، بودجه‌ای که برگزارکنندگان می‌پرداختند، حتی یک‌سوم هزینه‌ها و مخارج را جبران نمی‌کرد. راه دوم، یعنی چشم فروبستن بر همه ضرر و زیان‌ها و پای در ـ بگذارید بگویم ـ "کارزار"ی نهادن، با این آگاهی که برنده کارزار دیگران‌اند. پس پاسخ "آنگاه چه؟" همان‌گونه که اشاره شد، ساده بود: راه دوم خط می‌خورد.

اما، نه، جودت همان راه دوم را برگزید!»

 

 



موضوعات: