نقد معماری

 

شیوه‌های نقد معماری

  

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 7

           

Architectural Criticism

The Methods of Architectural Criticism

Book Review: Architecture and Critical Imagination - 7

 

مقوله نقد معماری، علی‌رغم حضور پررنگ در زندگی معمارانه، هنوز به شکوفایی کامل دست نیافته و با توجه به کثرت و وسعت عوامل دخیل در حیطه معماری، کمتر به عنوان یک فرایند نظام‌مند و سازمان‌یافته، مورد بررسی قرار گرفته است. عدم وجود پیکره‌ای واحد که بتوان در مباحث و تحلیل‌های نقادانه وادی معماری بدان تمسک جست، خود شاهدی بر این ادعاست. از این‌رو، منتقدین نه تنها سهم چندانی در کمک به افزایش فهم مخاطبین از محیط مصنوع نداشته، بلکه در بهبود این محیط نیز مثمر ثمر نبوده‌اند. همین امر، ضرورت تحقیق و تأمل در باب شیوه‌های نقد معماری را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

شناخت شیوه‌های مختلف نقد باعث خواهد شد که نقد نه بوسیله زمینه‌های اخلاقی، بلکه با استفاده از زمینه‌های زیبایی‌شناسی مورد قضاوت قرار گیرد و بجای وسیله‌ای برای تهدید کردن و ترساندن، به ابزاری برای تولید کارهای بهتر تبدیل شود. در چنین شرایطی، نهایت یک انتظار از منتقد تنها تناسب شیوه انتخابی او با اهداف مورد نظر هر نقد خواهد بود. بر این اساس، باید با شناخت شیوه‌های مختلف بکاررفته برای نقد آثار معماری و نیز ارزیابی نکات مثبت و منفی هریک از آنها، فعالیت‌های نقادانه در زمینه معماری را به مسیر فهم بهتر محیط ساخته‌شده اطراف و تلاش برای بهبود کیفیت و سودمندی این محیط هدایت کرد.

برای شناخت و طبقه‌بندی شیوه‌های مختلف نقد معماری، بایستی با توجه به سابقه طولانی نقد هنری و ادبی، از شیوه‌های نقد در هنر و ادبیات کمک گرفت. با بررسی آراء معماران و صاحب‌نظران رشته‌های هنری و ادبی درباره معانی نقد و شیوه‌های آن، و نیز تمرکز بر موضوعات اصلی مورد بحث در نقدهای گوناگون، می‌توان شیوه‌های بکاررفته برای نقد معماری را در سه گروه اصلی و ده نوع فرعی به شرح زیر طبقه‌بندی نمود که بعضی از این طبقه‌بندی‌ها برگرفته از ادبیات و نقد هنری و برخی دیگر بطور مستقیم مربوط به حوزه معماری و طراحی شهری است:     

1. نقد معیاری یا هنجاری ـ ارزشی (Normative Criticism)

1. نقد نظریه‌ای یا آموزه‌ای (Doctrinal Criticism)

2. نقد منظومه‌ای یا نظام‌مند (Systematic Criticism)

3. نقد گونه‌ای (Typal Criticism)

4. نقد کمی یا مقیاسی (Measured Criticism)

2. نقد تفسیری (Interpretive Criticism)

1. نقد جانب‌دارانه (Advocatory Criticism)

2. نقد القایی (Evocative Criticism)

3. نقد ذوقی (Impressionistic Criticism)

3. نقد توصیفی (Descriptive Criticism)

1. نقد تشریحی (Depictive Criticism)

2. نقد زندگی‌نامه‌ای (Biographical Criticism)

3. نقد زمینه‌ای (Contextual Criticism)

 

_________________________________________

þ بخش پیشین بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه»:

6. رایج‌ترین نمونه‌های نقد معماری



موضوعات: