یادداشت ماه

درس‌هایی از بزرگان معماری ـ 7

از استیون هال بیاموزیم

Month's Note
Lessons from Architecture’s Masters – 7
Let us Learn from Steven Holl

o معماری هنری صرفاً بصری نیست.
þ هرچند قبول دارم که معماری حاوی عنصر بصری بسیار محکمی است، اما به اعتقاد من یک فرم هنری بسیار غنی‌تر است، فرمی که صرفاً امور بصری را در برندارد، بلکه شامل بعد مفهومی، بساوایی، پدیداری، اجتماعی و خیلی خیلی چیزهای دیگر نیز هست. وابستگی بیش از حد به نشانه‌ها و نمادها که ویژگی اصلی معماری دهه قبل بود، نتیجه این سوءتفاهم است که معماری هنری است بصری. هرچند تردیدی نیست که نشانه‌ها و نمادها در یک ساختمان معنا را منتقل می‌کنند، اما به اندازه بازی نور و سایه، موسیقی پژواک‌ها و بافت‌ها و بوها، هاله و حضور مصالح واقعی، نمی‌توانند این کار را بکنند.
استیفن هال در گفتگو با جفری کیپنس: ترجمه فرزانه طاهری، فصلنامه معمار، شماره 7، زمستان 1378، صفحه 40

o هر پروژه، یک لوح سفید برای کشف و تحقق مفاهیم جدید است.
þ نمی‌توانم با واژگان ثابتی از فرم‌ها، مصالح و استراتژی‌های مربوط به محل ساخت که در هر پروژه تکرار می‌شوند، به معماری نگاه کنم. ... باید با هر پروژه احساس کنم که با یک لوح سفید روبه‌رو می‌شوم، حتی اگر خودم را فریب بدهم. ... آنچه در کارم به من نیرو می‌دهد، کشف مفهومی جدید از هر تعهدی است که می‌پذیرم و میل به متحقق‌کردن آن مفهوم تازه، با وضوح تمام.
استیفن هال در گفتگو با جفری کیپنس: ترجمه فرزانه طاهری، فصلنامه معمار، شماره 7، زمستان 1378، صفحه 41

o دیاگرام‌های مفهومی؛ سلاح مخفی برای نفوذ به هر پروژه
þ من به طور کامل به دیاگرام‌های مفهومی متکی‌ام؛ آنها را سلاح مخفی خود می‌دانم. این دیاگرام‌ها به من امکان می‌دهند که تر و تازه از پروژه‌ای به سراغ پروژه دیگر بروم، از مکانی به مکان دیگر حرکت کنم. تا دیاگرام مفهومی را نداشته باشم، نمی‌دانم به کجا باید بروم، گم می‌شوم. اگر با واژگانی ثابت به پروژه‌هایم نزدیک می‌شدم، حالا دیگر فرسوده شده بودم؛ خیلی وقت پیش علاقه‌ام را به معماری از دست داده بودم. یافتن مفهومی اولیه برای هر پروژه که جوهر فرصت‌های معمارانه منحصر به همان پروژه را دریابد، از نظر من تنها راه نفوذ به آن است، دری است که ایده‌های تازه از آن وارد معماری می‌شوند. ... آنچه برای من اهمیت دارد، ایده است؛ در تک تک پروژه‌هایم مسائل تجربی قرار است در خدمت ایده زیربنایی باشند.
استیفن هال در گفتگو با جفری کیپنس: ترجمه فرزانه طاهری، فصلنامه معمار، شماره 7، زمستان 1378، صص 40 و 42

o کانسپت محدودشده؛ نیروی پیش‌برنده طرح
þ شما به نیرویی برای پیش‌بردن طرح نیاز دارید که من آن را «کانسپت محدودشده» می‌نامم که توسط شرایط زمان، مکان، برنامه کار و همه جوانب محدود شده است. لوکوربوزیه «پنج نکته در معماری» را داشت: کانسپتی که می‌تواند از سایتی به سایت دیگر منتقل شود. اما من با چیزی کاملاً متفاوت کار می‌کنم: کانسپتی که تنها با توجه به شرایط مکانی که در آن اجرا خواهد شد، قابل اندازه‌گیری است.
خلاقیت هنری؛ گفتگوی جین مرکل با استیون هال: ترجمه فریبا میرمحمدصادقی، فصلنامه معماری و شهرسازی، شماره 76-77، بهار ـ تایستان 1383، صفحه 74