سخنی با خوانندگان4
بم: عرصه آزمون علمی و اخلاقی مهندسان ساختمان
اولین ماه زمستان در حالی سپری شد که کشور ما شاهد یک فاجعه طبیعی بود که خسارات مادی و معنوی زیادی را به همراه داشت. زلزلهای ویرانگر این بار در شهر تاریخی بم اتفاق افتاد و در این زلزله بار دیگر حرفه مهندسی در کانون توجه عموم قرار گرفت و مسائلی در ارتباط با وظایف و نقش مهندسان ساختمان مطرح گردید که بارها در حوادث مشابه مطرح گشته و با گذشت زمان به فراموشی سپرده شده بودند.
اکنون که نزدیک یک ماه از این حادثه گذشته و مباحث مختلفی در این خصوص در رسانهها مطرح گردیده است، راحتتر میتوان به بحث پیرامون ابعاد مختلف این فاجعه پرداخت. حادثهای که در بم به وقوع پیوست، از جنبههای گوناگون قابل بررسی است:
1. مسائل مربوط به امداد و نحوه کمکرسانی مؤثر به هنگام وقوع حوادث طبیعی
2. راهکارهای بازسازی شهر بم و ارگ تاریخی آن
3. اهمیت حفاظت از آثار ارزشمند میراث فرهنگی همچون ارگ بم
4. اهمیت و راهکارهای کنترل و نظارت بر اجرای ساختمانها توسط مهندسان ذیربط
5. لزوم رعایت اخلاق حرفهای در نزد مهندسان
یک نگاه کلی به موضوعات یاد شده نشان میدهد که بخش اعظمی از این مسائل با وظایف و مسؤولیتهای خطیر متولیان و مهندسان ساختمان در ارتباط است. همین موضوع سبب گردید از نخستین ساعات پس از وقوع زلزله، این قشر در کانون توجه محافل خبری و علمی قرار گیرد.
ساختمانسازی امری است خطیر و دشوار که با جان و مال مردم سروکار دارد و کوچکترین سهلانگاری در این زمینه خسارات جبرانناپذیری به بار میآورد که نمونههای متعدد آن در زلزله اخیر به وضوح مشاهده گردید. از این رو در روند احداث یک بنا، همکاری مؤثر و شفاف میان مهندسان و دستاندرکاران اجرای ساختمان دارای اهمیت فوقالعاده زیادی است. ساختمانسازی با رعایت کلیه قوانین و مقررات و عدم فرار از کنترلهای مهندسی از سوی پیمانکاران و نیز نظارت همهجانبه بر اجرای ساختمان توسط مهندسان امری است که با همکاری این دو رکن صنعت ساختمان میتواند نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از وقوع زلزله داشته باشد.
اکنون نیز که زلزله اتفاق افتاده و با اتمام عملیات امدادرسانی، موعد بازسازی بم و بخصوص ارگ تاریخی آن فرا رسیده است، وظیفه سنگینی بر عهده مهندسان است تا بتوانند گامی هر چند ناچیز در جهت کاهش آلام مردم آسیبدیده بم بردارند. در مسأله بازسازی بم، طراحی و پیشنهاد تکنیکهای مؤثر و سریع ساختمانسازی با رعایت همهجانبه اصول ایستایی و ماندگاری بنا و نیز توجه به همگونی ساختمانهای جدید با معماری بومی منطقه، حائز اهمیت فراوانی است.
کوتاه سخن آنکه، هرچند این زلزله آثار و نتایج تأسفباری به همراه داشت که دل هر انسانی را به درد میآورد، اما اگر به دقت پیامدهای این زلزله مورد تجزیه و تحلیل کارشناسان قرار گیرد، میتوان به افزایش کیفیت ساختمانسازی و نیز کاهش خسارات بلایای احتمالی آینده در کشور زلزلهخیز ایران امیدوار بود. در این عرصه مهندسان ساختمان میتوانند با تجهیز خود به دانش روز و نیز رعایت اخلاق حرفهای، نقشی تاریخی در احیای شهر بم و ارگ تاریخی آن ایفا کنند. البته ناگفته نماند تحقق همه این موارد مستلزم آن است که این حادثه همچون حوادث مشابه گذشته، با گذشت زمان به ورطه فراموشی سپرده نشود.
| لینک |