طراحی معماری

طراحی معماری؛ از آوان‌پروژه تا متاپروژه

Architectural Design
Architectural Design; from Avant-Project to Meta-Project

آوان‌پروژه
آوان‌پروژه که مجموعه اندیشه‌های اولیه طراح را دربرمی‌گیرد، طرحی است خلاصه‌شده که نه بار فنی ـ ساختاری خود را به شکلی کامل می‌‌نمایاند و نه تمامی نقشه‌های لازم برای معرفی طرح را عرضه می‌کند. این طرح مقدماتی یا اولیه که اغلب با دست آزاد کشیده می‌شود، در صورت مقیاس‌گذاری و تعیین اندازه‌ها و رابطه‌های کاربردی کلی، جلوه‌ای ملموس و قابل ارزیابی پیدا می‌کند. دلایل وجودی آوان‌پروژه را می‌توان در صرفه‌جویی وقت، انرژی و هزینه، با توجه به عدم اطمینان طراح نسبت به تصویب طرح، جست‌وجو کرد.

متاپروژه
هدف متاپروژه، معرفی روح پروژه است و البته نه خود پروژه، نه چگونگی‌های کمی فضاها، نه ساختاری که به دقت معرفی شود و نه شاخص‌های کمی شبکه‌های خدماتی فنی ـ رفاهی درون مکان‌های کاربردی. متاپروژه به هنگام سازمان‌دهی نظام ارتباطاتی فضاها و شکل‌دادن به حجم بنا و چگونگی‌ استقرار آن در محوطه‌اش و نیز در معرفی تشخص معمارانه و هویت هنری بنا، از طریق ترسیم‌های دست آزاد و معمولا به دور از قیدهای ابعادی قراردادی و متداول، از سوی هر معماری، به اتکا سلیقه و چگونگی‌های ترسیمی و بیانی یا اکسپرسیو خاصی که می‌پسندد، هویت پیدا می‌کند. در واقع، معماران متاپروژه را هنگامی ترسیم و معرفی می‌کنند که معمولا بر تمامی کنج‌ها و کلیت‌های شکلی ـ کاربردی ـ ساختاری ـ ارتباطاتی ـ محیطی بنا اشراف پیدا کرده و تصمیم‌های اولیه خود را برای تحقق‌بخشیدن به بنای مورد نظرشان اتخاذ کرده‌اند.

_________________________________________

þ منبع: فلامکی، محمدمنصور، 1381: ریشه‌ها و گرایش‌های نظری معماری، نشر فضا، صص 149-150.



موضوعات: طراحی معماری