نقد معماری

زبان نقد معماری ـ 1

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ ٣5

Architectural Criticism
Language of Architectural Criticism - 1
Book Review: Architecture and Critical Imagination - 35

زبان نقد نیز همانند هر شاخه دیگری از زبان، پر از مشکلات فراوان و مبهم و شخصی است، تا حدی که نیکولاس پوزنر ادعا کرد نقد معماری غیرممکن است، چرا که هیچ توافقی در مورد معنی الفاظ وجود ندارد.

به طور کلی، زبان نقد، چه توصیفی و چه تفسیری، زبان مقایسه‌های پنهان است و بر پایه سابقه ذهنی منتقد از مجموعه‌ای از معیارها و استانداردها استوار است. البته گاه منتقد در بیان این معیارها آن‌قدر مبهم عمل می‌کند که زبان وی چیزی فراتر از احساس تایید یا عدم تایید به مخاطب منتقل نمی‌کند. به عنوان مثال، در نقدی که توسط مور و کانتی در مورد مرکز لینکلن نوشته شده است، به مخاطب چنین القا می‌شود که این ساختمان، امروزی و قادر به گفتگو با محیط اطراف خود نیست، چرا که در این بنا نمایش رفتارها و بازی‌ها به نمایش پول تبدیل شده است. اما به راستی، نشانه امروزی نبودن بنا چیست؟ و این بنا چه نوع گفتگو و رفتاری را نسبت به محیط اطراف خود بروز می‌داده که نداده و به امروزی نبودن متهم شده است؟ اینها همه نامشخص و مبهم است.

بلاغت و فصاحت زبان نقد، یکی از ابزارهایی است که می‌تواند در ایجاد ارتباط با مخاطب یا بهبود درک او کارساز باشد. برخی از تدابیر و فنون بلاغت یا صنایع ادبی که امکان دارد در نقد معماری به کار روند، عبارتند از:
þ استعاره
þ طنز
þ تشخص‌گرایی
þ دوگانگی
þ مجاورت
þ اغراق
þ کنایه
þ اصطلاح‌سازی

_________________________________________

þ بخش پیشین بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه»:

٣4. نقد زمینه‌ای