نقد معماری

زبان نقد معماری ـ 6

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 40

Architectural Criticism
Language of Architectural Criticism - 6
Book Review: Architecture and Critical Imagination - 40

5. مجاورت

مجاورت (قیاس)، یعنی کنار هم قرار دادن پدیده‌های متضاد، برای نشان‌دادن اینکه آن پدیده‌ها چندان هم متضاد نبوده، بلکه حتی در مواردی نیز به هم شبیه‌اند یا برعکس، کنار هم قرار دادن چیزهایی به ظاهر مشابه، برای نشان‌دادن اینکه آن پدیده‌ها چندان مشابه نبوده و حتی در تعارض و تضاد با یکدیگر نیز هستند. صنعت مجاورت اغلب در نقدهای تصویری به کار می‌آید، چرا که تضادها یا شباهت‌ها، با استفاده از یک تصویر یا عکس، خیلی سریع، خود را نشان می‌دهند.


منتقد، با استفاده از صنعت مجاورت، می‌تواند مخاطب را از ابتدا در مسیری به ظاهر مطمئن و منطقی پیش ببرد و بعد ناگهان او را به سمت مسیری کاملا متضاد پرتاب کند. به عنوان مثال، هاکستیبل در بخشی از نوشته‌های خود، به معرفی دادگاه‌های جدید و قدیم هوستون و نیوجرسی، به صورت کلامی و تصویری، می‌پردازد و در حالی که ما به علت یکی بودن عملکرد دو ساختمان و همین‌طور مکان آنها، منتظر تشابهاتی بین دو ساختمان هستیم، او نشان می‌دهد که این دو ساختمان با هم تفاوت دارند.

یکی از موارد ویژه کاربرد صنعت مجاورت در نقد معماری، "قیاس قبل و بعد"، یعنی مقایسه شرایط قبل از وقوع یک رویداد خاص یا بعد از وقوع آن، است. این شیوه زمانی کاربرد بیشتری می‌یابد که خواسته باشیم زوال، نابودی یا تغییرات نامطلوبی را نشان دهیم. به عنوان مثال، نیکولاس پوزنر، از عکس‌های قیاس قبل و بعد، برای معطوف‌داشتن نگاه‌ها به معماری‌های در حال ویرانی لوکوریوزیه و زیر فشار قرار دادن انجمن فرانسوی حفظ و احیای بناهای تاریخی، برای حفظ و نگهداری این بناها، استفاده کرده است.  

_________________________________________

þ بخش پیشین بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه»:

٣٩. زبان نقد معماری ـ 5