معماری ایران

دانستنی‎های معماری معاصر ایران ـ 4

Iranian Architecture
Knowables of Iranian Contemporary Architecture - 4

o آیا می‌دانید نخستین تشکل صنفی واحد معماران ایران چه نام داشت و در چه سالی و توسط چه کسانی تاسیس شد؟

þ انجمن آرشیتکت‌های ایرانی دیپلمه که در تاریخ 10 بهمن 1323، توسط کیقباد ظفر، محسن فروغی، علی صادق، منوچهر خورسند، وارتان هوانسیان، عباس اژدری، ناصر بدیع و ایرج مشیری که اعضای موسس انجمن بودند، تشکیل و بعدا، آرشیتکت‌های دیپلمه مقیم تهران نیز به عضویت آن درآمدند. (1)


در اطلاعیه انجمن آرشیتکت‌های ایرانی دیپلمه، چنین می‌خوانیم:
"... سال گذشته، عده‌ای از مهندسین معمار ایرانی به خیال افتادند که این نیروهای پراکنده را جمع نمایند و دست به دست هم دهند و انجمنی از کلیه مهندسین معمار دیپلمه ایرانی تشکیل دهند و به اتفاق، در احیای فن معماری ایران بکوشند و از کلیه همکاران بدین‌منظور دعوت شد و چون کلمه معمار در کشور ما مبتذل شده و آن معنی که لازم است از آن بدست نیامد، لغت بین‌المللی «آرشیتکت» را که در اغلب السنه دنیا معمول است، انتخاب و مجمع خود را انجمن «آرشیتکت‌های ایرانی دیپلمه» نامیدند. این انجمن، چنانچه گفته شد، جز احیای فن معماری و شهرسازی کشور، هدف و مقصودی ندارد." (2)


o آیا می‌دانید نخستین نشریه تخصصی معماری در ایران، چه نام داشت و در چه سالی و توسط چه کسی چاپ شد؟

þ مجله آرشیتکت که در سال 1325، توسط انجمن آرشیتکت‌های ایرانی دیپلمه و به سردبیری ایرج مشیری، به چاپ رسید.

در مقدمه شماره اول مجله آرشیتکت که به قلم ایرج مشیری نوشته شده بود، چنین می‌خوانیم:
"منظور ما از انتشار این مجله، بحث در فنون معماری و شهرسازی و مسائل مربوط به آنهاست. ما می‌خواهیم چگونگی آخرین پیشرفت‌های فنون مزبور را به نظر خوانندگان عزیز برسانیم. ... منظور عمده انجمن آرشیتکت‌های ایران، این است که افتخارات صنعتی ایران را تجدید و نقائص عارضه بر آن را رفع نماید. ... شاید گفته شود که با این همه تفصیل، چرا یک کلمه بیگانه را برای عنوان مجله اختیار کرده‌ایم. ... به طور خلاصه، عقیده ما بر آن است که مفهوم کلمه آرشیتکت وسیع‌تر از آن است که از کلماتی نظیر معمار و غیره به دست می‌آید. به علاوه، این کلمه یک جنبه بین‌المللی داشته و از این‌رو، به کاربردن آن، تا حدی، منطقی به نظر می‌رسد." (2)

_________________________________________
þ پی‌نوشت:
1. کیانی، مصطفی، 1383: معماری دوره پهلوی اول، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
2. بانی‌مسعود، امیر، 1388: معماری معاصر ایران، نشر هنر معماری قرن.