گفت‌وگوهای معماری

گفت‌وگویی درباره آموزه‌های معماری سنتی ایران ـ 12

Architectural Discussions
A Discussion about Iranian Traditional Architecture - 12

بی‌نام:
معضل مسکن مهر هم وجود داره. با اون می‌خواهید چه برخوردی کنید ای اهالی؟

بی‌نام:
:: طراحی مجموعه‌های "مسکن مهر"، با استفاده از عناصر آشنای منظر شهرهای سنتی، از قبیل کوچه و مرکز محله، صورت گیرد.
:: جنبه‌های ذهنی مکان استقرار "مسکن مهر"، شامل عوامل تاریخی، فرهنگی، طبیعی و منظرین که موجب پایداری محیط می‌گردد، در طراحی سایت مد نظر قرار گیرد.
"شیبانی"، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

صفی‌پور:
... متاسفانه سطح زندگی مردم اونقدر پایین هست که اکثر مردم به چاردیواری و یک سقف راضین و دیگه به کیفیت فضاهاشون و ساختمان‌ها فکر نمی‌کنن و من ریشه همه اینارو در عدم آگاهی می‌دونم. به کسی که ازحقوق واقعیش چیزی نمی‌دونه، هر چی بدی راضیه. ...

... مثل بعد از جنگ جهانی دوم اروپا شدیم، فقط کمیت مورد توجه و قابل تبلیغه، مثل همه شهرهای جدید بی‌روح و زندگی آن. وقتی از خود مردم و ساکنین نظرخواهی نمی‌شه، وضعیت بهتر از این نمی‌شه. اخیرأ کتابی خوندم که مصاحبه‌هایی با رنزو پیانو داشت. یکی از نکاتی که پیانو خیلی روش تاکید داشت، اهمیت به نظر کاربران ساختمونا و طرحاش بود، چیزی که تو ایران وجود خارجی نداره.

بی‌نام:
یکی از مشکلاتی که "مسکن مهر" داره، عدم مکا‌ن‌یابی درست، بدون در نظر گرفتن "روحیه و نظر" کاربران است. وقتی که شهر یه متن اصلی داره که داره نفس می‌کشه و با "زمینه" اون شهر پیوند اصلی داره، وقتی من کاربر گوشت رو از قصابی اون شریان و هاله اطرافش می‌خرم، لباسم رو ...، و با توجه به زمینه، اراضی متعددی که می‌تونه همون متن برام فراهم کنه، چرا یه زمین تو حاشیه شهر، حاشیه‌ای که هیچ ربطی به ساختار شهر نداره؟ صرف این دلیل که اونجا زمین ارزون‌تر است. همین می‌شه که وقتی می‌رم اونجا بهش می‌گم "بی روح"، اونجا می‌شه خوابگاه "مهر"! نه تداومی از شهر.

البته طراحی مسکن مهر، از حوزه‌های داخلی تا بیرونی می‌تونه با توجه نظر کاربران باشه که حتما باید اینجا "زمینه" اقتصادی کاربران و فرهنگی اون‌ها رو در نظر گرفت، مثلا حتی الامکان تعداد واحدهایی که به یک راهرو باز می‌شوند، کمتر بشه تا فضای نیمه‌خصوصی راهرو خصوصی‌تر و در نتیجه قابل نظارت‌تر بشه یا مثلا از ساخت بلوک‌های بزرگ پرهیز بشه و برای اعمال نظارت از جانب ساکنین، خردتر بشه و .... البته همه اینها باید با مطالعات دقیق، با توجه به زمینه فرهنگی اون شهر صورت بگیره و نگذاریم تجربه بعد از جنگ جهانی دوم تکرار بشه.

راهبردهای موثر جهت بهبود وضعیت مسکن برای اقشار کم درآمد چیست؟
:: تامین زمین شهری، با دسترسی و خدمات مناسب و معقول در داخل و اطراف شهرها
:: اعطای وام کافی و ارزان، اما به طور قطع معطوف به تولید غیربازاری و به عبارت دیگر ساختمان‌سازی توسط بنگاه‌ها (شراکتی و تعاونی ویژه) برای متقاضیان ثبت‌نام شده
:: مالیات‌گیری از افزایش قیمت دارایی و معاملات زمین. مسکن و ساختمان
:: فرصت دادن به بنگاه‌ها و شرکت‌های سازنده‌ای که در جدول اولویت‌بندی سیاست‌گذاری شده تامین مسکن قرار گرفته و حسب وظایف انجام‌شده خدمات، مورد معافیت و تشویقی قرار می‌گیرند
:: تغییر سیاست‌های وام دهی به نفع تولید مسکن مناسب، نوسازی و بهسازی جامع
فریبرز رئیس دانا، دکترای اقتصاد از دانشگاه لندن

_________________________________________

þ بخش پیشین گفت‌وگو: گفت‌وگویی درباره آموزه‌های معماری سنتی ایران ـ 11