یادداشت ماه

گزیده‌ای از دیدگاه‌های خوانندگان ـ 29

Month’s Note
A Selection of Readers’ Comments - 29

:: بازتاب یادداشت مبانی زیبایی‌شناسی معماری امروز جهان

فاطمه شریعتمداری:
دکتر ابوالقاسم بصیر هم که به تازگی به ایران اومده بودند، توی سخنرانی‌ای که واسه بچه‌ها داشتند، بر زنده بودن معماری و رشد روزافزون اون تاکید می‌کردند. به گردش سرمایه در کشورها که مبنای رشد سریع همه این پیشرفت‌ها توی جوامع بوده، اشاره کردند و این که همه ارکان زندگی باید با هم پیشرفت کنه و معماری یه جا مسکوت نمونه. البته من می‌گم که در این بین نباید انسان واقعی رو هم فراموش کرد.

بهرام هوشیار یوسفی:
شاید سوال این باشد که اصول مورد اشاره چه زمانی مبنای جریان غالب معماری آن زمان نبوده‌اند؟! علم و تکنولوژی و اقتصاد، همواره پایه هر جریان فرهنگی/ ساختاری بوده و هست. این نگاه ایشان بیشتر کلی‌گویی است که چیز جدیدی به دانسته‌ها اضافه نمی‌کند. امتحان کنید و این سوال را از دانشجویان‌تان بکنید، تقریبا همین جواب را خواهید داشت. حال باید پرسید اصولا مساله معماری ما و جهان چیست و بعد جوابش را پژوهش کرد.

کمال یوسف‌پور (در پاسخ به بهرام هوشیار یوسفی):
گفته شما از برخی جهات درست است، اما باید توجه داشت که میزان تاثیرگذاری هر یک از این عوامل سه‌گانه در دوره‌های مختلف متفاوت بوده است. به عنوان مثال، آیا تصدیق نمی‌فرمایید که در هیچ دوره‌ای غیر از سال‌های اخیر، مسائل علمی مستقیما به عنوان دست‌مایه اصلی آفرینش معماری، مورد توجه معماران قرار نگرفته ‌است؟

فاطمه شریعتمداری:
مبنای غالب معماری، همیشه این طور (علم و تکنولوژی و اقتصاد) نبوده است. در بعضی نقاط عطف تاریخ، این اتفاق می‌افتد؛ نوعی ضرب‌آهنگ و تپش استوایی در رقابت برای رشد و توسعه و گونه‌ای خودتخریبی سترگ که ثمره خودپرستی‌هایی است که به نحوی خشن با یکدیگر ستیز می‌کنند، منفجر می‌شوند و برای رسیدن به آفتاب با هم می‌رزمند، عاجز از یافتن هر حدی یا ملاحظه‌ای در چارچوب اخلاقیاتی که در اختیار آنهاست.

بهرام هوشیار یوسفی:
خانم شریعتمداری، لطفا یک مثال عینی از این مجموعه مضاف و مضاف‌الیه‌ها ارایه دهید.
آقای یوسف‌پور، دقیقا منظورتان از "دست‌مایه اصلی آفرینش معماری" چیست؟ اول باید ببینیم منظورمان از معماری، 99% غالب است یا اینکه کمتر از 1% که توسط عده‌ای به اصطلاح ستاره معماری و البته با زد و بندهای خاص خودش تولید می‌شود.

کمال یوسف‌پور (در پاسخ به بهرام هوشیار یوسفی):
منظورم از "دست‌مایه اصلی آفرینش معماری"، عامل اصلی شکل‌دهنده ساختار نهایی معماری است که تمام عوامل دیگر را تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد. منظورم از معماری هم مسلما اکثریت غالب (البته نه 99 درصد) نیست، چون پروسه شکل‌گیری آنها مسیر متفاوتی را طی می‌کند و معمولا در بحث‌های رایج تاریخ و نقد معماری نیز نمی‌گنجند.

فاطمه شریعتمداری:
مسئله ما و معماری جهان چیست؟ سوال خیلی کلی است و با یک سوال کلی نمی‌شه به جواب ریز و کاربردی رسید، اما می‌شه جواب کلی داد و با یه دید وسیع، افق‌ها و اتفاقات رو در آینده دید. مجموعه مضاف‌الیه‌ها از نیچه بود و اتفاقاتی رو که در دوره مدرن قرار بود اتفاق بیافته، پیش‌بینی کرده بود، یعنی توسعه، ولی بی حد و مرز، بدون چیزی که بتونه با اون همراه بشه و رامش کنه. پیشنهاد می‌کنم فاوست گوته رو حتما بخونید.