معماران ایران 

درس‌هایی از هوشنگ سیحون ـ 1

  Iranian Architects
Lessons from Hooshang Seyhoun - 1

هوشنگ سیحون، معمار و طراح پیشرو و صاحب سبک در معماری نوین ایرانی است که آثار زیبا، ماندگار، معتبر و بی‌نظیرش، با گذشت چندین دهه­ از ساخت آنها، همچنان بر تارک معماری معاصر ایران می‌درخشند، آثاری همچون آرامگاه ابوعلی‌سینا و باباطاهر در همدان، آرامگاه حکیم عمرخیام و کمال‌الملک در نیشابور، آرامگاه نادرشاه افشار در مشهد و ده‌ها اثر دیگر.

آنچه در ادامه می‌خوانید، نخستین بخش از دیدگاه‌های ارزشمند استاد هوشنگ سیحون درباره هنر و معماری است که در گفت‌وگوی علی فراستی (استاد دانشگاه ایالتی کالیفرنیا) با ایشان، در زمستان 1372، در فرانسه (منتشر شده در روزنامه شرق، شماره 1515، یکشنبه 10 اردیبهشت 1391)، مطرح شده است:


1. تعریف معماری

برای واژه معماری، یک تعریف علمی وجود دارد و یک برداشت عامیانه:
1. در یک دیدگاه عامیانه، معماری را به ساختمان‌سازی اطلاق می‌کنیم، کما اینکه کسانی را که دست‌اندرکار ساختمان‌سازی بودند، "معمار" یا "معمارباشی" خطاب می‌کردند. این معماران، علی‌العموم تتبع طراحی معماری نداشتند و اگر هم داشتند، در یک سطح عامیانه بود.
2. تعریف علمی معماری، "معمارور" (Architecture) است و لذا معمار کسی است که تحصیلات معماری را به عنوان یک علم و بر طبق استانداردهای علمی شناخته‌شده بین‌المللی، فرا گرفته و با مطالعه و مشاهده کارها و آثار مختلف تاریخی و معاصر معماری، موفق به کسب دانش علمی و هنری ساختمان‌سازی شده است.

بین این دو برداشت از معماری، تفاوت زیادی وجود دارد. ولی به هر حال، چه این معماری که این نوع معمارباشی‌ها بسازند و چه آن معماری که معمارها بسازند، عبارت است از:
اشغال فضای خالی در طبیعت، به وسیله عوامل ساختمانی، با فناوری خاص خود (که این فناوری در زمان‌ها و دوران مختلف فرق می‌کند) و به وجود آوردن یک فضای ساخته و پوشش‌شده، به منظور رفع نیاز انسان‌هایی که می‌خواهند از آن (یا به صورت مسکن یا محل کار یا تفریح) استفاده کنند.

معماری، دو رسالت و هدف دارد:
1. برآوردن نیازهای فیزیکی و طبیعی انسان‌هایی که می‌خواهند از این ساختمان و فضای اشغال‌شده استفاده کنند
2. برآوردن نیازهای معنوی انسان‌ها، اعم از زیبایی، هنر، نوازش احساس و دید و حتی نوازش گوش آنها.