منتقد کیست؟

نقد معماری

 <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

منتقد کیست؟

 

بازخوانی کتاب «معماری و اندیشه نقادانه» ـ 5

           

Architectural Criticism

?Who is Critic

Book Review: Architecture and Critical Imagination- 5

 

یک منتقد با استفاده از معیارها و اصول درونی خویش و نیز درک خاصی که از نقش خود دارد، به بررسی پدیده مورد نقد می‌پردازد. بر این اساس، هر یک از منتقدان در نقد و نقادی خویش، از یک دیدگاه و برداشت کلی یا مجموعه‌ای از ادراکات و تلقی‌های شخصی گوناگون برخوردار هستند که به کار هر یک از آنان، شکل و رنگ و بوی خاص بخشیده و حتی گاه باعث محدودیت آنها نیز شده است. بی‌شک آنچه گفتگوهای نقادانه را به بحث و جدل‌های دائمی و غیر قابل اجتناب تبدیل می‌کند، همین اختلاف دیدگاه‌ها و اصول هر یک از منتقدان است.

البته در بررسی اصول و مبانی منتقدان، باید بین دیدگاه کلی یک منتقد با آنچه ترجیحات و تمایلات شخصی نامیده می‌شود، تفاوت قائل شد، چرا که بعضی از اصول بکاررفته در ارزیابی‌های منتقدان، ربطی به ترجیحات و تمایلات شخصی آنان ندارد، بلکه به دیدگاه کلی و جهان‌بینی آنها مربوط می‌شود. به عنوان مثال هاکستیبل نسبت به ساختمان‌های نوگرا و آینده‌نگر تمایل خاصی دارد یا راسکین ترجیح می‌دهد تزیینات را به عنوان اصلی‌ترین جزء معماری در نظر بگیرد.

با اینکه استعاره‌ها و برداشت‌های کلی که اساس کار منتقدان معماری را تشکیل می‌دهند، به ندرت بصورت صادقانه و بی‌پرده بیان شده‌اند، اما اگر نقد بر آن است تا به جای تهدیدکننده بودن، یاری‌رسان باشد، این مهم باید در زمینه نقد معماری نیز اتفاق بیفتد. با مشخص‌شدن اصول و معیارهای ارزیابی و نقد یک منتقد، کسانی که آثارشان مورد نقد قرار می‌گیرد، از حدس و گمان احتمالی در مورد قضاوت نهایی نقد نسبت به اثرشان رهایی پیدا می‌کنند و با کنار گذاشتن حالت تدافعی خود، به تجربه‌اندوزی از مواجهه صریح و بی‌پرده نقد با آثار مورد نقد می‌پردازند.

معمولاً معیارها و اصول درونی یک منتقد خود را بسیار آسان‌تر از فهم و تلقی کلی وی از نقش اجتماعی منتقد، آشکار می‌کنند. از این‌رو، کشف تلقی خاص یک منتقد از نقش و جایگاه اجتماعی نقد خود، به آسانی کشف اصول و معیارهای نقادانه او نیست، چرا که منتقدان به ندرت دیدگاه‌های خاص خود را در مورد نقش اجتماعی نقد و منتقد بروز می‌دهند. با این حال تعداد محدودی از منتقدان ادبیات دیدگاه‌های خود را در مورد نقش اجتماعی نقد و منتقد به صراحت عنوان کرده‌اند که مطالعه دیدگاه و تلقی‌های گوناگون و متفاوت آنها از نقش اجتماعی خود، خالی از لطف نخواهد بود:

 

oآر. پی. بلکمر (R. P. Blackmur)

þمنتقد یک جراح جادویی است که بدون بریدن سطح پوست قادر به انجام عمل جراحی است.

 

oکنستانس رورکر (Constance Rourker)

þمنتقد باغبانی است که برای حاصلخیز کردن زمین، به خاطر برداشت یک محصول خوب، به زمین رسیدگی می‌کند.

 

oوالدو فرانک (Waldo Frank)

þمنتقد همانند قابله‌ای است که به تولد یک زندگی جدید کمک می‌کند.

 

oکنت برک (Kenneth Burke)

þمنتقد همانند یک مدیر اپرای ثروتمند امکان به روی صحنه بردن هر برنامه و نمایشی که نظر او را به خود جلب کند، دارد.

 

oچارلز موراویتز (Charles Marowitz)

þمنتقد همانند کابویی است که اول شلیک می‌کند و بعد از شلیک گلوله، سؤالات و بازجویی خود را مطرح می‌کند.

 

________________________

þ یادداشت‌های پیشین:

1. نگرشی نو به نقد معماری

2. در جست‌وجوی نقد آینده‌نگر

3. نقد نوعی رفتار است

4. نقد چیست؟

 

 

/ 3 نظر / 98 بازدید
مجيد ايزدپناه

سلام به کمال عزيز خوبی خسته نباشی هر بار که ميام يه درس تازه داری برام.اميدوارم هميشه همينطور بهترين وبلاگ معماری باقی بمانی.پايدار باشی. ارادتمند.مجيد

سعيـــــــــــد

سلام ... هر چند ما در معماری سر رشته نداريم ولی هر کسی هم که بلد نباشه اينو ميفهمه که خيلی کارتونو خوب بلديد .. موفق باشيد .. سعیــــــــد اگه خواستی بيا http://yagharib.blogfa.com